horletoet of piepzak

02/08/10 om 13:53 - Bijgewerkt om 13:53

Bron: Knack Weekend

Dag Mijnheer Swimberghe, Mijn zoon heeft onlangs een oud boerderijtje gekocht, dit werd gebouwd in 1850. Op de zolder die al jaren gesloten bleef heb ik van alles en nog wat gevonden, zo plesant voor iemand zoals mij die gek ben op "schatten"jacht. Kunt U mij helpen met het identificiëren van dit kruk ?? Groeten, France

horletoet of piepzak

Ik heb wel meer van die potten gezien, maar eigenlijk weet ik niet precies waarvoor ze hebben gediend. Ooit hoorde ik dat er mollen werden mee gevangen. Maar dit wordt tegengesporken door volkskundige Marc Adriaen. Volgens hem werd dit recipiënt gebruikt om dieren water te geven. De pot zou dan ongekeerd in een bassin staan, waardoor ze niet leegloopt. Het is een feit dat het voorwerp vooral in een landelijke context wordt gevonden. Er bestaan wel kleinere modellen die als vloeistofrecipiënt werden gebruikt door mensen. De boer zou zoiets hebben meegenomen naar zijn veld om er koffie in te bewaren. De fles kan dan gemakkelijk in de grond worden geboord om rechtop te staan. Laten we de reactie afwachten van andere lezers.

Ondertussen vond ik een gelijkaardig voorwerp terug in het boek 'Volksaardewerk in Nederland' van J. de Kleyn. Deze auteur heeft het over een piepzak of horletoet, een recipiënt dat de boeren in de zomer meenamen naar het veld tijdens de oogst als drinkfles. Meestal werd er koude koffie in bewaard. Piepzak is trouwens een oude naam voor een mengsel van koffie, melk, suiker en wat kaneel. Deze flessen zouden dat worden opgehangen een een touw die vastzat aan de hals en de knop onderaan. De fles werd overdag in de beek gehangen om koel te houden.

Onze partners