Hoog aantal tienerzwangerschappen dwingt Latijns-Amerikaanse tieners te leren praten over seks

09/07/16 om 14:56 - Bijgewerkt om 15:03

"Voor goede seks moeten beide personen er zin in hebben." In Latijns-Amerika leren tieners rechtuit praten over seks. Dat is nodig, zeggen experts, want het aantal tienerzwangerschappen is er alarmerend hoog.

Hoog aantal tienerzwangerschappen dwingt Latijns-Amerikaanse tieners te leren praten over seks

Zwangere tieners staan aan de ingang van het moederhuis in Jinotega, in Nicaragua. Daar maken geboortes uit tienerzwangerschappen 16 % van het totale aantal geboortes uit. © REUTERS

"Voor goede seks moeten beide personen er zin in hebben. Dat betekent dat ze er zeker moeten van zijn dat ze het willen, en dat ze in de stemming moeten zijn, ze moeten geil zijn." Psychologe Cecilia Saia windt er in de video 'Laten we over seks praten' absoluut geen doekjes om. Ze legt Argentijnse tieners uit hoe ze van seks kunnen genieten en tegelijk zorgvuldig te werk kunnen gaan.

Condoom met gebruiksaanwijzing

De video, die rondgaat op YouTube en andere sociale media, maakt deel uit van de campagne 'Doe de Niet-zwangerschapstest' van de Stichting voor Vrouwenstudies (FEIM). Tieners krijgen een doosje vergelijkbaar met dat van een zwangerschapstest met daarin informatie over tienerzwangerschap en allerlei mythes over seks, en een condoom met gebruiksaanwijzing.

Delen

Latijns-Amerika telt na Afrika ten zuiden van de Sahara het grootste aantal tienerzwangerschappen ter wereld.

In Argentinië brengen elke dag driehonderd meisjes die jonger zijn dan negentien een kind ter wereld, goed voor 15 procent van het totale aantal geboortes in het land. "De laatste tien, vijftien jaar zien we een aanhoudende stijging, en bovendien neemt ook het aantal moeders die jonger zijn dan vijftien toe", zegt FEIM-voorzitter Mabel Blanco.

Argentinië is representatief voor wat er in heel Latijns-Amerika aan de gang is. De regio telt na Afrika ten zuiden van de Sahara het grootste aantal tienerzwangerschappen ter wereld, met 76 baby's per 1000 meisjes van 15 tot 19 jaar.

Volgens VN-cijfers wordt een op vijf tienermeisjes in Zuidelijk Zuid-Amerika (Argentinië, Brazilië, Chili, Paraguay en Uruguay) zwanger, goed voor jaarlijks 1,2 miljoen tienerzwangerschappen.

Eerste keer nooit zwanger

Psychologe Cecilia Saia was verrast over de wilde verhalen die nog onder tieners circuleerden, bijvoorbeeld de mythe dat je de eerste keer nooit zwanger wordt.

Daarom is seksuele opvoeding via sociale media zo belangrijk, zonder omwegen, "van gelijke tot gelijke", zegt ze. "Ze moeten je zien als een vriend of iemand die dicht bij je staat, niet als een papa, of een leraar die je wil controleren."

Delen

Tienerzwangerschap is een vorm van ongelijkheid, omdat het vooral meisjes uit de sociaal kwetsbaarste bevolkingslagen treft. Door op jonge leeftijd moeder te worden, maken ze hun school niet af, blijven ze arm, en neemt de ongelijkheid niet af.

"Je moet ze niet uitleggen wat ze moeten doen of laten, maar gewoon zeggen dat alles bij respect begint, bij de eigen beslissing, en bij zorg dragen voor jezelf, zonder dramatiek. Niemand moet je komen vertellen dat je een slet bent als je seks hebt of dat je een idioot bent als je er geen hebt."

Onveilige abortus

Tienerzwangerschappen doen de moedersterfte toenemen, onder meer omdat ze aanleiding geven tot onveilige abortussen, zegt Alma Virginia Camacho-Hübner, adviseur Latijns-Amerika van het VN-Bevolkingsfonds. Ook voor de baby's nemen de risico's toe. Ze worden te vroeg geboren en wegen te weinig, zeker bij moeders die jonger zijn dan vijftien.

Ook voor de samenleving zijn de gevolgen groot. In de gezondheidszorg kost de verzorging van zwangere en pas bevallen vrouwen veel meer dan de preventie van tienerzwangerschappen. Strikt economisch stijgt de afhankelijkheidsgraad, het aandeel van de economisch niet-actieve bevolking die uitgaven voor zorg en bijstond vereist, zegt Camacho-Hübner.

Een studie over Zuidelijk Zuid-Amerika laat zien dat schooluitval aan tienerzwangerschap voorafgaat. "De jongens en meisjes in het onderwijssysteem houden of hen ernaar terugbrengen is daarom een goede methode om tienerzwangerschap te voorkomen. Tegelijk moet het onderwijssysteem het mogelijk maken dat zwangere tienermeisjes of tienermoeders hun onderwijs kunnen voortzetten."

Ongelijkheid

Tienerzwangerschap is een vorm van ongelijkheid, omdat het vooral meisjes uit de sociaal kwetsbaarste bevolkingslagen treft, zegt Camacho-Hübner. Door op jonge leeftijd moeder te worden, maken ze hun school niet af, blijven ze arm, en neemt de ongelijkheid niet af.

Tienermoeders vinden later alleen een baan met een lager inkomen, zegt ook FEIM-voorzitter Mabel Blanco. "En op persoonlijk vlak kunnen ze niet langer uitgaan met vrienden en vriendinnen, gaan dansen, ze moeten hun tienerleven uitstellen."

De Internationale Dag van de Bevolking, die op 11 juli plaatsvindt, concentreert zich dit jaar op tienerzwangerschappen.

(Fabiana Frayssinet/IPS)

Onze partners