'Van tekeningen over de liefde tot polaroidfoto's: mensen hebben altijd al manieren gevonden om seksueel getint beeldmateriaal te maken. Sexten is dus zeker geen nieuw fenomeen, al maken sociale media als Instagram en Snapchat het een pak gemakkelijker. Digitale technologie heeft een ontremmingseffect. Je doet virtueel al sneller dingen die je in het echte leven nooit zou doen', legt Joris Van Ouytsel uit. Al zes jaar lang voert hij onderzoek rond sexting aan de Universiteit van Antwerpen.

'Ongeveer een derde van de Belgen doet aan sexting. Dat cijfer stijgt elk jaar een klein beetje, wat wijst erop dat de sociale normen rond het versturen van naaktfoto's mogelijk aan het veranderen zijn. Een vijftal jaar geleden waren scholen gechoqueerd wanneer ik langskwam met vragen over sexting, nu zien ze mij graag komen.' Die evolutie hebben we volgens Van Ouytsel mede te danken aan celebrities à la Kim Kardashian, die nogal kwistig zijn met schaarsgeklede foto's op sociale media en zo het taboe rond naaktheid doorbreken.

View this post on Instagram

Harvard Law.... What? Like it’s hard???

A post shared by Kim Kardashian West (@kimkardashian) on

Vals gevoel van privacy

Ook de grootte van ons smartphonescherm speelt een rol. 'We zien dat vooral jongeren veel gebruik maken van apps voor mobiele telefoons: die kleine schermen geven ons een gevoel van privacy. Dat gebeurt vooral via Instagram en Snapchat, omdat het via die apps veel moeilijker is om screenshots te maken. Jongeren zijn zich wel degelijk bewust van de risico's die sexting met zich meebrengt. De groep jongeren die een pikante foto verstuurt naar een onbekende is dan ook relatief klein, meestal gebeurt het wel degelijk in de context van een relatie.'

De tips om veilig te sexten liggen voor de hand: zorg dat je geen herkenbare elementen zoals moedervlekken in beeld brengt, fotografeer nooit je gezicht en anonimiseer als het kan ook de ruimte waarin de foto getrokken wordt. Naaktfoto's naar onbekenden sturen is nooit een goed idee, net zoals foto's versturen naar mensen van wie je er geen terugkrijgt. Het enige probleem? Deze tips leggen alle verantwoordelijkheid bij de zender, maar die heeft natuurlijk geen enkele invloed op de manier waarop de ontvanger ermee omspringt. Daar wil Telenet nu verandering in brengen met .comdom, een soort digitaal condoom.

De .comdom legt een watermerk over de foto, zodat bepaalde delen niet langer zichtbaar zijn. © Foto Telenet

Digitaal condoom

'Wie voor het eerst met een nieuwe partner in bed duikt in het echte leven, gebruikt veiligheidshalve een condoom. Maar wie voor het eerst een expliciete foto verstuurt naar een virtuele flirt, heeft eigenlijk weinig opties om dat op een veilige manier te doen', legt Lisa Dewinter van Telenet uit. Daarom lanceert het telecombedrijf .comdom, een app die een watermerk over je foto legt. De toepassing werkt een beetje als de welbekende Snapchat-filters, alleen plakt deze app geen schattige oortjes, maar de gegevens van de ontvanger over je foto. Beslist die laatste om de privéfoto te delen met zijn bredere netwerk, dan staat hij of zij vooral zelf voor schut.

'Zeker in de context van sexting is het heel belangrijk om te blijven hameren op het recht op privacy. Als je een foto verstuurt, dan blijf je ook na het verzenden ervan eigenaar. Het is de verantwoordelijkheid van de ontvanger om dat te respecteren', vult seksuoloog Wim Slabbinck aan. Het komt gelukkig niet zo vaak voor dat een seksueel getinte foto ongevraagd wordt doorgestuurd. Volgens de seksuoloog gaat het om amper één procent bij de jongens en twee procent bij de meisjes. Dat neemt niet weg dat de impact ervan niet te onderschatten is.

Verbieden werkt averechts

'Het is natuurlijk nooit leuk als een naaktfoto van je begint te circuleren op school of op het werk, maar de gevolgen ervan hangen heel erg af van je sociale positie in de groep. Naast de typische schuld- en schaamtegevoelens, kan het ook een impact hebben op je eigenwaarde en zelfs je vriendschappen. Mensen gaan je mogelijk anders bekijken en risico op zelfmoordgedachten en de kans op sociale isolatie stijgt. Toch hoeft het niet noodzakelijk alleen maar negatief te zijn. Je kan ook merken dat je veel steun vindt bij anderen die iets gelijkaardig hebben meegemaakt. Hoe dan ook is het belangrijk dat je als ouder altijd de communicatie zo open mogelijk blijft voeren. Sexting verbieden werkt averechts, want als het dan misloopt is de drempel om erover te spreken dubbel zo hoog. Dan moet het kind immers bekennen dat het ongehoorzaam geweest is én dat het is misgelopen', besluit de seksuoloog.