Vakantiegangers weten het: vanaf Lyon is de kans groot dat de zon schijnt. De Autoroute du Soleil volgt nu de loop van de Rhône tot in Avignon. De meesten geven er plankgas en negeren een strook wijngaarden die wijnen voortbrengen die tot de beste van Frankrijk behoren. Door de overvloedige zon worden de druiven hier makkelijker rijp dan in wijnstreken ten noorden van Lyon. Dus zijn de wijnen voller, ronder en krachtiger.

We zijn met meer dan honderd journalisten uit de hele wereld voor een tocht door de wijndorpen van de Rhône. Na een openingsdiner in Lyon, waar ik aan tafel zit met journalisten uit Taiwan, Hongkong, China en Japan, komen we de volgende dag de eerste topwijngaarden tegen op de steile heuvels van Côte Rôtie. Je kunt ze niet missen als je ter hoogte van de afrit Ampuis naar rechts kijkt. Daar houden we een eerste keer halt, want in dit dorpje aan de voet van de wijnheuvels hebben de wijnbouwers van Côte Rôtie en Condrieu zich verzameld om hun wijnen te laten proeven.

Geroosterde helling

Côte Rôtie betekent 'geroosterde helling', omdat ze de hele dag beschenen wordt door de zon. Dit is een streek van rode wijnen, gemaakt van syrah, vaak gemengd met een beetje van de witte druif viognier, om de wijnen ronder te maken. Hier moet hard gewerkt worden op de steile terrassen om de wijngaarden te onderhouden en te oogsten. Daardoor kunnen de wijnen nooit echt goedkoop zijn, al zeker nu de wereld ontdekt heeft dat deze voordien onbekende streek complexe, intense en evenwichtige wijnen voortbrengt.

Gigondas © CHRISTOPHE GRILHE

In Ampuis woont en werkt Philippe Guigal, derde generatie van een wijnbouwersfamilie die de streek groot gemaakt heeft, en zelf ook groot geworden is. De familie Guigal maakt wijn uit heel wat wijnstreken langs de Rhône, en ook drie topwijnen van de beste wijngaarden in Côte Rôtie: La Mouline, La Turque en La Landonne. Andere goede producenten van Côte Rôtie zijn Barge, Bonnefond, Burgaud, Chapoutier, Clusel-Roch, Duclaux, Gaillard, Gangloff, Garon, Gerin, Jamet, Jasmin, Stephan, Texier of Vins de Vienne.

Let op namen als Graillot, Colombier, Combier, Les Alexandrins, Fayolle en Yann Chave

Even verderop ligt Condrieu, waar uitsluitend witte wijn van viognier gemaakt wordt. Een bijzonder geurige en geschakeerde wijn, met verleidelijke aroma's van abrikoos, honing en bloesem. Hier bevindt zich een van de weinige wijndomeinen in Frankrijk die hun eigen appellation protégée hebben gekregen: Château Grillet. De familie die er meer dan een eeuw eigenaar van was, verkocht het aan de Franse zakenman François Pinault, eigenaar van de luxemultinational Kering, van onder meer de modemerken Gucci, Saint Laurent en Alexander McQueen. De wijngaard is amper 3,5 hectare groot en er wordt maar één viognierwijn gemaakt, de productie bedraagt slechts tien- tot twaalfduizend flessen per jaar. Hoeft het gezegd dat die wijn peperduur is? Gelukkig zijn er ook betaalbare Condrieuwijnen, al zijn ze nooit echt goedkoop. Bekende wijnbouwers zijn Colombo, Cuilleron, Niero, Pilon, Vernay en Villard. Ook wijnbouwers in Côte Rôtie hebben niet zelden wijngaarden in Condrieu, en vice versa.

Waar voor hun geld

Verder langs de Autoroute du Soleil rijden we lange tijd door Saint-Joseph, een uitgestrekte appellatie van bijna duizend hectare waar de witte en rode wijnen merkelijk goedkoper zijn. Ze bezitten niet de klasse van Côte Rôtie en Condrieu, maar bieden toch veel waar voor hun geld. We houden halt in Mauves, waar we enkele wijnbouwers uit Côte Rôtie en Condrieu tegenkomen die ook wijngaarden in Saint-Joseph bezitten. Daarnaast worden we aangenaam verrast door de kwaliteit van domeinen als Durand, Courbis, Farge en Gonon.

In het zuiden van Saint-Joseph zien we aan de andere kant van de Rhône de mythische heuvel van Hermitage opduiken: één enkele heuvel, pal gericht op het zuiden, waar enkele van de grootste en duurste witte en rode wijnen van de wereld vandaan komen. Voor rode wijn is de syrah hier nog altijd de druif, maar witte wijn wordt niet langer van viognier, maar van roussanne en marsanne gemaakt. Daarnaast ligt de wijnstreek Crozes-Hermitage, die niet voor niets de mythische naam Hermitage heeft toegevoegd aan de dorpsnaam Crozes: zo kon het er enige glans van meepikken. Want de wijnen zijn hier soepeler en lichter, en bijgevolg ook goedkoper. Let op namen als Graillot, Colombier, Combier, Les Alexandrins, Fayolle en Yann Chave.

Lirac © THOMAS O'BRIEN

We naderen Valence, en ten westen daarvan liggen de minder gerenommeerde wijnstreken Saint-Péray en Cornas. Eerstgenoemde staat bekend om witte wijn en schuimwijn van roussanne en marsanne, de andere om stoere, karaktervolle rode wijnen van syrah. Eén wijnbouwer heeft de reputatie van Cornas een stevige duw vooruit gegeven: Auguste Clape. Maar ook bij Voge, Paris en Domaine du Tunnel wordt mooie Cornas gemaakt.

De zuidelijke vallei

Na Valence rijden we de noordelijke Rhônevallei uit. Om een vijftigtal kilometer verder, even na Montélimar, het zuidelijke deel binnen te rijden. Hier zien we de wijngaarden waar wijnen vandaan komen onder de benamingen Côtes du Rhône en Côtes du Rhône Villages, kwalitatief de betere van de twee. In dit deel van de Rhônevallei worden de druiven nog makkelijker rijp dan in het noorden, de wijnen zijn in het algemeen dan ook voller en krachtiger. De syrah wordt hier als dominante druif vervangen door de grenache, beide worden nog vermengd met druiven als carignan, mourvèdre en cinsault. Voor witte wijn krijgen de viognier, marsanne en roussanne het gezelschap van onder meer grenache blanc, bourboulenc en clairette.

Na Bollène begint het beste gedeelte van de zuidelijke Rhônevallei, waar de gemeenten liggen die, in plaats van een algemene benaming, hun eigen gemeentenaam op het wijnetiket mogen zetten, de zogenaamde cru's: Châteauneuf-du-Pape, Gigondas, Vacqueyras, Lirac, Vinsobres, Rasteau, Cairanne, Beaumes-de-Venise en Tavel, elk met hun eigen wijnprofiel. Vinsobres is de meest noordelijke gemeente en dat proef je in de wijnen: fijn, fruitig en fris.

Heel anders zijn de wijnen van Rasteau, waar de liefhebbers van volronde wijnen met een genereuze dosis alcohol hun gading vinden. In Beaumes-de-Venise wordt de alcohol onder controle gehouden door de hoge ligging van de wijngaarden, wat wijnen oplevert die harmonieus en elegant zijn. Châteauneuf-du-Pape, Gigondas en Vacqueyras zijn dan weer beroemd om hun krachtige, alcoholrijke wijnen. Terwijl Tavel een sterke reputatie voor rosé heeft opgebouwd. Een bijzondere vermelding verdient de gemeente Laudun, die nu nog geen cru is, maar het wel zal worden: zowel de witte als rode wijnen zijn opmerkelijk goed, vaak met prijzen onder de tien euro.

De wijngaarden van de Rhônevallei eindigen in Avignon, onze tocht ook. Maar de Rhône stopt niet, zij stroomt verder naar het zuiden en mondt uit in de Middellandse Zee.

Invoerders van wijnen tussen Lyon en Avignon: boutelegier.be, cavesdefrance.be, chateauxvini.be, dulst.be, magnuswijnen.be, oenologic.be, vinesse.be, wijnen-dekok.com, wijnenpatrickjublou.be, wijnhuisvandenbulcke.be

Eten en logeren tussen Lyon en Avignon

RÉGIS ET JACQUES MARCON in St-Bonnet-le-Froid (regismarcon.fr): unieke gastronomische ervaring in dit driesterrenrestaurant met hotel in een prachtige omgeving.

FAC ET SPERA in Tain l'Hermitage (hotel.facetspera.fr): gloednieuw hotel met bistro van wijnondernemer Michel Chapoutier.

LE MANGEVINS in Tain l'Hermitage: bijzonder goede Franse keuken met internationale accenten door een vrouwelijke chef van Japanse afkomst.

MAISON GAMBERT in Tain l'Hermitage (maisongambert.com): jonge equipe die prima werk levert; mooie ligging tussen de wijngaarden.

HÔTEL DE LA VILLEON in Tournon-sur-Rhône (hoteldelavilleon.com): prachtig gerestaureerde herenwoning uit de 18de eeuw.

DU JARDIN À L'ASSIETTE in Mauves (dujardinalassiette.fr): vrij recent restaurant van een jonge chef met veel talent.

LA GRAPPE D'OR in Saint-Péray (lagrappedorsaintperay.com): eenvoudig lokaal restaurant met verrassend goede keuken op basis van verse producten.

ANNE-SOPHIE PIC in Valence (anne-sophie-pic.com): onovertroffen driesterrenkeuken en hotel van de beste vrouwelijke kok van Frankrijk; ernaast ligt haar brasserie André, vernoemd naar haar grootvader, met Franse klassiekers.

LE CARRÉ D'ALÉTHIUS in Charmes-sur-Rhône (lecarredalethius.com): modern hotel met de geraffineerde keuken van Olivier Samin (1 ster), jarenlang de rechterhand van Anne-Sophie Pic.

DOMAINE DU COLOMBIER in Malataverne (domaine-colombier.com): mooi hotel in een bastide van de 14de eeuw in een park van 4 ha met zwembad.

LE PRÉ DU MOULIN in Sérignan du Comtat (predumoulin.com): hotel-restaurant in een oude molen, gelegen op een idyllische plek.

L'OUSTALET in Gigondas (loustalet-gigondas.com): restaurant met een terras onder platanen, schitterende keuken en wijnkaart

CHÂTEAU DE VARENNE in Sauveterre (chateaudevarenne.com): mooi en charmant hotel in een Provençaalse residentie van de 18de eeuw, met zwembad.