September geldt sinds jaar en dag als het begin van een nieuw modeseizoen, met de modenummers van alle belangrijke bladen -- ook die van Knack Weekend -- en de fashion weeks van New York, Londen, Milaan en Parijs. Nadat de mannenmodeweken afgelopen zomer eerst werden uitgesteld en vervolgens grotendeels online werden georganiseerd, vindt de textielindustrie stilaan haar klassieke ritme terug.
...

September geldt sinds jaar en dag als het begin van een nieuw modeseizoen, met de modenummers van alle belangrijke bladen -- ook die van Knack Weekend -- en de fashion weeks van New York, Londen, Milaan en Parijs. Nadat de mannenmodeweken afgelopen zomer eerst werden uitgesteld en vervolgens grotendeels online werden georganiseerd, vindt de textielindustrie stilaan haar klassieke ritme terug. In New York valt volgende week nog weinig te beleven -- grote namen als Ralph Lauren, Marc Jacobs, Michael Kors en Proenza Schouler doen niet mee -- maar de organisatoren van Milaan beloven een stuk of 25 shows en ook Londen pikt de draad terug op. In afwachting van het debuut van Raf Simons bij Prada (waar de ontwerper voortaan in tandem werkt met Miuccia Prada), op 24 september, blikken we terug op tien invloedrijke shows uit het verleden.Terug naar de achttien-sixtiesHet defilé is al zo'n 160 jaar het favoriete medium van ontwerpers en kledingmerken. Charles Frederick Worth, een naar Parijs uitgeweken Brit, was in de achttien-sixties de eerste couturier die klanten uitnodigde om in zijn salons te komen kijken naar zijn nieuwe creaties. Die toonde hij op levende, bewegende modellen, onder wie zijn vrouw Marie Vernet, de eerste professionele mannequin in de geschiedenis. Worth was enorm succesvol. Op het hoogtepunt van zijn carrière had hij 1200 mensen in dienst. Hij was de favoriete ontwerper van keizerin Eugénie, de vrouw van Napoleon III: voor de plechtige opening van het Suez-kanaal, in 1869, bestelde ze maar liefst 250 jurken.De modeweek, met een reeks shows van verschillende huizen en ontwerpers, is dan weer een Amerikaanse uitvinding. Te beginnen met de Press Week van New York, in 1943. Reizen naar Parijs was tijdens de Tweede Wereldoorlog niet zonder gevaar -- zoals in 2020, maar dan anders -- en dus begonnen de Amerikanen hun eigen textielindustrie te promoten, met shows in grootwarenhuizen. Parijs begon meteen na de oorlog, nog in 1945, met de coutureweek. De reguliere modeweek, met prêt-à-porter, werd pas in 1973 in het leven geroepen door de Chambre syndicale de la haute couture. Die koepelorganisatie werd opgericht in 1886 en was de voorganger van de Fédération de la Haute Couture et de la Mode, die nog altijd de shows organiseert.Hoe selecteer je tien shows uit een lijst van duizenden? Laat je je persoonlijke voorkeur meespelen (een presentatie van Jurgi Persoons met mannequins in transparante bubbels, in de Jardin des Tuileries, zomer 2001; Comme des Garçons in de Russische ambassade, zomer 2018), of kijk je naar historisch belang (de New Look-collectie van Christian Dior in 1947; sommige shows van Alexander McQueen en John Galliano)? Geef je een voorkeur aan de Belgisch ontwerpers, of toch maar niet? Laat je je leiden door de shows die je zelf gezien hebt, zoals Tim Blanks in zijn wekelijkse column voor de website The Business of Fashion (in ons geval betekent dat: niks voor 1993). Onze uiteindelijke selectie is grotendeels intuïtief. Als startpunt kozen we het debuut van Martin Margiela in 1989. Omdat het de eerste belangrijke show was van een Belgische ontwerper, maar ook omdat Margiela het modedéfilé hielp heruit te vinden, weg van couturesalons en kleurloze zalen.Zomer 1989Maison Martin Margiela showde voor het eerst op 23 oktober 1988, in het Café de la Gare in Parijs, een voor die tijd bijzonder ongewone locatie. "In één woord: chaos," aldus de beschrijving van makeup-artist Inge Grognard, in Knack Weekend. Of ze besefte hoe bijzonder dat moment was? "Neen. Je zit in die flow en je doet je werk. En daarna bepaalt de tijd of iets historisch wordt of niet. Die dag was er vooral veel kritiek. Dit is echt àlles waar ik niet op zit te wachten, zei iemand." Intussen wordt Margiela beschouwd als, op zijn minst, de meest invloedrijke ontwerper van zijn generatie. Na Café de la Gare showde hij onder meer op een speelplein, in een afgedankt metrostation en in een leegstaande supermarkt. Twintig jaar later verkocht hij zijn label en trok hij zich terug uit de mode. Margiela keerde, een paar jaar na Rei Kawakubo van Comme des Garçons en Yohji Yamamoto, en ongeveer tezelfdertijd als Helmut Lang, de mode binnenste buiten.Bekijk de volledige show via dailymotion.comWinter 1992Gianni Versace was de tegenpool van Margiela: als Margiela punk was -- new wave, misschien -- dan maakte Versace gladde pophits. De mode van de Italiaanse ontwerper is met terugwerkende kracht alleen sterker geworden. De manier waarop hij celebrities gebruikte -- van Prince tot prinses Diana -- om zijn merk een prominente rol te laten spelen in de brede popcultuur, was vooruitstrevend. En dan waren er nog de supermodellen. Beroemde modellen zijn van alle tijden (zie bijvoorbeeld Twiggy), maar de generatie van onder anderen Cindy Crawford, Claudia Schiffer, Naomi Campbell en Linda Evangelista had -- en heeft -- mega-celebritystatus. Het was Versace die hen voor het eerst samen op de catwalk bracht. De man had ook geen schrik van sex. Zoals blijkt uit de Miss S&M collectie voor winter 1992.1998 Op 12 juli 1998, twee uur voor de aftrap van de finale van de Wereldbeker, showde Yves Saint Laurent zijn greatest hits in het gigantische Stade de France, net buiten Parijs. Driehonderd modellen, 80.000 toeschouwers, en bijna twee miljard kijkers wereldwijd: het was letterlijk Saint Laurents grootste defilé, en de aanleiding was zijn veertigste verjaardag als couturier. Het was zeker niet zijn béste defilé, eerder een publieke bekroning van een Franse modelegende. Vier jaar later, op 22 januari 2002, toonde hij opnieuw zijn grootste successen, voor zijn allerlaatste show in het Centre Pompidou.Zomer 1999We vonden niet onmiddellijk een video online van de geweldige debuutshow van Raf Simons in Parijs. Maar deze was misschien nog beter. Met de show voor zomer 1999, Kinetic Youth, in het park van La Villette, voor de met spiegelglas beklede Geode (een IMAX-zaal), ging Simons in overdrive. Modellen, choreografie, muziek (Life On Mars, Another Brick In The Wall), de kleren (een passage in zwart/wit, een interludium met jongens in witte turtlenecks, en dan een reeks silhouetten met meer kleur en mouweloze lederen jekkers): dit was allicht het hoogtepunt van de jonge jaren van Raf Simons. Zomer 2005Dries Van Noten scoort bijna elk seizoen. Zijn shows zijn zonder uitzondering adembenemend, omdat er altijd emotie uit spreekt. Bij onze persoonlijke favorieten: shows op de binnenplaats van het Palais Royal en op het smalle eiland in de Seine. Maar de sleutelshow in het oeuvre van Van Noten was misschien de vijftigste (hij zit intussen aan over de honderd, mannen en vrouwen samengerekend). Een eindeloze tafel diende eerst als catwalk, en vervolgens als dis voor een feestmaaltijd.Lente 2014De eerste en de laatste show van een ontwerper bij een groot huis zijn vaak de belangrijkste. Schoolvoorbeeld: Marc Jacobs, die in 1998 de eerste klerencollecties van Louis Vuitton ontwierp en vervolgens zestien jaar aan het hoofd van het merk stond. Zijn shows waren vaak spectaculair -- net als de shows voor zijn eigen label, in New York -- en de spectaculairste was misschien zijn afscheid: een bombastisch requiem in een pikzwart decor, opgedragen "to the showgirl in all of us." Kate Moss liep mee, en het decor zat vol referenties naar eerdere shows van Vuitton: een fontein, roltrappen, een stationsklok, een lift en een typische gang in een hotel.Winter 2014We hadden de raket kunnen selecteren, of de uit het hoge noorden ingevoerde smeltende ijsschots, of de perfecte replica van een Parijse straat, mét betoging. Maar de show van Chanel met een supermarkt als decor was misschien het megalomane hoogtepunt van Karl Lagerfelds carrière bij het Franse luxemerk. De supermarkt werd nagebouwd onder de gigantische hal van het glazen Grand Palais, en de rekken waren uitsluitend gevuld met producten in Chanel-verpakking. De megaspektakels van Lagerfeld misten hun doel niet: er werd doorgaans meer over de decors gepraat dan over de kleren, die in dat stadium van zijn carrière zelden grensverleggend waren. Winter 2015De tweede show van Vêtements was een schot in de roos. Demna Gvsalia schoof pers en buyers in de krappe, donkere kelders van Le Dépôt in Parijs, een legendarische gay sexclub en stuurde zijn collectie -- brandweertruien, verknipte Antwerpse souvenir T-shirts -- aan marstempo door de zaal. A star was born: een jaar later werd de Georgische, aan de Antwerpse Academie afgestudeerde ontwerper door Balenciaga ingelijfd.Winter 2015Onder de creatieve leiding van Frida Giannini, opvolger van Tom Ford bij Gucci, riskeerde het grootste Italiaanse luxemerk irrelevant te worden. Giannini maakte mooie, nette kleren, maar ze geraakte nooit echt los van de schaduw van Ford. Haar vervanger bleek geen ster-ontwerper, maar een al wat oudere assistent, die onder meer verantwoordelijk was voor het porseleinmerk van het label, Richard Ginori. Alessandro Michele knutselde zijn eerste collectie voor het merk in recordtempo in elkaar -- minder dan twee weken, met onder meer enkele stukken die al gemaakt waren voor de geplande collectie van Giannini. Het resultaat was verrassend, verwarrend, en ook adembenemend: Michele keerde Gucci binnenstebuiten. Resultaat: een enorm commercieel succes. Zomer 2021Zomer 2021 gaat vast de geschiedenis in als een verloren seizoen. De mannencollecties werden afgelopen zomer grotendeels online onthuld. Hedi Slimane toonde zijn mannencollectie voor Celine pas na de officiële mannenweek, maar het was wel een schot in de roos. Ook hij ging digitaal, niet met een artistiek filmpje, maar met een perfect gecapteerde show op het Circuit du Castellet in de buurt van Marseille. Bij de modellen: een aantal op TikTok gecaste e-boys. Slimane is, net als Marc Jacobs of Karl Lagerfeld, een geboren showman. Zijn défilés voor Dior Homme waren altijd indrukwekkend, die van Saint Laurent soms. Maar bij Celine leek hij nooit helemaal in zijn element. Met de show op de autorenbaan lijkt hij terug op koerssnelheid.