Vlaamse gezinnen gooien elk jaar 240.925 ton aan voedsel en dranken weg. Dat abstract grote cijfer wordt in het nieuwe onderzoek van het departement Omgeving ook tastbaar gemaakt: het gaat over 37 kilogram per persoon per jaar, of in elk huishouden (dat in Vlaanderen gemiddeld 2,3 personen telt) 1,7 kilogram per week. Die verspilling kost de Vlaming een aardige duit: per gezin verdwijnt er op deze manier 369 euro in de vuilnis- of compostbak.

Het zijn niet alleen de huishoudens die voor de verspilling zorgen. Al die bovenstaande tonnen zijn goed voor 'slechts' 23 procent van alle voedselverliezen. Volgens cijfers uit 2015 ging dat jaar immers ook nog eens 907.000 ton voedsel verloren in de Vlaamse agrovoedingsketen.

Dit onderzoek focust verder echter op gezinnen en daar blijken vooral brood, fruit, groenten en aardappelproducten het gevaar te lopen nooit opgegeten te worden. Opvallend is ook de grote hoeveelheid koffie en thee die in de gootsteen eindigt.

Schuldgevoel

De meeste producten die in de vuilbak eindigen, doen dat omdat ze volgens hun consumenten niet meer goed zijn (57 procent). Het rapport geeft ook inzage in een achterliggende oorzaak daarvan: slechts 52 procent van de Vlamingen controleert zijn voorraad voor het winkelen en 53 procent maakt gebruik van een boodschappenlijst. Daarnaast belandt dertig procent van het verspilde voedsel in de vuilbak omdat de persoon die het opschepte of uitschonk genoeg had en niet razend enthousiast wordt van restjes.

© Getty

Vooral alleenstaanden blijken erg veel weg te gooien. Grote verpakkingen zijn immers vaak goedkoper dan kleinere, en dat terwijl zij vaker last-minute beslissen om elders te gaan eten.

Nog een tegenstrijdigheid uit het onderzoek: hoewel we het massaal doen, voelt voedsel weggooien vaak als een knauw in ons hart. 85 procent van de ondervraagde Vlamingen geeft immers aan een schuldgevoel te ervaren wanneer ze hun bord leegschrapen in de vuilbak en 82 procent omschrijft het zelfs als onverantwoord. Mede daarom onderschatten we onze eigen voedselverspilling enorm. Jouw schulgevoel op voorhand counteren, doe je met deze tips:

  • Bereid je winkeluitje voor en weersta aan impulsaankopen. Heb je die ene promotie écht nodig? Heb je de tijd om inderdaad, zoals je je voorneemt in de winkel, confituur te maken van die kiloverpakking frambozen?
  • Bewaar het overzicht over wat je al in huis hebt. Label de potjes in je diepvries en hanteer een logische orde in je voorraadkast.
  • Kook niet te veel (gebruik tijdens het koken gerust een weegschaal om de hoeveelheden pasta of rijst te bepalen), of gebruik je restjes in volgende maaltijden. Een overschotje pasta is lekker in de soep, overgebleven groenten verwerk je vaak gemakkelijk in sauzen of quiches. Probeer maar wat uit!
  • Vertrouw op je neus en smaakzin voor je iets weggooit. Het is niet omdat de houdbaarheidsdatum op de verpakking gepasseerd is, dat het bewuste product meteen slecht is. Geloof ons: je proeft het heus wel als dat potje yoghurt écht niet meer oké is.
  • Deel uit. Heb je je per ongeluk toch laten gaan in de winkel en krijg je die enorme zak appelen niet op? Neem ze eens mee naar het werk en deel ze uit. Wedden dat iedereen daar vrolijk van wordt?
  • In deze studie werden geen 'bijproducten' zoals aardappelschillen of slaharten opgenomen, maar wist je dat je die ook nog kan gebruiken? In dit artikel gaven we al enkele tips voor pro's en hier kon je al lezen hoe je bananenschillen kan inzetten als ingrediënt.