Deze 25 bedreigde monumenten hebben dringend hulp nodig

Van Rapa Nui National Park op Paaseiland tot de patiohuizen in de Spaanse stad Cordoba: deze 25 plaatsen hebben dringend hulp nodig om ze voor de toekomst te behouden.

© US Bureau of Land Management

Ieder jaar selecteert World Monuments Fund 25 monumenten die bedreigd worden door natuurrampen, verstedelijking, gewapende conflicten, de politiek of massatoerisme. Daarbij is niet alleen het historische belang bepalend, maar ook de sociale impact die de monumenten hebben.

Van Rapa Nui National Park op Paaseiland tot de patiohuizen in de Spaanse stad Cordoba: deze 25 plaatsen hebben dringend hulp nodig om ze voor de toekomst te behouden. Van de prehistorie tot de twintigste eeuw en 21 landen komen aan bod op de lijst.

In juni bepaalt World Monument Fund welke van deze 25 monumenten een donatie van het fonds krijgen.

World Monuments Watch © Flickr/dayapragm

Kouttammakou in Togo

Het behoud van deze nederzettingen in Togo zal ervoor zorgen dat het Batammariba volk in hun dorpjes kan blijven wonen en hun traditionale levenswijze voort kan zetten.

World Monuments Watch © Flickr/dayapragm

Kouttammakou

World Monuments Watch © Flickr/dayapragm

Kouttammakou

World Monuments Watch © Flickr/dayapragm

Kouttammakou

World Monuments Watch © Ontario Place For All

Ontario Place in Toronto, Canada

Dit enorme complex gebouwd in 1971 had als doel om de cultuur en economie van Ontario te vieren. Het was een centrum voor kunst, geschiedenis, film en recreatie. Na een succesvolle veertig jaar, begon de interesse voor Ontario Place af te nemen. Nu is het gesloten en bestaan er plannen om er iets anders van te maken, maar World Monument Fund zou graag zien dat de oorspronkelijk verbindende functie behouden blijft.

World Monuments Watch © Ontario Place For All

Ontario Place

World Monuments Watch © Ontario Place For All

Ontario Place

World Monuments Watch © Ma'u Henu

Rapa Nui National Park (Paaseiland) in Chili

Paaseiland is vooral bekend om de levensgrote moai beelden, maar er zijn ook Orongo petrogliefen die langzaam dreigen te verdwijnen. Omdat de beroemde beelden aan de kust liggen, zullen ze in de toekomst te maken krijgen met de stijging van de zeespiegel.

World Monuments Watch © Ma'u Henu

Rapa Nui National Park

World Monuments Watch © Ma'u Henu

Rapa Nui National Park

World Monuments Watch © Ramdan Hussien

Alexan Paleis in Asyut, Egypte

Asyut was in de negentiende eeuw een welvarende stad aan de Nijl en een voorbeeld van het moderniserende Egypte. Rijke families bouwden paleisachtige huizen in Europese Revival stijl. Deze statige huizen, zoals dit paleis van de Alexan familie, staan nu te verkommeren.

World Monuments Watch © Ramdan Hussien

Alexan Paleis

World Monuments Watch © Ramdan Hussien

Alexan Paleis

World Monuments Watch © Gaia Redaelli

Binnenplaatshuizen (casa patio) van Axerquía in Cordoba, Spanje

Deze wereldberoemde huizen in het historische centrum van Cordoba staan bekend om de mooie binnentuinen. Ze hebben niet te lijden onder te weinig, maar onder te veel belangstelling. Er komen zoveel toeristen op af dat de inwoners het centrum verlaten en de rust van de buitenwijken zoeken. Daardoor stroomt het centrum leeg en worden de tuinen en huizen niet meer goed onderhouden.

World Monuments Watch © Carlos Anaya

Binnenplaatshuizen van Axerquía

World Monuments Watch © Carlos Anaya

Binnenplaatshuizen van Axerquía

World Monuments Watch © World Monuments Watch

Norte Dame in Parijs, Frankrijk

Op 15 april 2019 hield de wereld de adem in, hopend en biddend dat de Notre Dame niet volledig door vlammen verzwolgen zou worden. Dat bewijst hoe diep verbonden mensen zijn met historisch erfgoed. De Nortre Dame is opgenomen op deze lijst van het World Monument Fund om een moreel stuntje in de rug te geven.

World Monuments Watch © World Monuments Watch

Notre Dame

World Monuments Watch © World Monuments Watch

Notre Dame

World Monuments Watch © Gaia Redaelli

Bennerley Viaduct in Ilkeston in Nottinghamshire/Derbyshire, Verenigd Koninkrijk

Het in 1877 gebouwde Bennerley Viaduct is een van de laatste overblijvers van de Industriële Revolutie. De lokale inwoners willen het viaduct omvormen tot een plaats voor recreatieve bezigheden zoals wandelen en fietsen. World Monuments Fund ondersteunt dat initiatief graag.

World Monuments Watch © Paul Atherley

Bennerley Viaduct

World Monuments Watch © Peter Nasmyth

Tusheti National Park in Georgie

Tusheti National Park is de thuis van de Tushetianen, een volk van herders dat al eeuwen in de zomer naar de bergen trekt en in de winter, wanneer de bergen onbegaanbaar zijn, naar de dorpjes in het dal. De Georgische regering begint het nationale park meer te ontwikkelen en een groeiend aantal toeristen weet de weg te vinden naar het gebied. De vrees bestaat dat wanneer de promotie van het toerisme niet op een duurzame en verantwoorde manier gebeurt, dit ten koste van de Tushetianen zal gaan.

World Monuments Watch © Peter Nasmyth

Tusheti National Park

World Monuments Watch © Peter Nasmyth

Tusheti National Park

World Monuments Watch © Columbia GSAPP

Gingerbread Houses in Port-au-Prince in Haiti

De Gingerbread huizen in Port-au-Prince zijn uniek voor Haiti en staan symbool voor het rijke verleden van het eiland. Ook staan ze symbool voor de enorme schade die de aardbeving er in 2010 aanrichtte.

World Monuments Watch © Columbia GSAPP

Gingerbread Houses

World Monuments Watch © Columbia GSAPP

Gingerbread Houses

World Monuments Watch © Joginder Singh

Historische watersystemen op het Deccan Plateau in Karnataka en Maharashtra, India

Het herstellen van de historische watersystemen kan helpen bij het oplossen van de huidige watercrisis in het gebied.

World Monuments Watch © Joginder Singh

Historische watersystemen

World Monuments Watch © Joginder Singh

Historische watersystemen

World Monuments Watch © Ram Rahman

Sardar Vallabhbhai Patel Stadion in Ahmedabad, India

Dit stadion, gebouwd in de jaren zestig door de beroemde architect Charles Correa, is een belangrijk voorbeeld van de eerste periode van de Indiase onafhankelijkheid. Het wordt tot op de dag van vandaag intensief gebruikt, maar het onderhoud laat te wensen over.

World Monuments Watch © Ram Rahman

Sardar Vallabhbhai Patel Stadion

World Monuments Watch © Ram Rahman

Sardar Vallabhbhai Patel Stadion

World Monuments Watch © Mirza Hajo Murad

Mam Rashan Heiligdom op Mount Sinjar in Irak

Mam Rashan is een van de vele heiligdommen van de Jezidi's die in 2014 werden vernietigd door de Islamitische Staat. World Monument Fund vindt het van groot belang dat de internationale gemeenschap ervoor zorgt dat deze heiligdommen hersteld worden om te tonen dat minderheden zoals de Jezidi's bescherming en respect verdienen.

World Monuments Watch © Mirza Hajo Murad

Mam Rashan Heiligdom

World Monuments Watch © Robert Leutheusere

Mam Rashan Heiligdom

World Monuments Watch © Haruka Kuryu

Inari-Yu badhuis in Kita, Tokio in Japan

Gemeenschappelijk baden waren eeuwenlang een belangrijk onderdeel van de Japanse cultuur. Halverwege de twintigste eeuw waren er meer dan 2.500 badhuizen in Tokio, ondertussen zijn er minder dan 500 over. World Monument Fund steunt het initiatief van het moderniseren van de badhuizen zodat dit belangrijke deel van de Japanse cultuur ook in de toekomst blijft bestaan.

World Monuments Watch © Yusuke Shimada

Inari-Yu badhuis

World Monuments Watch © Haruka Kuryu

Inari-Yu badhuis

World Monuments Watch © Tsushima Chamber of Commerce

Iwamatsu District in Uwajima, Japan

Het kuststadje Iwamatsu was vanaf de zeventiende eeuw een welvarende plaats doordat er sake gebrouwen werd. In de twintigste eeuw ging de welvaart langzamerhand achteruit en stroomde het stadje leeg. Met behulp van overheidssubsidies wordt nu geprobeerd om het stadje en zijn historische gebouwen nieuw leven in te blazen.

World Monuments Watch © SRACC

Iwamatsu District

World Monuments Watch © Uwajima City

Iwamatsu District

World Monuments Watch © Magali Ruiz March

Canal Nacional in Mexico City

Dit kanaal werd al tweeduizend jaar geleden aangelegd en is daarmee het oudste kanaal ter wereld. Een aantal jaar geleden wilden de Mexicaanse overheid het kanaal dichtgooien en er een weg overheen aanleggen. Lokale inwoners hebben dit tegengehouden en er zelf voor gezorgd dat het kanaal onderhouden werd. Nu bestaan er plannen om er een park van te maken. WMF wil de inwoners een steuntje in de rug geven in hun strijd om inspraak te krijgen in de toekomstplannen van het Canal Nacional.

World Monuments Watch © Magali Ruiz March

Canal Nacional

World Monuments Watch © Magali Ruiz March

Canal Nacional

World Monuments Watch © Tim Webster

Traditionele Birmese teakhuizen in Myanmar

Deze mooie traditionele huizen dreigen volledig te verdwijnen door een verandering in de levensstandaard.

World Monuments Watch © Tim Webster

Traditionele Birmese teakhuizen

World Monuments Watch © Tim Webster

Traditionele Birmese teakhuizen

World Monuments Watch © Tim Webster

Traditionele Birmese teakhuizen

World Monuments Watch © Stephen Kelley

Choijin Lama Tempel in Ulaanbaatar, Mongolie

Deze tempel is een van de weinige religieuze gebouwen die het communistische tijdperk in Mongolie overleefde. Tot 1990 bleven religieuze ceremonies en uitingen er verboden. Tegenwoordig is het Mongoolse Boeddhisme bezig aan een heropleving en wordt er meer waarde gehecht aan het behoud van deze tempel.

World Monuments Watch © Stephen Kelley

Choijin Lama Tempel

World Monuments Watch © Stephen Kelley

Choijin Lama Tempel

World Monuments Watch © Amar

Chivas en Chaityas in de Kathmandu vallei, Nepal

Deze kleine heiligdommetjes in de Kathmandu vallei dreigen te verdwijnen door alsmaar verdere verstedelijking, maar voor de bewoners zijn ze heel belangrijk.

World Monuments Watch © Amar

Chivas en Chaityas

World Monuments Watch © Amar

Chivas en Chaityas

World Monuments Watch © AP Rogers

Anarkali Bazaar in Lahore, Pakistan

Deze legendarische markt in de Pakistaanse hoofdstad Lahore raakt in de verdrukking door verdere verstedelijking en toename van het verkeer. De lokale bewoners willen de bazaar nieuw leven inblazen omdat het historische en culturele belang van Anarkali zo groot is.

World Monuments Watch © AP Rogers

Anarkali Bazaar

World Monuments Watch © Sultan Ali

Anarkali Bazaar

World Monuments Watch © Pablo Garcia

Heilige Vallei van de Inca's in Peru

De Heilige Vallei is ook een van die gebieden die te lijden hebben onder massatoerisme. Jaarlijks bezoeken meer dan vier miljoen toeristen die op weg zijn naar Machu Picchu deze Cusco vallei. Daarom wil de Peruaanse overheid er een nieuw vliegveld aanleggen. Maar niet alleen het vliegveld zelf stuit op protest van de lokale bewoners, maar ook de aanleg van nieuwe toeristische infrastructuur zoals hotels en andere bedrijven.

World Monuments Watch © Pablo Garcia

Heilige Vallei van de Inca's

World Monuments Watch © Pablo Garcia

Heilige Vallei van de Inca's

World Monuments Watch © ks. Arkadiusz Raszka

Kindler Kapel op het Pabianice kerkhof in Pabianice, Polen

Pabianice kent, net als de er tegenaan gelegen stad Lodz, een rijk verleden dankzij de textielindustrie. Naar na de val het communisme kon het stadje de concurrentie met de Aziatische kledingindustrie niet aan. Veel inwoners trokken weg uit het gebied. De Poolse overheid wil dit soort steden nieuw leven inblazen. Een onderdeel daarvan is het omvormen van deze kapel tot een cultureel centrum voor concerten en andere artistieke happenings.

World Monuments Watch © ks. Arkadiusz Raszka

World Monuments Watch © ks. Arkadiusz Raszka

Kindler Kapel

World Monuments Watch © Josh Ewing, Friends of Cedar Mesa

Bears Ears National Park in Utah, Verenigde Staten

Dit is een zeer belangrijk gebied voor de oorspronkelijke bewoners van de VS. Er liggen duizenden eeuwenoude rostwoningen, rotsschilderingen, artefacten en andere sporen van het rijke verleden van dit deel van Utah. Tot de 18e eeuw waren er nooit blanken geweest. President Obama had een groot gebied uitgeroepen tot beschermd gebied, maar in 2016 was het een van de eerste daden van de nieuwe president Trump om dat grotendeels ongedaan te maken. Dat betekent onder andere dat er wegen aangelegd mogen worden, dat er vee mag grazen en zelfs dat er naar gas, olie en mineralen geboord mag worden. Onder andere de Friends of Mesa stellen alles in het werk om Bear Ears toch zoveel mogelijk te beschermen, een initiatief dat World Monument Fund van harte ondersteunt.

World Monuments Watch © Josh Ewing, Friends of Cedar Mesa

World Monuments Watch © Josh Ewing, Friends of Cedar Mesa

Bears Ears National Park

World Monuments Watch © Jacqueline Hayden

Central Aguirre Historic District in Puerto Rico

Central Aguirre ontstond na afloop van de Hispanic American War in 1899 rond een suikermolen. De gebouwen zijn hoofdzakelijk gemaakt van hout en dreigen nu volledig te verdwijnen. Dat komt niet alleen door slecht onderhoud, maar ook door de verwoestende orkaan Maria die er in 2017 overheen raasde. Er is veel geld nodig om de houten gebouwen te herstellen, maar de moeite meer dan waard, vindt WMF.

World Monuments Watch © Jacqueline Hayden

Central Aguirre Historic District

World Monuments Watch © PRSHPO staff

Central Aguirre Historic District

World Monuments Watch © Ron Baumi, San Antonio Conservation Society

Woolworth Building in San Antonio, Texas, Verenigde Staten

Dit warenhuis speelde in de jaren zestig van de vorige eeuw een belangrijke rol in de burgerrechtenbeweging omdat vier zwarte studenten in het restaurant weigerden hun plaats op te geven. Tegenwoordig is er onder andere Ripley's Haunted Adventure in gevestigd. De Texaanse overheid wil nu het verhaal van de Alamo Battle in het gebouw vertellen, maar een groep van historici en andere belanghebbenden wil dat ook het burgerrechtenverhaal aan bod komt.

World Monuments Watch © Ron Baumi, San Antonio Conservation Society

Woolworth Building

World Monuments Watch © Ona Vileikis

Traditionele huizen in het oude joodse Malhalla in Bukhara, Oezbekistan

In de Oezbeekse stad Bukhara, gelegen aan de Zijderoute, woonde zo'n duizend jaar een groep Joden in de Diaspora. Ze doorstonden verschillende golven van vervolgingen en assimilatie en bouwden een eigen joodse cultuur op. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie trokken de meeste Joden naar Israel of de VS en bleven er nog maar zo'n 200 achter in Bukhara. De traditionele huizen dreigen nu te verdwijnen, maar dat zou zonde zijn omdat zo de rijke geschiedenis van de Joden in Oezbekistan daarmee ook dreigt vergeten te worden.

World Monuments Watch © Ona Vileikis

Malhalla

World Monuments Watch © Ona Vileikis

Malhalla