Complimenten over je uiterlijk krijgen als veertigplusser voelt vaak dubbel. Zie je er echt goed uit of goed 'voor je leeftijd'? Volgens Kris Colpaert, arbeidspsychologe en gespecialiseerd in intergenerationele samenwerking, is dat ageism, discriminatie op basis van je leeftijd. 'Mensen bedoelen het misschien wel als een compliment, maar eigenlijk oordelen ze over je leeftijd in functie van hun verwachtingen over hoe je er op een bepaalde leeftijd moet uitzien.' Wanneer je jong bent lijkt nagenoeg alles gepermitteerd: veel of geen make-up, zotte experimenten, half bloot of niet... Naarmate je ouder wordt lijken er steeds meer regeltjes bij te komen: een rist kledingstukken die niet meer 'kunnen' wanneer je knieën niet meer strak staan of je taille zoek is, glitters en glans vermijden om rimpels niet te accentueren, enzovoort.
...

Complimenten over je uiterlijk krijgen als veertigplusser voelt vaak dubbel. Zie je er echt goed uit of goed 'voor je leeftijd'? Volgens Kris Colpaert, arbeidspsychologe en gespecialiseerd in intergenerationele samenwerking, is dat ageism, discriminatie op basis van je leeftijd. 'Mensen bedoelen het misschien wel als een compliment, maar eigenlijk oordelen ze over je leeftijd in functie van hun verwachtingen over hoe je er op een bepaalde leeftijd moet uitzien.' Wanneer je jong bent lijkt nagenoeg alles gepermitteerd: veel of geen make-up, zotte experimenten, half bloot of niet... Naarmate je ouder wordt lijken er steeds meer regeltjes bij te komen: een rist kledingstukken die niet meer 'kunnen' wanneer je knieën niet meer strak staan of je taille zoek is, glitters en glans vermijden om rimpels niet te accentueren, enzovoort. 'Ashton Applewhite, Amerikaans auteur en activiste, heeft daar een subliem manifest over geschreven: This chair rocks', tipt Colpaert. 'Als zestigplusser krijgt ze vaak te horen dat ze er goed uitziet voor haar leeftijd. Dan antwoordt ze: 'Jij ziet er ook jonger uit dan jouw leeftijd.' In haar manifest stelt ze dat je vrede moet hebben met je leeftijd. Want ouder worden is een natuurlijk gegeven, dat ook voordelen heeft.' Als prille zestiger zit Greet Rouffaer duidelijk goed in haar vel. 'Ik ben veel rustiger, minder bezig met wat anderen denken. Anderzijds oordeel ik minder dan vroeger. Ik ben veel milder geworden. Dat komt omdat ik mezelf veel beter ken. Ik ben nu gelukkiger dan pakweg 5 jaar geleden. Want zodra je jezelf aanvaardt, kun je jezelf mooier vinden en ben je aangenamer gezelschap.' Kris Colpaert bevestigt dat: 'Over het algemeen worden mensen rustiger, gaan ze keuzes maken en stijgt hun zelfvertrouwen omdat ze kunnen teren op ervaring. Maar alles hangt uiteraard af van je situatie', nuanceert ze. 'Een scheiding of je job verliezen op latere leeftijd kan behoorlijk destabiliseren en je zelfvertrouwen ondermijnen.' Prille vijftiger Anne beaamt dat: 'Ik merk behoorlijk veel twijfels bij leeftijdsgenoten. Je bent niet meer jong, maar ook nog niet echt oud. Vis noch vlees, lijkt het wel.' Kris Colpaert knikt: 'Vroeger had je drie fasen: je was jong, je werkte of je was oud. Nu is daar een fase bij gekomen, want vijftigers en zestigers zijn niet oud zoals dat honderd jaar geleden het geval was. De medische wereld is immers enorm geëvolueerd, waardoor we langer leven. Maar vijftig is een symbolische leeftijd, die door veel mensen nog altijd als 'oud' wordt gepercipieerd.' Als personal coach krijgt ze regelmatig te maken met veertigers die in een kramp schieten omdat ze denken dat dit hun laatste kans is om te gaan voor een carrièreswitch. Om te tonen dat ouder worden voordelen heeft, schreef ze vorig jaar het boek 50 tinten wijs, waarin ze samen met Lynn Wesenbeek de levenslessen van bekende leeftijdsgenoten noteerde. 'Die inzichten zijn fantastisch en hebben me verzoend met het ouder worden. Op een bepaalde leeftijd mag je best trots zijn op wat je al bereikt hebt.' Cathérine Ongenae (48), cultureel antropoloog en journalist, ziet die 'nieuwe fase' als een soort pubertijd. 'Het is een transitie. Dat je geen dertig meer bent merk je aan verschillende zaken. Uiterlijk, maar ook innerlijk. Je bent gegroeid, je hebt je draai gevonden en je leert nog steeds bij. Maar dat gevoel staat in schril contrast met de maatschappij, die je afschrijft en je in een hokje duwt.' 'Er zijn weinig rolmodellen voor die fase. Toch vind je inspirerende voorbeelden als je goed zoekt, zoals je zeventigjarige buurvrouw die met haar rugzak door Turkmenistan trekt, of dat hippiekoppel op Ibiza. Maar in de media zie je ze zelden. Die houden die jeugdcultus heel erg in stand.' Voor Cathérine is leeftijd echter geen hokje, maar een fluïde begrip. 'Je bent maar zo oud als je je voelt. En op sommige ochtenden is dat 55, maar tegen de middag kan dat 25 zijn.' In mijn eigen hoofd ben ik leeftijdloos. Ik ben ergens gestopt met tellen eind twintig. Want ik geloof echt dat je maar zo oud bent als je je voelt. De staaltjes 'corrigerende antirimpelcrème' die de piepjonge verkoopster me in de parfumerie meegaf vielen dan ook in slechte aarde. Die gevoeligheid voor dat 'antidiscours' leeft ook bij leeftijdsgenoten, merk ik. Slimme merken gebruiken positievere termen zoals 'Slow Age', 'Pro Age' of 'Age Perfect'. En zetten modellen in die de leeftijd hebben van hun consumenten. Ook bij magazines sijpelt dat besef stilaan door. Het Amerikaanse beautyblad Allure besloot twee jaar geleden om de term 'anti-ageing' niet meer te gebruiken. 'Want verouderen is niet iets dat je moet bestrijden', verklaart hoofdredactrice Michelle Lee. 'We moeten de manier waarop we over ouder worden denken veranderen. En dat begint door er anders en positiever over te praten.' De toen 72-jarige Helen Mirren sierde de cover. Ook Vogue herdoopte zijn Age Issue al een tijd geleden tot het Ageless Style Issue. Mét aangepaste modellen. Magazine Renaissance gebruikt zelfs alleen veertigplusmodellen. Slimme merken beseffen dat veel consumenten zich ergeren aan ongeloofwaardige advertenties waar gladde twintigers crèmes voor vijftigers aanprijzen. Alsof dat hun schoonheidsideaal is. Op zich heb ik niet zo'n moeite met ouder worden. Omdat ik er iets voor in de plaats krijg. Het wasbord uit mijn tienerjaren is na mijn zwangerschappen een (serieuze) welving geworden. Maar eindelijk heb ik ook borsten! Het moederschap heeft me grijze haren (en een fronsrimpel) bezorgd, maar die zijn wel mooi verdeeld aan mijn slapen. Bestaat het George Clooney-gehalte ook voor vrouwen? 'Mannen met grijze haren associëren we met autoriteit, maar voor vrouwen is dat niet vanzelfsprekend', weet Cathérine. Voor Lorraine Massey, haarstylist en auteur van Silver Hair - een handboek om zilver te worden in stijl - gaat grijs worden niet over jezelf laten gaan, maar wel loslaten. Dat merk je ook in de verhalen en foto's die vrouwen massaal delen op Instagramaccounts als @grombre en @silver_vixens. Altijd komt het op hetzelfde neer: jezelf leren aanvaarden, het loslaten van je uiterlijk als twintiger. En dat hoeft niet op een geitenwollensokkenmanier, bewijzen stijlvolle vrouwen als Sophie Fontanel, Caroline Labouchere, Grece Ghanem of Greet Rouffaer. Grijze haren zijn het meest zichtbare element van verouderen. De beslissing om ze te tonen is dan ook het moeilijkste onderdeel van die transformatie, volgens Massey. Ze spreekt consequent over zilver, omdat je er anders, positiever naar moet leren kijken, meent ze. 'De angst voor wat anderen denken zit voor 90% in je hoofd. Het hangt ervan af hoe sterk je in je schoenen staat om je niet door anderen te laten dicteren hoe jij eruit moet zien. In essentie gaat zilver worden zelfs niet om stijl, geld en tijd besparen, het bevredigt een dieper verlangen naar authenticiteit en de vrijheid om jezelf te zijn.' Greet Rouffaer heeft het alleszins geen windeieren gelegd. Sinds ze op haar zestigste besloot om haar grijze haren te tonen stromen de aanbiedingen weer binnen. 'Ik vond nog amper grote rollen toen we in 2008 stopten met Wittekerke (de populaire tv-serie waarin Rouffaer dokter Nellie De Donder vertolkte, red.). Ik merk dat vooral in de reclame erg conservatief wordt gedacht. En televisie volgt vaak 'omdat adverteerders dat zo willen'. ' Een ex-collega die een halve generatie ouder is zuchtte ooit dat ze vanaf haar vijftigste onzichtbaar leek te worden. 'Het kost me meer moeite om de aandacht van obers en winkelpersoneel te trekken. Zelfs bouwvakkers fluiten me niet meer na', merkte ze wat somber op. Sindsdien is een felgekleurde lipstick haar signatuur geworden. Als een streep protest tegen de kleurloosheid van een valere teint en grijzende haren. 'Wat kleur op je wangen, lippen of in je haar kan een groot verschil maken om minder kleurloos te zijn', beaamt Rouffaer. 'Make-up helpt ook om je (veranderende) spiegelbeeld beter af te stemmen op je eigenbeeld', vindt ze. 'In de spiegel zie ik uiteraard wel zaken veranderen, maar ik los dat liever op met make-up dan met chirurgie.' Al maakt Kris Colpaert daar een kanttekening bij: 'Zelfzekerheid is echt cruciaal, want mensen met een laag zelfbeeld gaan zich door make-up niet ineens zelfzeker voelen. Studies hebben wél aangetoond dat make-up een echte boost kan geven wanneer je al zelfzeker bent.'