In 1989 stelde China een lijst op met bedreigde diersoorten die bescherming verdienden: de National List of Key Protected Wild Animals. 471 diersoorten kregen een plaats op de lijst en ze werden in twee klassen verdeeld waarbij de eerste meer bescherming kreeg dan de dieren in de tweede categorie. Meer dan dertig jaar werden er geen nieuwe diersoorten aan de lijst toegevoegd. Dat de lijst nu meer dan verdubbeld wordt, toont aan dat de manier waarop er in China naar dieren gekeken wordt aan het veranderen is. Daarin speelt zeker ook de uitbraak van het coronavirus een rol in. Wereldwijd en ook in China groeit het besef dat de mens niet moet heersen over de natuur, maar samen moet leven met dieren.

Driekwart van de 517 nieuwe diersoorten op de lijst zijn vogels. Zo krijgen de lepelbekstrandloper, waarvan er nog maar minder dan 700 in het wild voorkomen, en de wilgengros voortaan bescherming.

Lepelbekstrandloper, Getty Images
Lepelbekstrandloper © Getty Images

Terry Townshend, oprichter van Birding Beijing, legt aan SupChina uit waarom vooral vogels toegevoegd worden: 'Toen de lijst werd gemaakt, lag de nadruk op grote, vanzelfsprekende en bekende vogels zoals kraanvogels, ooievaars en roofvogels. Voor kleinere vogels was geen aandacht. De status van veel vogels is sinds de lijst dertig jaar geleden werd opgesteld, flink veranderd.'

Wilgengors, Getty Images
Wilgengors © Getty Images

Ook de slang van Bailey (de hoogst levende slang in de wereld), Tibetaanse zandvos, grootvlekkige civetkat en de zojuist ontdekte Myanmarese stompneusaap, de Aziatische rode hond en de wolf krijgen vanaf nu bescherming. Het is vooral opmerkelijk dat de wolf een beschermde status krijgt. Tientallen jaren werd het vernietigen van de wolf actief aangemoedigd door de Chinese overheid.

Wolf: van plaag tot beschermd dier

Wolven en ook wilde honden werden gezien als gevaarlijke en schadelijke dieren die op de loer lagen om mensen en vee aan te vallen. Kort na de oprichting van de Volksrepubliek China in 1949 verklaarde het land de wolf de oorlog, schrijft Sixth Tone. Het dier werd met geweren, gif, vallen en alle mogelijke andere middelen uitgeroeid. De beste wolvendoders werden beloond met gegeerde goederen zoals laarzen en handdoeken.

., Getty Images
. © Getty Images

Ook andere dieren werden als plagen gezien en grootschalig vernietigd. Dat gold bijvoorbeeld voor beren, tijgers, ratten, spreeuwen en luipaarden. Het gevolg: veel diersoorten balanceerden op het randje van uitsterven. Zo waren er in 1987 nog maar vijf of zes Zuid-Chinese tijgers over in het wild.

China begon zich eindelijk te bekommeren om de dieren in de natuur en in 1989 werd de National List of Key Protected Wild Animals opgesteld. Onder andere iconische dieren zoals tijgers en luipaarden kregen een plaats op de lijst. Stropers zouden voortaan stevig gestraft worden.

Maar wolven bleven onbeschermd. Sterker nog: de jacht op deze dieren werd nog altijd aangemoedigd door de overheid. Het zou nog tot 2000 duren voordat in China het besef groeide dat dieren zoals wolven geen plaag zijn, maar roofdieren die een belangrijke rol spelen in het reguleren en beheersen van ecosystemen. Wolven kregen daarom een plaats op de nieuwe 'List of State-Protected Terrestrial Wildlife with Economic, Scientific Research, or Other Benefits.' Dat betekende een stap vooruit, maar de dieren op deze lijst genieten een veel geringere bescherming dan de dieren op de National List.

Kraanvogels, Getty Images
Kraanvogels © Getty Images

Bovendien bleven andere bedreigde diersoorten, die op beide lijsten niet voorkwamen, nog volledig onbeschermd. Zo bleef de koddige zwartlipfluithaas het doelwit van een door de overheid gestimuleerde vernietigingscampagne. De diertjes zouden uitdroging van de grond veroorzaken. Pas in 2014 slaagden wetenschappers ervan de Chinese overheid te overtuigen dat de diertjes de verdroging niet veroorzaakten, maar juist kunnen zorgen voor een gezonder en vochtiger ecosysteem.

Dat de lijst met beschermde dieren nu opeens zo stevig wordt uitgebreid, heeft ongetwijfeld ook te maken met de coronacrisis. 'Vroeger had bescherming in China als doel om de dieren beter te kunnen exploiteren. Nu ligt de nadruk op systematische ecologische gezondheid', zegt Zhang Jinshio van het National Zoological Museum of China aan SupChina.

Zwartlipfluithaas, Getty Images
Zwartlipfluithaas © Getty Images

Wat houdt de bescherming van de dieren die op National List staan in? Iedereen die de beschermde dieren of hun leefomgeving schaadt, kan forse straffen verwachten. De lijst is ook bepalend voor het verkrijgen van onderzoeksgeld en de lijst helpt de aandacht te vestigen op de precaire situatie van de beschermde dieren.

Kritiek

Alhoewel de uitgebreide lijst een forse stap vooruit betekent, is er ook kritiek. Doordat de dieren op de lijst enkel beschermd worden wanneer ze in het wild voorkomen, zal op 'wet markets' geen onderscheid gemaakt kunnen worden tussen gefokte dieren en dieren die illegaal gevangen werden in het wild.

Ook zijn er nog dieren die niet op de lijst staan, maar er wel op zouden moeten. Dat geldt bijvoorbeeld voor vleermuizen die dragers zijn van verschillende coronavirussen en voor een aantal kleinere zoogdiersoorten.

In 1989 stelde China een lijst op met bedreigde diersoorten die bescherming verdienden: de National List of Key Protected Wild Animals. 471 diersoorten kregen een plaats op de lijst en ze werden in twee klassen verdeeld waarbij de eerste meer bescherming kreeg dan de dieren in de tweede categorie. Meer dan dertig jaar werden er geen nieuwe diersoorten aan de lijst toegevoegd. Dat de lijst nu meer dan verdubbeld wordt, toont aan dat de manier waarop er in China naar dieren gekeken wordt aan het veranderen is. Daarin speelt zeker ook de uitbraak van het coronavirus een rol in. Wereldwijd en ook in China groeit het besef dat de mens niet moet heersen over de natuur, maar samen moet leven met dieren.Driekwart van de 517 nieuwe diersoorten op de lijst zijn vogels. Zo krijgen de lepelbekstrandloper, waarvan er nog maar minder dan 700 in het wild voorkomen, en de wilgengros voortaan bescherming. Terry Townshend, oprichter van Birding Beijing, legt aan SupChina uit waarom vooral vogels toegevoegd worden: 'Toen de lijst werd gemaakt, lag de nadruk op grote, vanzelfsprekende en bekende vogels zoals kraanvogels, ooievaars en roofvogels. Voor kleinere vogels was geen aandacht. De status van veel vogels is sinds de lijst dertig jaar geleden werd opgesteld, flink veranderd.'Ook de slang van Bailey (de hoogst levende slang in de wereld), Tibetaanse zandvos, grootvlekkige civetkat en de zojuist ontdekte Myanmarese stompneusaap, de Aziatische rode hond en de wolf krijgen vanaf nu bescherming. Het is vooral opmerkelijk dat de wolf een beschermde status krijgt. Tientallen jaren werd het vernietigen van de wolf actief aangemoedigd door de Chinese overheid. Wolven en ook wilde honden werden gezien als gevaarlijke en schadelijke dieren die op de loer lagen om mensen en vee aan te vallen. Kort na de oprichting van de Volksrepubliek China in 1949 verklaarde het land de wolf de oorlog, schrijft Sixth Tone. Het dier werd met geweren, gif, vallen en alle mogelijke andere middelen uitgeroeid. De beste wolvendoders werden beloond met gegeerde goederen zoals laarzen en handdoeken. Ook andere dieren werden als plagen gezien en grootschalig vernietigd. Dat gold bijvoorbeeld voor beren, tijgers, ratten, spreeuwen en luipaarden. Het gevolg: veel diersoorten balanceerden op het randje van uitsterven. Zo waren er in 1987 nog maar vijf of zes Zuid-Chinese tijgers over in het wild. China begon zich eindelijk te bekommeren om de dieren in de natuur en in 1989 werd de National List of Key Protected Wild Animals opgesteld. Onder andere iconische dieren zoals tijgers en luipaarden kregen een plaats op de lijst. Stropers zouden voortaan stevig gestraft worden. Maar wolven bleven onbeschermd. Sterker nog: de jacht op deze dieren werd nog altijd aangemoedigd door de overheid. Het zou nog tot 2000 duren voordat in China het besef groeide dat dieren zoals wolven geen plaag zijn, maar roofdieren die een belangrijke rol spelen in het reguleren en beheersen van ecosystemen. Wolven kregen daarom een plaats op de nieuwe 'List of State-Protected Terrestrial Wildlife with Economic, Scientific Research, or Other Benefits.' Dat betekende een stap vooruit, maar de dieren op deze lijst genieten een veel geringere bescherming dan de dieren op de National List. Bovendien bleven andere bedreigde diersoorten, die op beide lijsten niet voorkwamen, nog volledig onbeschermd. Zo bleef de koddige zwartlipfluithaas het doelwit van een door de overheid gestimuleerde vernietigingscampagne. De diertjes zouden uitdroging van de grond veroorzaken. Pas in 2014 slaagden wetenschappers ervan de Chinese overheid te overtuigen dat de diertjes de verdroging niet veroorzaakten, maar juist kunnen zorgen voor een gezonder en vochtiger ecosysteem. Dat de lijst met beschermde dieren nu opeens zo stevig wordt uitgebreid, heeft ongetwijfeld ook te maken met de coronacrisis. 'Vroeger had bescherming in China als doel om de dieren beter te kunnen exploiteren. Nu ligt de nadruk op systematische ecologische gezondheid', zegt Zhang Jinshio van het National Zoological Museum of China aan SupChina. Wat houdt de bescherming van de dieren die op National List staan in? Iedereen die de beschermde dieren of hun leefomgeving schaadt, kan forse straffen verwachten. De lijst is ook bepalend voor het verkrijgen van onderzoeksgeld en de lijst helpt de aandacht te vestigen op de precaire situatie van de beschermde dieren.Alhoewel de uitgebreide lijst een forse stap vooruit betekent, is er ook kritiek. Doordat de dieren op de lijst enkel beschermd worden wanneer ze in het wild voorkomen, zal op 'wet markets' geen onderscheid gemaakt kunnen worden tussen gefokte dieren en dieren die illegaal gevangen werden in het wild. Ook zijn er nog dieren die niet op de lijst staan, maar er wel op zouden moeten. Dat geldt bijvoorbeeld voor vleermuizen die dragers zijn van verschillende coronavirussen en voor een aantal kleinere zoogdiersoorten.