Er was een tijd dat je tweedehandswinkels niet binnenging uit vrije wil, maar uit besparingsdrang. Dankzij de klimaatbetogers en apps zoals Vinted is tweedehandsshoppen verlost van z'n stoffig imago. De hedendaagse consument is woke. Hij wil duurzaam consumeren in plaats van voortdurend.
...

Er was een tijd dat je tweedehandswinkels niet binnenging uit vrije wil, maar uit besparingsdrang. Dankzij de klimaatbetogers en apps zoals Vinted is tweedehandsshoppen verlost van z'n stoffig imago. De hedendaagse consument is woke. Hij wil duurzaam consumeren in plaats van voortdurend.Dat blijkt ook uit cijfers van De Kringwinkel, die jaar na jaar zijn omzet ziet groeien. In 2018 besteedde de Vlaming er maar liefst 55,5 miljoen euro aan tweedehandsspullen, een toename van 76 procent ten opzichte van tien jaar geleden. Dat dat cijfer de komende jaren alleen maar zal stijgen, staat in de sterren geschreven. Ook op Instagram vermenigvuldigen de nichetweedehandsshops zich in snel tempo, net zoals hun schare volgers. Een goede zaak voor onze planeet en al wie Marie Kondo-gewijs verlost wil raken van de overbodigheden des levens. Maar niet voor wie goedkope designmeubels wil scoren: door de stijgende concurrentie gaan ook de prijzen de hoogte in. 'Het wordt steeds moeilijker om echt koopjes te doen', legt Tim Mouling uit. Als vintageliefhebbers schuimt hij al meer dan 35 jaar rommelmarkten en tweedehandswinkels af. Die ervaring bundelde hij vorig jaar in het boek 'Very Vintage'. Het geeft een overzicht van de leukste tweedehandsadresjes. 'Een twintigtal jaar geleden was vintageshoppen vooral een kwestie van veel tijd en veel geluk. Nu zit er een andere dynamiek in: Kringwinkels sparen de beste spullen op voor hun jaarlijkse Retrodag (een soort opendeurdag van De Kringloopwinkels, die zonder corona dit weekend zou plaatsvinden, mh). Op zo'n dag krijgen ze ontzettend veel mensen over de vloer en krikken ze hun prijzen op. Als je 's ochtends vroeg al paraat staat, weet je dat er interessante stuks te koop zullen zijn, maar ook dat je er wellicht wat meer voor zal betalen. Afbieden is in zo'n situatie geen optie. Voor mij neemt dat een deel van het plezier weg. Je gaat niet naar huis met het idee dat je iets gescoord hebt.'Dat is ook de ervaring van Vincent Verbist. Hij opereert online onder het alter ego Mr. Frisko, een platform waar hij tweedehands designmeubels doorverkoopt. 'Op acht jaar tijd is er enorm veel concurrentie bij gekomen', klinkt het. Met zijn achtergrond in kunstgeschiedenis en interieurontwerp kan Verbist op rommelmarkten moeiteloos het kaf van het koren scheiden, maar dat is niet genoeg. 'Om echt koopjes te doen moet je bij de pinken zijn. Een authentiek ontwerp herkennen is één ding. De opbied-oorlog die daarop volgt winnen, is iets helemaal anders. Dankzij het internet kennen particuliere verkopers veel beter dan vroeger de waarde van de spullen die ze vinden in de kelder of bij hun grootmoeder. Dat drijft de prijzen natuurlijk op.'Op populaire platformen als The Vintage Market (Facebook) of op verzamelsites als tweedehands.be kan zelfs een leek heel gemakkelijk achterhalen welke stuks gegeerd zijn. Wie zo'n stuk in z'n bezit heeft, speelt potentiële kopers moeiteloos tegen elkaar uit. 'Ik krijg regelmatig lijstjes toegestuurd met interessante designstukken die me worden aangeboden via een particuliere verkoper. Dat is handig, maar tegelijk weet ik dat mijn collega's die lijst ook krijgen. Dan is het een kwestie van zo snel mogelijk reageren hopen dat je niet overboden wordt én dat de verkoper zich aan de afspraak houdt. Op fora of Facebook-pagina's zie je hetzelfde mechanisme: zelfs de meest banale voorwerpen gaan nu soms voor woekerprijzen de deur uit. Daarom focus ik nu vooral op zeldzame stuks, liefst in perfecte staat.'De interesse voor tweedehandsdesign boomt niet alleen bij ons, maar ook ver over de grens. 'Japanse en Chinese designliefhebbers komen soms een hele maand naar Europa om hier massaal meubels in te kopen. Die verschepen ze naar hun eigen land en verkopen ze daar met serieuze winsten. Ook dat drijft de prijs op', aldus Verbist, die veel collega's naar Denemarken ziet trekken om daar op meubels te jagen. Waar kan je als tweedehandsshopper dan nog wel koopjes doen? 'Een klassieke rommelmarkt blijft het beste vertrekpunt', klinkt het in koor. En verder kan je natuurlijk je geluk beproeven in Kringloopwinkels. Pieter Peulen, eigenaar van de Instagramshop Orence Store, geeft tips. 'Er zijn een aantal factoren die je geluk beïnvloeden. Hoe verder de winkel van de bewoonde wereld ligt, hoe beter. Ook het tijdstip waarop je passeert speelt een rol. Kom je vroeg, dan kan je unieke stuks scoren. Arriveer je tegen sluitingstijd, dan worden de prijzen net interessanter. Verkopers zien ertegenop om hun spullen weer mee naar huis te zeulen, zeker op rommelmarkten en beurzen.' Perfect imperfect Voor elk type koper is er een andere strategie. Terwijl Vincent Verbist vooral op zoek gaat naar zeldzame stuks in perfecte staat om herstelkosten te vermijden, deinst Pieter Peulen niet terug voor imperfecties. 'Bij het winkelen probeer ik me te laten leiden door structuren, kleuren en degelijke materialen. Ik wil een stuk dat geleefd heeft, niet iets dat perfect is. Als er een klein krasje zit op een zwarte keramieken vaas, dan weet je dat je dat gemakkelijk kan camoufleren met een spuitbus. En dan heb je een nieuwe vaas voor een prikje.' Zacht geprijsde meubels mogen dan zeldzamer worden, dat geldt niet voor de vazen, borden en bijzettafeltjes die Peulen vooral in het vizier heeft. 'Dat soort dingen vind je nog steeds met hopen. Om te weten of keramieken servies waardevol is, kan je bijvoorbeeld kijken naar de nummering of een handtekening van de maker. Dat wijst erop dat het geen massaproductie is. Bij glaswerk zie je aan de afwerking of het mondgeblazen is. Dat soort details geven een banaal voorwerp betekenis.' Een tweedehandskoopje scoren vergt meer dan ooit tijd, toewijding en een stukje toeval. Misschien schuilt daar ook het geheim van het succes: vanzelfsprekend wordt het nooit. Is dat niet de ultieme luxe in een wereld vol overdaad?