Smaakappreciatie is niet universeel maar getekend door de maatschappelijke omgeving. Dat is al lang geweten voor eenvoudige goed-slechtbevindingen : ze worden aangeleerd in de prille jeugd. Ze zijn juist zo eenvoudig omdat de bedoeling primair is : het behoeden voor giftige en ongezonde stoffen. Maar ook minder primaire appreciatiepatronen, zoals deze voor wijn, zijn alleszins gedeeltelijk maatschappelijk gestuurd.
...

Smaakappreciatie is niet universeel maar getekend door de maatschappelijke omgeving. Dat is al lang geweten voor eenvoudige goed-slechtbevindingen : ze worden aangeleerd in de prille jeugd. Ze zijn juist zo eenvoudig omdat de bedoeling primair is : het behoeden voor giftige en ongezonde stoffen. Maar ook minder primaire appreciatiepatronen, zoals deze voor wijn, zijn alleszins gedeeltelijk maatschappelijk gestuurd. Onlangs zat ik in Piemonte met enkele oudere Italiaanse ambtenaren aan tafel. Tot mijn grote verbazing werd de Brunello di Montalcino van Fanti met groot misbaar afgewezen als 'ondrinkbaar'. Terwijl deze wijn nu net bij het beste behoort van wat Brunello dezer dagen te bieden heeft : fris, geconcentreerd, gemaakt met respect voor fruit en structuur... Het ambtenarentrio ging echter voor de smaken van oud hout, een zekere muffigheid en een overmatig getaande kleur. Met zo'n tegengestelde smaakpatronen is een discussie onmogelijk. Bij navraag bleek dat de ambtenaren nog nooit 'buiten' hun provincie gedronken hadden. Een gelijkaardig fenomeen doet zich al jaren voor met de wijnen van cabernet sauvignon. Het oertype ervan is in Frankrijk te zoeken, zeg maar medoc en een château als Léoville las Cases : een wijn die evolueert naar finesse en kracht samen, maar waar men op moet kunnen wachten. In zijn jeugd kan hij wat stroef overkomen, zelfs met veel hout en simpel fruit. Hij moet op fles ontwikkelen. Deze Léoville-achtige wijnoptie werd overgebracht naar Californië, in een heel andere context : daar moet alles snel gaan en van 'het beste ter wereld' zijn. De cabernetwijnen in Napa werden dan maar gemaakt van overrijp fruit, zodat de zachte fruitprésence in de jonge wijn overweldigend was, en ze kregen een Frans familietrekje door lagering op Franse eik. Bovendien werden ze iets overgeëxtraheerd met inktzwarte kleur tot gevolg : een ander type van wijn was geboren. En het is dit type dat de wereld ver-overd heeft : snel te drinken, uitermate smakelijke, licht overrijpe, donkere wijn met een smaaktoets van verse eik. Voor Europese drinkers is deze wijn niet aantrekkelijk : hij komt onevenwichtig over met overdadig fruit en niet ter zake doend hout. Het zijn wijnen die finesse niet als roeping hebben : ze worden trouwens bijna allemaal in het productiejaar zelf gedronken. Men moet kiezen : wijnen met een fruitoptie zijn inderdaad voor onmiddellijk plezier, maar dan hoort verse eik er niet in thuis. Wijnen met een finesse-optie, die pas na enkele jaren flesontwikkeling naar boven komt, zijn in hun jeugd minder aantrekkelijk. De prijs is in dit verband geen aanwijzing : ook goedkope wijnen kunnen veel potentieel hebben. Cabernet Sauvignon, Vin de Pays D'Oc 2001, FrankrijkFraaie kleur, maar uiterst discrete, nauwelijks bestaande neus en een echte tafelwijnsmaak. (Carrefour : 3,70 euro). Cabernet Sauvignon, Somontano 2001, SpanjeMooie kleur met een verse nuance en neus met fruit maar ook met een diepe onderbouw van cabernet die zich duidelijk toont na opschudden. Smaak met fruit, maar ook met een zekere stevigheid, goed geknoopt onder meer door de houtlagering. Interessante wijn. (Delhaize : 5,95 euro). Ernest en Julio Gallo, Cabernet Sauvignon 2001, CaliforniëVrij lichte kleur en een overdonderende fruitneus van koolzuurgisting zoals bij beaujolais, ook een heel lichte maar elegante fruitsmaak in de mond. Volkomen atypisch product. (Carrefour : 5,54 euro). Cabernet Sauvignon, Vin de Pays D'oc 2001, FrankrijkDunne kleur, bijna als roséwijn, en een onfrisse kartonneus van de filter. Smaak van schraal fruit. (Carrefour : 2,20 euro). Boyar Estates, Cabernet Sauvignon 2001, BulgarijeGoede kleur en vrij statige neus maar geen spoor van cabernet. Soepele smaak met finaal iets bitter. (Colruyt : 4,4 euro). Cabernet Sauvignon/Merlot, Dealu Mare 2000, RoemeniëFlauwe kleur en dunne neus van dun fruit, nietszeggend samenspel van bitter en zuur. (Colruyt : 2,45 euro). Cabernet Sauvignon 2001, Vinos Los Robles, ChiliDe kleur is wat zwak maar de geur is typisch cabernet met zelfs wat onderbouw. Soepele en toch krachtige smaak, en een wat ruwe finale. (Delhaize : 3,69 euro). Cabernet Sauvignon 2001, Las Casas Del Toqui, ChiliMeer dan gewoon goede kleur met een nuance van 'getemd' door lagering ; neus van cabernet met een toets van gezond oud hout en een soepele, aangename smaak met evenwicht en een fris accent. (Colruyt : 4,95 euro). Cabernet Sauvignon 2002, Western Cape, Zuid-AfrikaGoede kleur en kruidige neus van wat overrijp fruit, dikke ronde fruitige smaak maar volkomen atypisch. (Delhaize : 3,89 euro). Cabernet Sauvignon, Nathanson Creek 2000, CaliforniëGoede kleur en zachte neus van cabernet vooral na opschudden. Goede doorsneesmaak met cabernetprésence en normale lengte. (Colruyt : 5,43 euro). Santa Rita, Cabernet Sauvignon Reserva 2000, Maipo Valley, ChiliHeel goede, sombere diepe kleur en een getemde cabernetneus met finesse en diepte van rijpheid. Suave smaaklengte met 'dikte' en stevig structuurbitter. Krachtige wijn voor gevorderden, voor bij een krachtige schotel. (Carrefour : 7,39 euro).