Zolang als ik mij kan herinneren, ben ik verzot op woordenboeken. Ik hou van de geur, ik hou van de zijdeglans van de pagina's. Ik hou van het geheimzinnige samenspel van geslachten en fonetische uitspraak. Ik hou ervan de betekenis op te zoeken van woorden die ik niet ken, maar ook van vertrouwde dingen. Steeds weer sta ik ervan versteld hoe vernuftig zo'n woordenboek het uit kan leggen.
...

Zolang als ik mij kan herinneren, ben ik verzot op woordenboeken. Ik hou van de geur, ik hou van de zijdeglans van de pagina's. Ik hou van het geheimzinnige samenspel van geslachten en fonetische uitspraak. Ik hou ervan de betekenis op te zoeken van woorden die ik niet ken, maar ook van vertrouwde dingen. Steeds weer sta ik ervan versteld hoe vernuftig zo'n woordenboek het uit kan leggen. De nieuwe Dikke Van Dale vind ik dan ook een heerlijke publicatie, met die duizenden glimmende woorden die de afgelopen jaren in ons taalgebruik zijn geslopen. Mijn schrijvershart gaat daar sneller van kloppen. Ik kan niet wachten om cupcakes van woorden als onesie en beyoncévlieg op te zoeken. Ochtendgrijs staat er nu ook in, las ik in diverse kranten, met een verwijzing zelfs naar weerman Frank Deboosere. Die is apetrots omdat 'zijn' woord voortaan in de Dikke is opgenomen. Er is helaas ook minder hartverheffend nieuws. Papieren woordenboeken mogen dan sfeervol en charmant zijn, qua gebruiksgemak winnen ze het niet van een digitale versie. We leven in jachtige tijden en soms wil ik woorden gewoon snél kunnen opzoeken. Daar wringt bij deze nieuwe Dikke Van Dale het schoentje. Toen ik de vorige editie van het woordenboek kocht - in 2005 - zat daar als vierde deel een cd-rom bij, die je kon installeren op je computer. Dergelijk schijfje blijkt nu echter spoorloos. Bij aankoop van het papieren woordenboek krijg je weliswaar een jaar gratis internettoegang tot de onlineversie. Wie na dat jaar nog woorden wil opzoeken, is aangewezen op dure verlengingen : 20 euro per kwartaal of 75 euro per jaar. Diep in mij zit een kruidenier verborgen, naast een eindredacteur en een sater. Tijd dus voor een rekensommetje. Met mijn vorige Van Dale, die in 2005 ook al 179 euro kostte, kon ik een decennium lang naar believen woorden opzoeken, zowel op papier als per computer. Voor diezelfde tien jaar betaal je nu : 179 euro (aanschaf papieren woordenboek inclusief een jaar 'gratis' abonnement) + 9 (resterende jaren) x 75 = 675 euro. Totaal : 854 euro. Of een slordige 4,77 keer duurder dan vroeger. Gebeld dus naar de Dikke Van Dale, met de vraag of het nog mogelijk is een cd-rom aan te schaffen. Dat blijkt niet het geval te zijn. "Eind december zou er een downloadversie te koop komen", zegt Peggy Timmermans, woordvoerder van het lijvige heerschap, die met de kwestie duidelijk verveeld zit. "Bij de ontwikkeling van de software is vertraging van technische aard opgelopen." Meer details zijn voorlopig niet beschikbaar. Gebruikers van een Apple-computer blijven sowieso in de kou staan, want de woordenkramer is niet van plan om daar software voor te ontwikkelen. Betreft het hier een slordigheid van Van Dale, inmiddels een heerschap op jaren, of mogen we aan een sluwe truc denken ? Voorlopig geven we het woordenboek het voordeel van de twijfel en de kans om deze miskleun recht te zetten. Komaan, Van Dale, niet flauw doen. De taal is van iedereen en niet alleen van wie er grof geld voor neertelt. Maak dat online-abonnement goedkoper of geef ons gewoon, zoals vroeger, een digitale versie die draait op elke computer. Al de rest is commercie en volksverlakkerij, een eerbiedwaardig instituut als u onwaardig. Dat 'ochtendgrijs' als nieuw woord zou zijn opgenomen, is trouwens ook een beetje overroepen. Als ik het opzoek in mijn woordenboek van 2005, blijkt het daar gewoon al in te staan : ochtendgrijs (het ; g.mv.) grijze lucht in de vroege ochtend, veroorzaakt door laaghangende bewolking en/of nevel : in het ochtendgrijs, in de vroege morgen. Sorry, Frank Deboosere.jp.mulders@skynet.beJEAN-PAUL MULDERSMijn schrijvershart gaat sneller kloppen. Ik kan niet wachten om cupcakes van woorden als onesie en beyoncévlieg op te zoeken