Seksisme anno 2016: de harde cijfers

27/04/16 om 08:23 - Bijgewerkt om 15:00

Seksisme is anno 2016 nog altijd een heet hangijzer. Dat blijkt ook uit de resultaten van onze lezersenquête. Een stand van zaken.

Seksisme anno 2016: de harde cijfers

© iStock

2500 van onze lezers gaven in maart via een internetenquête hun mening over wat ongewenst gedrag is, hoe zijzelf en hun omgeving erop reageren, wat ze als eventuele oplossingen voor seksisme in de publieke ruimte zien en hoe ze tegen feminisme aankijken. Hieronder enkele belangrijke cijfers en bevindingen. De grote analyse kan je terugvinden in het vrouwennummer van Knack Weekend, vanaf 27 april in de krantenwinkel.

Van "Hey Sexy" over een opgestoken middenvinger tot een hand op de billen, ongewenst gedrag is een ontzettend brede waaier. 57% van de vrouwen en 55% van de mannen kreeg het afgelopen jaar te maken met verbaal geweld. 61% van de vrouwen en 47% van de mannen kreeg negatieve opmerkingen over zijn sekse of zijn geaardheid naar het hoofd.

Veel hangt wel af van je leeftijd. Hoe jonger je bent, hoe onaangenamer de wereld met je omgaat zo lijkt het wel, want hoe meer ongewenst gedrag je meemaakt.

70% van de vrouwen jonger dan 35 kreeg te maken met seksueel ongewenst gedrag, net als 15% van hun mannelijke leeftijdsgenoten. Bij vrouwen daalt dat cijfer. 47% als je tussen 35 en 44 bent, 37% als je tussen 45 en 54 bent, 27% als je tussen 55 en 64 bent, en nog 24% oftewel een op vier dames boven de 65 wordt geconfronteerd met seksueel ongewenst gedrag.

En neen, niet alleen vrouwen zijn ervaringsdeskundig op dat vlak. 15% van de min 35-mannen werd ongewenst seksueel benaderd, net als 11% van de 65-plussers. Van de mannen tussen 35 en 54 heeft een op vijf er ervaring mee.

Universeel

Delen

70% van de vrouwen jonger dan 35 kreeg te maken met seksueel ongewenst gedrag, net als 15% van hun mannelijke leeftijdsgenoten.

Ongewenst gedrag lijkt iets wat we bijna allemaal meemaken in de loop van ons leven. Amper 2.9% van onze vrouwelijke deelnemers zegt er geen ervaring mee te hebben, tegenover 15% van de mannen. Zowel mannen als vrouwen krijgen te maken met vijandige opmerkingen (35.8% en 41.8%) maar wat opvalt, is dat mannen aanzienlijk minder seksueel storend gedrag ervaren. 80% van de vrouwen werd al nageroepen, nagefloten of beclaxoneerd, tegenover 16.7% van de mannen. 78% van de vrouwen wordt wel eens aangestaard, tegenover 40% van de mannen. 39.7% van de vrouwen krijgen schunnige opmerkingen over hun uiterlijk, tegenover 26.7% van de mannen. 36.5% van de vrouwen krijgt te maken met seksueel expliciete gebaren, tegenover 19.9% van de mannen. 33.7% van de vrouwen is ooit al langdurig gevolgd op straat, tegenover 7.9% van de mannen. 30.8% van de vrouwen is al eens bepoteld, tegenover 7.8% van de mannen. 30% van de vrouwen werd al geconfronteerd met exhibitionisme, tegenover 5% van de mannen.

45% van de vrouwen heeft te maken met betuttelende opmerkingen à la 'Kan er geen lachje af' tegenover 23.8% van de mannen.26% van de vrouwen kreeg al suggestieve berichten op mail, sms of papier, tegenover 16.6% van de mannen. 15% van de vrouwen kreeg al obscene telefoontjes of mails, tegenover 8.7% van de mannen.

De ergernissen van onze lezers

De ergernissen van onze lezers © Knack Weekend

Euh, excuseer?

Uiteraard reageer je niet hetzelfde op een dubieuze opmerking als op een onwelkome hand op je billen, maar onze lezers zijn behoorlijk assertief. 64% van onze deelnemers spreekt de persoon aan op zijn vervelend gedrag. 24% is wel eens weggelopen en 11.7% doet soms helemaal niets. 9.1% weet niet goed hoe ze zouden reageren en 8.5% gaat schelden. 30.8% dient officieel klacht in en we praten er ook over. Met onze partner en familie (50%), met vrienden (42%), met een vertrouwenspersoon (30%) en met collega's (21%).

Ook hier zien we weer verschillen tussen gender en leeftijden. Vrouwen lopen drie keer (30%)zo vaak weg als mannen (10.8%). Mannen van alle leeftijden praten opvallend minder over wat hen overkomen is, terwijl vrouwen van alle leeftijden twee keer zo vaak weglopen als mannen. 50% van vrouwen onder 35 loopt soms weg tegenover maar 23% van de mannen van dezelfde leeftijd. 26% van de jonge vrouwen doet niets, tegenover 15% van de jonge mannen.

Delen

64% van onze deelnemers spreekt de persoon aan op zijn vervelend gedrag. 24% is wel eens weggelopen en 11.7% doet soms helemaal niets.

Vrouwen én mannen worden gestaag strijdvaardiger met de leeftijd. Bij de -35-jarige dames doet een op vier niets als ze er met ongewenst gedrag geconfronteerd worden en 49.7% loopt weg. Maar 7% van de 55-plus-dames doet niets en 10% van hen loopt weg. Jonge vrouwen schelden wel twee keer zo vaak (14%) als 55-plus-vrouwen (6%) en ze praten net iets vaker over wat hen overkomt met vrienden, familie, partner of vertrouwenspersoon. Misschien net omdat het hen vaker overkomt.

Moet je nu horen ...

Seksisitisch of anderszijds ongewenst gedrag, niemand is er blij mee, en toch ondervond 30% van onze lezers dat het probleem geminimaliseerd werd toen ze erover wilden praten met hun omgeving. Gelukkig kreeg 57.5% een luisterend en empathisch oor. Al hebben mannen het op dat vlak moeilijker. Maar 43% van hen zei dat ze serieus genomen werden, tegenover 63% van de vrouwen. Misschien daarom dat 23% van de mannen er doodgewoon niet over praat tegen zijn omgeving, tegen 11.6% van de vrouwen. Het klassieke 'je hebt er zelf om gevraagd/je moet je maar anders kleden' blijkt eerder zeldzaam, amper 4.7% van de deelnemers kregen dat advies, en 8.8% kreeg te horen dat ze geen gevoel voor humor hebben als ze zich aan ongewenst gedrag storen.

Delen

Neen is neen, volgens 96% van de vrouwen en 93% van de mannen

Mentaliteit aanpassen en mond opendoen

Ongewenst gedrag is een probleem, dat is duidelijk. Het is van alle tijden, denken 88% van onze deelnemers en het was al een probleem lang voor Oudjaar 2016, denkt 96%.

Amper 3.3% van de mannen en een indrukwekkend 0.6% van de vrouwen vindt dat er niets gedaan moet worden en 3.6% van de mannen en 1.5% van de vrouwen denkt dat we er mee moeten leren leven. Het moet toch echt aangepakt worden, zo lijken we te vinden. De vraag is hoe?

Een verandering van mentaliteit, vindt 81% van de vrouwen en 67% van de mannen. Een strengere toepassing van de seksismewet, denkt 34.9% van de vrouwen en 25.7% van de mannen. Maar we moeten ook zelf aan de slag, vinden onze lezers. 59% van de vrouwen vindt dat we allemaal duidelijker grenzen moeten stellen en aangeven wat wel en niet kan, net als 47.7% van de mannen. 59% van de vrouwen vindt dat je assertiever moet reageren als het je overkomt, of als je het ziet gebeuren, net als 53% van de mannen. Onze lezers lijken Saskia De Coster dus gelijk te geven toen ze begin januari in een column schreef dat 'we allemaal meer onze mond moeten opendoen, overal, altijd wanner we met ongelijkheid geconfronteerd worden.' Alleen zo kunnen we volgens haar iets in beweging krijgen.

Delen

Maar 6.6% van de vrouwen en 15% van de mannen vindt feminisme voorbijgestreefd en 3.9% van de vrouwen en 9.7% van de mannen denkt dat het zijn doel ondertussen bereikt heeft.

Is de positie van de vrouw verbeterd in vergelijking met de jaren zestig?

Ja, vindt 84.5% van onze lezers. Maar mannen en vrouwen zijn het niet helemaal eens: 90% van de mannen is het eens met die stelling, tegenover 81,7% van de vrouwen. 5.6% van de vrouwen weet het niet, 12.2% vindt dat er niet veel veranderd is.

Veel hangt ook af van hoe oud je bent. Hou ouder de deelneemsters, hoe vaker ze vinden dat dat hun positie niet verbeterd is. Onder de 35 vindt 5.2% dat en de neen-zeggers nemen met elke leeftijdscategorie toe, om te eindigen op 17.9% bij vrouwen van 65-plus. Van de mannen van die leeftijd vindt maar 3.2% dat vrouwen er niet op vooruitgegaan zijn. Mannen zijn trouwens op elke leeftijd optimistischer op dit vlak.

Moet er nog feminisme zijn?

Ja, vindt 80% van onze vrouwelijke deelneemsters en 59% van de mannen. Maar 6.6% van de vrouwen en 15% van de mannen vindt het voorbijgestreefd en 3.9% van de vrouwen en 9.7% van de mannen denkt dat het zijn doel ondertussen bereikt heeft.

Toegegeven, feminisme heeft een slechte reputatie, vinden 20% van de vrouwen en 15% van de mannen. 9.9% van de vrouwen en 18.9% van de mannen vindt het zelfs een overdreven beweging en 2.8% van de vrouwen en 8.7% van de mannen vindt dat het onze maatschappij nodeloos moeilijk gemaakt heeft.

Zien ze zichzelf dan als een feminist, wilden we ook weten. 22.8% van de vrouwen zegt volmondig ja, 57% zegt dat ze 'eerder wel' feministe zijn. 17.3% vindt eerder van niet, en 2.9% wil echt zo niet genoemd worden. Maar ook mannen steunen de vrouwenzaak. 12.3% noemt zich feminist, 46% ziet zich als 'eerder wel' feminist, 17.9% als eerder niet en 17.9% wil absoluut niet zo genoemd worden.

Enkele stellingen:

Mannen en vrouwen zijn gelijk.

Ja, zeggen 64% van de vrouwen en 76% van de mannen.

Vrouwen vertonen evenveel ongewenst gedrag als mannen.

Ja, zeggen 41% van de vrouwen en 51% van de mannen.

Vrouwen weten niet wat ze willen.

Tsss. Toch wel, vinden 90% van de vrouwen en 82% van de mannen.

Mannen begrijpen vrouwen niet en vrouwen begrijpen mannen niet

.

We zijn in de war, want ruwweg 50% van mannen en vrouwen zijn het met alletwee eens en 50% zijn het oneens. De meningen zijn dus heel evenredig verdeeld.

Neen is neen

Klopt, volgens 96% van de vrouwen en 93% van de mannen

Als je al van start bent gegaan met seks, kan je nog altijd zeggen: stop, toch liever niet.

Ja, zeggen 86.8% van de vrouwen en 82.2% van de mannen.

Niet dus, vinden 13.2% van de vrouwen en 17.8% van de mannen

Op een kus volgt automatisch meer.

Niet noodzakelijk, zeggen 83.6% van de vrouwen en 84.6% van de mannen.

Uiteraard, vinden 16.4% van de vrouwen en 15.4% van de mannen.

Als een man je uit eten neemt en trakteert, dan staat daar iets tegenover.

Niet meer dan normaal, vinden 23.3% van de vrouwen en 18.8% van de mannen.

Helemaal niet, vinden 76.7% van de vrouwen en 81.2% van de mannen.

Nathalie Le Blanc

Onze partners