Belgen hielden altijd al van terrasjes, maar in 2020 zijn ze voor veel cafés en restaurants een ware noodzaak geworden. Wie in tijden van corona wil gaan aperitieven of eten, doet dat immers liever buiten: daar is een betere luchtcirculatie en is het makkelijker om afstand te houden van andere gasten. Heel wat gemeentebesturen lieten dan ook toe dat terrassen uitgebreid werden en openbare ruimte mochten innemen. Zolang de zon schijnt en het buiten aangenaam toeven is, lukt het zo voor menig restaurant- en caféuitbater om min of meer het hoofd boven water te houden. Maar wat wanneer de grijze, gure dagen de kop opsteken en parasols ingewisseld worden voor paraplu's?
...

Belgen hielden altijd al van terrasjes, maar in 2020 zijn ze voor veel cafés en restaurants een ware noodzaak geworden. Wie in tijden van corona wil gaan aperitieven of eten, doet dat immers liever buiten: daar is een betere luchtcirculatie en is het makkelijker om afstand te houden van andere gasten. Heel wat gemeentebesturen lieten dan ook toe dat terrassen uitgebreid werden en openbare ruimte mochten innemen. Zolang de zon schijnt en het buiten aangenaam toeven is, lukt het zo voor menig restaurant- en caféuitbater om min of meer het hoofd boven water te houden. Maar wat wanneer de grijze, gure dagen de kop opsteken en parasols ingewisseld worden voor paraplu's? Horeca Vlaanderen breekt er alvast het hoofd over. Een concreet plan ligt nog niet op tafel, maar de organisatie verzamelt op dit moment wel al ideeën om haar leden de coronawinter door te helpen. Daarbij moedigt ze cafés en restaurants aan om creatief na te denken, maar kijkt ze ook naar de steden en gemeenten, zodat terrassen eventueel nog kunnen worden uitgebreid. 'Het is sowieso een heel zware tijd', zegt Horeca Vlaanderen-woordvoerder Kaatje Lucas. 'Kijk naar sommige feestzalen: die hebben compleet geen vooruitzichten voor de komende maanden. Daarom zijn wij heel blij te kunnen meedelen dat er nu een nieuwe maandelijkse premie is gekomen, bovenop de compensaties die er al waren. En we blijven zoeken naar oplossingen en manieren om de horeca zoveel mogelijk door deze periode te helpen.'In de zoektocht naar oplossingen voor een dichterbij komende winter waarin het virus vermoedelijk nog niet bedwongen zal zijn, lijkt de ervaring van winterbars in openlucht van onschatbare waarde. Zij weten wat het is om weer en wind te trotseren en het buiten gezellig te maken. Voor dit artikel trokken we enkele zaken aan de mouw die vorige winter de tafels naar buiten rolden. Wat hebben zij toen geleerd en zitten er lessen in voor restaurants en cafés vandaag? 'Wij toverden vorig jaar onze zomerlocatie op een eilandje tussen twee rivieren om tot een winterbar. Met zo'n veertig kerstbomen hebben wij toen echt een bos gemaakt, een grote lading lampjes zorgde voor een kerstgevoel en met enkele vuurtjes ertussen was het er echt heel mooi en gezellig. We serveerden een aangepast menu, met warme cocktails en lekker eten. Onze gasten waren heel enthousiast. Maar wij? Wij vonden het verschrikkelijk. Het werd een winderige, koude en vooral natte winter waarbij we constant de bomen terug recht moesten zetten en heel de tijd veel energie moesten steken in het behouden van de sfeer. Het werd echt een gevecht tegen de natuurelementen. We droegen allemaal thermisch ondergoed onder onze kleren, maar hadden het toch de hele dag lang koud. Je bent erg afhankelijk van het Belgische weer. Koude en sneeuw is niet erg en voor de bezoekers zelfs gezellig, maar bij regen en wind haken ze af. En dan sta je daar, met je perfect afgewerkte winterbar en lekker eten en drinken. Het lijkt in tijden van corona misschien wel gemakkelijk om te zeggen dat cafés en restaurants dan maar naar buiten moeten verhuizen, maar het is niet zo voor de hand liggend. Behalve de praktische kant is er ook het financiële plaatje: per bubbel een overdekking en verwarming voorzien is - zeker in coronatijden - geen evidentie. Daarbij is horeca veel meer dan een tafel buitenzetten en opengaan. Je moet kunnen plannen en op tijd kunnen communiceren met je klanten. Je kan niet zomaar op een dag beslissen dat je volgende week opengaat en dan verwachten dat er personeel klaarstaat en er mensen zullen komen. Ik heb nu het geluk dat ik omringd ben met een geweldig team dat zich heel flexibel opstelt en het ziet zitten om plots twee uur langer te werken nu het verplichte sluitingsuur nogmaals is veranderd, maar daar kan je niet vanuit gaan. Je moet veel harder nadenken over een winterterras dan over een zomerbar. En het stopt niet bij de beschutting en verwarming die je moet voorzien. In de zomer kan je ook meer volk ontvangen, want dan kunnen mensen overal gaan staan of zitten. In de winter is je terras vol wanneer de plaatsen met beschutting zijn ingenomen. Het is dus veel moeilijker om het in de winter rendabel te maken. Op dit moment denken we nog na over hoe we de komende winter zullen aanpakken. Gelukkig is onze bar nu binnen en is de keuken verwarmd, anders zouden we een winterbar niet eens meer overwegen. Het moeilijke is dat je nu niets meer kan plannen, door de continu veranderende coronamaatregelen. In de huidige zomerbar hebben we ons programma al twee keer aangepast en de openingsuren al drie keer. Elke nieuwe regel brengt een golf aan veranderingen met zich mee. Wanneer iets als het sluitingsuur verandert, dan betekent dat dat mijn openingsuur ook moet wijzigen, dat ik de planning van mijn personeel moet veranderen,... Voor beleidsmakers is dat een korte beslissing, maar voor mij betekent het heel veel extra werk. Ook de communicatie naar klanten wordt daardoor heel moeilijk.We hebben op een aantal weken tijd al tafels van maximum vijftien personen gehad, dan van tien, daarna van vier, toen van vijf en dan weer van tien. Ik heb geplande optredens moeten annuleren en alternatieve acts moeten zoeken, om dan uiteindelijk op de dag van het evenement te moeten constateren dat het oorspronkelijke optreden wel had kunnen doorgaan. Op die manier kunnen wij niets plannen in de toekomst. Ik denk dat de horeca veel zou hebben aan een systeem zoals dat waarmee de scholen zullen werken, met een aantal vaste scenario's. Zo kan je bijvoorbeeld kleurcodes van groen tot rood vastleggen, waarbij elke code staat voor een aantal maatregelen. Dan weet je wat je kan verwachten en kan je je daarop voorbereiden. Er is zoveel onzekerheid nu. Normaal is je ergste vijand bij buitenevenementen het weer. Nu komen daar nog eens die coronaregels bij die van dag tot dag veranderen. Wil ik het werk doen, de kosten maken en de risico's nemen om uiteindelijk weer alles te moeten afschaffen? Waarschijnlijk niet.' T'ile Malines, Rode-Kruisplein 12, 2800 Mechelen, tilemalines.be. 'Naast uitbaters van onze eigen zaak Café Pistolet, zijn wij sinds vorig jaar ook een van de organisatoren van de bar op Wintergloed in Brugge. Komende winter zullen we opnieuw samenwerken met de stad, de gesprekken lopen al. Het is wel erg moeilijk om nu al beslissingen te kunnen maken die bij de start op 22 november nog toegelaten zullen zijn. We nemen de maatregelen die nu gelden als leidraad. Dat levert zeker wel al enkele uitdagingen op. Vorig jaar werkten we bijvoorbeeld met hoge tafels waar mensen aan moesten rechtstaan. Dat mag niet vandaag en dus zullen we andere tafels en stoelen moeten aankopen.Ook het concept moet stevig aangepast worden. Vorig jaar rekenden we op een grote massa bezoekers en was de uitdaging bijna om zoveel mogelijk mensen op de oppervlakte te krijgen die we tot onze beschikking hadden. Dat kan nu natuurlijk niet meer. Ook het kassasysteem - mensen konden hun jetons maar op één plaats kopen - herbekijken we. De mensenstroom moet volledig worden aangepast.Onze grootste uitdaging vorig jaar was de timing. Wij wisten maar acht weken op voorhand dat we ons winterterras zouden mogen organiseren. Gelukkig voorzag de stad Brugge wel de basisinfrastructuur, maar toch bleef er nog meer dan genoeg werk over.Publiek lokken was voor ons minder een probleem. De winterbar is een onderdeel van Wintergloed, waar ook een lichtparcours bij hoorde. Dat parcours liep langs ons, waardoor we een goede plek waren voor een pauze. Ook de schaatspiste lag vlak naast ons. Om toch zelf ook iets van animatie aan te bieden, voorzagen wij volksspelen en een houtblok om te nagelen. Dat gaan we dit jaar niet doen, omdat dat toch wel wat plaats innam en we nu alle ruimte nodig zullen hebben. We denken voor komende winter aan wat kleinere evenementen, zoals een akoestisch optreden of een verhalenverteller. Maar dat zal allemaal erg afhangen van de situatie op dat moment. De kans zit er ook in dat we geen speciale activiteiten voorzien, maar gewoon inzetten op het samenkomen. Dat is tenslotte ook al speciaal dezer dagen.Als je mensen buiten wil laten plaatsnemen in de winter, is er in België maar een oplossing: bescherming voorzien tegen de regen. Omdat we niet veel tijd hadden, hebben we dat vorig jaar heel simpel gedaan, met een paar spankabels en zeilen. Dit jaar plannen we een permanenter afdak. Wij hebben het geluk dat we daarvoor kunnen rekenen op onze samenwerking met de stad Brugge.Ik weet niet of elk café dergelijke investeringen aankan. Als wij het allemaal helemaal zelf zouden moeten voorzien, zouden we het niet doen, en zeker niet dit jaar. Je weet nog niet hoeveel volk gaat komen of zal mogen komen. Tenzij misschien voor kleinschaligere projecten zou ik zelf het risico niet durven nemen. Met Café Pistolet zitten wij op een nogal afgeleefd plein dat binnenkort wordt heraangelegd, waardoor een uitgebreid winterterras installeren momenteel moeilijk is. Op ons eigen terras kunnen we wel wat mensen laten plaatsnemen, maar of we het ook gaan overkappen voor de komende winter? Daar hebben we nog niet over nagedacht, omdat we zo met de organisatie van Wintergloed bezig zijn.' Café Pistolet, Oude Kortrijkstraat 4, 8310 Assebroek, cafe-pistolet.be.