Na een slechte winter wordt voor volgend seizoen een dalend aantal boekingen verwacht : de klant wil geen twee keer pech hebben en zal langer aarzelen. Reden te meer voor de professionals om met troeven en nieuwe initiatieven uit te pakken om de reiziger over de witte streep te trekken. Belangrijkste vaststelling daarbij is dat wintersport een holistische beleving wordt. Niet alleen skiën, maar ook alle andere facetten die van een wintervakantie een belevenis maken, worden steeds belangrijker. Denk daarbij aan wellness, alternatieve sporten, gastronomie. Wintersportvakanties worden als totaalpakket gezien.

1. Zoek de hoogte op

Wintersportbestemmingen op lagere hoogte - pakweg tussen 800 en 1500 meter - zitten met een probleem. Als de temperatuur toeneemt, zijn zij de eerste slachtoffers. Winnaars - én dus nieuwe trendsetters - zijn de hogergelegen skistations. Gemiddeld gesproken is dat goed nieuws voor Zwitserland. Want Zwitserland kent nogal wat hooggelegen skistations (Zermatt op 1600 meter, met pistes tot boven de 3000 meter, Saas-Fee, Les Diablerets op 1500 meter mét gletsjer, Davos ook al op 1500 meter). Dus alle skistations met gletsjers doen het beter. In Oostenrijk is dat goed nieuws voor bijvoorbeeld Hintertux en Sölden, in Frankrijk profiteren daar skigebieden van zoals Tignes.

Spelen de touroperators in op die trend ? Niet echt. Grote spelers als Jetair, Thomas Cook en Skiworld bieden precies dezelfde skistations aan als vorige winter. De lagergelegen bestemmingen (zoals het Duitse Garmisch-Partenkirchen en het nabijgelegen Oostenrijkse Kitzbühel) leggen daarbij minder de nadruk op actief skiën maar meer op winterse gezelligheid : die kan je ook beleven als er al eens wat minder sneeuw ligt.

2. Ga voor kwaliteit

Ook op een ander niveau wordt de hoogte meer en meer opgezocht : kwaliteit ! Wintersport is een erg dure vakantievorm. Dat neemt niet weg dat de tendens naar duurdere verblijfsvormen verschuift. In de hotellerie staan er meer viersterren- dan driesterrenhotels in de catalogi van de touroperators. Vakanties in individuele, luxueuze chalets verkopen als zoete broodjes. Een voorbeeld: in La Plagne (Plagne Soleil) opent het luxueuze nieuwe chaletcomplex Les Granges du Soleil zijn deuren. De uitgaven voor wintersport zullen stijgen.

3. Kijk de kat uit de boom

Doordat vorige winter zo weinig sneeuw gaf, zijn de toeristische diensten het erover eens : komende winter zullen de mensen langer wachten met boeken. Ze zullen de kat uit de boom kijken, en pas wanneer ze zeker zijn van een goede 'besneeuwing' hun vakantie vastleggen. Dat is natuurlijk slecht nieuws voor de reisorganisatoren: die kopen grote hoeveelheden hotelkamers in, en willen die liefst zo snel mogelijk verkocht zien. Zij pakken dan ook uit met die andere trend: vroegboekersvoordelen. Zo kan je bij Thomas Cook gratis skimateriaal huren voor kinderen tot 14 jaar in Zwitserland, Oostenrijk en Frankrijk.

Die aarzelende houding zal er ook voor zorgen dat de kerst- en nieuwjaarsperiode minder goed loopt. Mensen zijn bang geworden om in die periode te gaan skiën: te vaak was er toen te weinig sneeuw. Bovendien vallen zowel de krokusvakantie (2 tot 9 februari 2008) als de paasvakantie (22 maart tot 5 april 2008) opvallend vroeg : die vakantieweken zullen toppers worden. De kerstvakantie als wintersportperiode heeft afgedaan.

4. Bestemmingen bieden garanties

Steeds vaker bieden de bedrijven die de skiliften bedienen een sneeuwgarantie: als door een gebrek aan sneeuw te weinig liften draaien, krijgen de gasten hun skipas voor die dag terugbetaald. Om te beletten dat deze maatregel massaal toegepast zal moeten worden, investeren quasi alle skistations massaal in sneeuwkanonnen. Nu al zijn er gebieden - zoals het Oostenrijkse Ski Amadé (de regio rond Salzburg) - die er prat op gaan dat ze hun totale skioppervlakte kunstmatig kunnen besneeuwen. In Frankrijk krijg je een sneeuwgarantie in onder andere Les Menuires en Val Thorens: als minder dan 80 procent van het skigebied open is wegens te weinig sneeuw, krijg je je pas én je verblijf (onder enkele voorwaarden) terugbetaald.

En in Oostenrijk heb je zelfs skischolen die een succesgarantie bieden. Beginnelingen die er na een hele week skiles niet in slagen om een makkelijke piste naar beneden te glijden, krijgen zowaar hun centen voor les, skipas én materiaal terug.

5. 'New school'-sporten zijn trendy

Terwijl aan de ene kant de langzame winteractiviteiten opgeld maken, krijgen aan de andere kant de sportievere skivarianten meer aandacht. Snowboard, freestyle skiën, skitochten buiten de piste, parapente, en zelfs sportieve langlauftochten worden komende winter populairder. In het bijzonder langlauf wordt opnieuw erg trendy. Jongeren gaan daarbij vooral voor de technisch moeilijkere schaatsstijl (terwijl de ouderen de klassieke langlaufstijl blijven beoefenen). Deze polarisering lijkt een nieuwe trend: ofwel heel langzaam en gezellig, ofwel heel sportief en trendy.

6. Opgang van de 'langzame' wintersport

Een duidelijke tendens is de opgang van de 'langzame' wintersporten. De diehards zullen de sneeuwzekerste periodes in de hoogste skigebieden (zoals februari in het Franse Les Trois Vallées) blijven kiezen, maar alle andere wintersporters gaan zich ook meer interesseren voor alternatieve belevenissen. Denk daarbij aan winterwandelen, tochtjes met sneeuwschoenen of met de slede, langlauf. Een mooi voorbeeld daarvan is het Zuid-Tiroolse Seiser Alm, een skistation dat volop de kaart van de winterromantiek trekt. De winter wordt dus een 'zachte winter': de lucht, de totaalbeleving primeert, veeleer dan het harde kilometervreten. Zo maken de wintersportgebieden van de nood een beetje een deugd.

7. Gastronomie verbetert

Vroeger was het voldoende als je tijdens de middag een snelle spaghetti kon krijgen. Vandaag hebben de wintersportgebieden begrepen dat een Belg een bourgondiër is, ook als hij op wintersport trekt. En dus wordt er moeite gedaan om ook in de skigebieden de gastronomie op een hoger niveau te brengen. Twee voorbeelden van topgastronomie op grote hoogte in Oostenrijk: het Top Mountain Star Restaurant in Obergurgl (op 3080 meter hoogte !) en de bekende Verwall Stube in het klassiekere Sankt-Anton (één Michelinster).

8. Wellness zet door

Niet echt een trend, maar wel een vaste waarde aan het worden: bij een wintersportvakantie hoort bijna obligaat een degelijke portie wellness. Noem het een megatrend: we gaan gezondheid belangrijker vinden, en daar past winterse wellness wonderwel in. Hotels investeren dan ook in de aanleg van zwembaden, sauna en fitnessfaciliteiten. Skistations profileren zich als wellnessbestemming. Een mooi voorbeeld is het Zwitserse Scuol (in Engadin) met zijn Romeins-Ierse baden of het Tiroolse Längenfeld dat ondanks zijn geringe hoogte toch meer toeristen aantrekt, dankzij zijn nieuwe en moderne Aqua Dôme. Ook meer traditionele wellness wint aan belang: hooibaden zijn terug van weggeweest. Twee plaatsen waar je je vermoeide skilijf in authentiek hooi tot rust kan laten komen zijn Völs in Italië (Zuid-Tirol) en Bad Kleinkirchheim in Oostenrijk. Vooral de skistations die een goede mix aanbieden van wintersport én wellness zullen komende winter goede zaken doen.

Nog enkele kleinere trends

Skischolen trekken almaar meer buitenlandse skileraars aan. Niet alleen Oostenrijk - waar de traditie van Nederlandstalige leraars al langer bestaat - maar ook Frankrijk leidt nu anderstalige skimonitoren op. Daar kunnen Nederlands-talige gezinnen met kinderen alleen maar hun voordeel mee doen.

Ecotoerisme: de skistations kunnen niet aan de zijlijn blijven zitten. Iedereen heeft het over duurzaam toerisme, en dus zal ook de wintersport daar zijn inspanningen moeten leveren. Alle skistations praten erover. Hoe je dat concreet zal merken ? Daarop horen we alsnog geen antwoorden.

Oost-Europa zet zijn trage opmars verder. Bulgarije speelt daarbij de voortrekkersrol. Je kunt er komende winter erg goedkoop gaan skiën, maar hou er rekening mee dat de infrastructuur zélf ook nog aan een inhaalbeweging bezig is.

Door Aart De Zitter