Een korte wandeling van een uurtje, een staptocht waar je een dag mee kan vullen of een trektocht van meerdere dagen: de Waalse natuur nodigt uit tot een trage verkenning te voet. Van een wandeling langs kunstwerken tot een route waar je nog echte eenzaamheid vindt: twintig tips voor een staptocht door het zuiden van ons land.

Nog veel meer wandelroutes worden uitgebreid beschreven in de twee brochures '20 onvergetelijke wandelingen' en '20 wandelingen in Wallonië' en op de website van Visit Wallonia.

Orval, Getty Images
Orval © Getty Images

1. GR-pad van de trappistenabdijen - 290 kilometer

Typisch Belgisch is deze meerdaagse wandelroute langs drie trappistenabdijen: de Abdij van Orval, Abdy Notre-Dame de Saint Remy in Rochefort en de Abdij van Scourmont in Chimay. Daarnaast wandel je door de mooie natuur van de Hoge Venen, de bossen van Chimay, langs de oevers van de Maas en door de Famenne en het Ardens Massief.

De route bestaat uit twee trajecten: tussen Orval en Rochefort (116 kilometer) en tussen Rochefort en Chimay (174 kilometer). De route is duidelijk aangegeven en kan ook afgelegd worden op de fiets.

2. Transardennaise - 160 kilometer

De Transardennaise behoort tot de mooiste wandelroutes in België. Je wandelt tussen La Roche-en-Ardenne en Bouillon. In zeven dagen kom je door al het moois dat de Ardennen te bieden hebben: de bossen en velden, de valleien van de Lesse, Ourthe en Semois en mooie dorpjes zoals Nassogne en Saint-Hubert. Per dag leg je ongeveer twintig kilometer af.

3. Sentiers d'Art (Kunstpaden) - 140 kilometer

Deze meerdaagse wandelroute loopt door de Vallei van de Smaken, door mooie dorpjes zoals Ciney en Somme-Leuze en langs vijftig kunstwerken in de natuur. Overnachten kan je in artistieke schuilhutjes die zijn ontworpen door Belgische en buitenlandse kunstenaars. Je kan er ook voor kiezen een kort traject van een kilometer of tien te wandelen.

Saint-Hubert, Getty Images
Saint-Hubert © Getty Images

4. Entre Lesse et Lomme - 78 kilometer

Deze wandelroute door het Grote Woud van Saint-Hubert kan je precies in een lang weekend afleggen. Drie dagen verblijf je volledig in de natuur en overnacht je in bivakzones die telkens op 25 kilometer afstand van elkaar liggen. Zoek je iets meer comfort, dan kan je ook naar één van de zestien dorpjes die langs de route liggen wandelen om in een gîte te overnachten.

5. De heuvelkammen van de Warche - 17 kilometer

Een wandeltocht waar je een dag mee kan vullen is deze stevige route door een gebied met steile rotsen, een hoogplateau, een canyon en langs snelstromende beekjes. Je kan onderweg ook het schitterend gelegen Kasteel van Reinhardstein, het voormalige klooster Malmundarium dat nu een cultureel centrum met verschillende musea is, het mooie meer van Robertville en het Baugnez 44 Historical Center gewijd aan de Slag om de Ardennen in Malmedy bezoeken.

6. Herdenkingswandeling in Bastogne - 17 kilometer

Ook met deze wandeling ben je een dag zoet. De wandeling is wel veel minder vermoeiend dan de wandeling bij de Warche. De route staat in het teken van de winter van 1944 toen de Amerikanen een groot offensief van de Duitsers wisten af te slaan. Zo wandel je langs het Mardasson, het herdenkingsmonument in de vorm van een ster met de namen van 76.980 gesneuvelde Amerikaanse soldaten. Ook kan je het Bastogne War Museum, de Bastogne Barracks en het informatiecentrum over de Tweede Wereldoorlog bezoeken. Ook de mooie natuur, liefijke dorpjes zoals Neffe en Bizory en het uit 4.000 geplante bomen bestaande Vredesbos liggen op de route.

Botassart, Getty Images
Botassart © Getty Images

7. 'Waar een rivier stroomt' bij Botassart - 13, 3 kilometer

Deze mooie 13,3 kilometer lange route voert je vanaf het Graf van de Reus langs de oevers van de Semois. Zeker met mooi weer is de wandeling langs de rivier, die onder invloed van het licht allerlei kleurschakeringen vertoont, fenomenaal. Bezienswaardigheden onderweg zijn het dierenpark van Bouillon waar je 80 diersoorten kan bewonderen, het Musée Ducal waarin je een reis door duizend jaar geschiedenis maakt, de Burcht van Bouillon waarvan de oorsprong in de zevende eeuw ligt en de Archeoscoop Godfried van Bouillon waar je met behulp van moderne technologische snufjes de eerste kruistocht naar Jeruzalem kan herbeleven.

8. 'De eenzaamheid van een groot meer' bij Nisramont - 14,7 kilometer

Dit meer ligt in een van de meest ongerepte landschappen in Belgë. Je kan er nog echte eenzaamheid vinden. Het meer ligt zover van de bewoonde wereld dat je er kan ervaren hoe stilte klinkt. Door de steile paden, rotspartijen en trappen krijg je het gevoel in Scandinavië of de Alpen te vertoeven.

9. Onvergetelijke wandeling bij Viroinval - 15, 2 kilometer

Ook tijdens deze wandeling rond het dichtbij Frankrijk gelegen dorpje Oignies-en Thiérache begeef je je ver van de platgetreden paden. Je wandelt over een bergkam met prachtig zicht op Franse dorpjes, door de Maasvallei op de plekken waar de Maas Frankrijk binnenstroomt en langs de 20 meter diepe natuurlijke kloof Fondry des Chiens. Aansluitend op je wandeling kan je nog een tocht in een kano of kajak maken op de Viroin.

Waterloo, Getty Images
Waterloo © Getty Images

10. In het hart van de veldslag in Waterloo - 14 kilometer

Deze wandeling staat helemaal in het teken van de strijd tussen de Britse troepen onder Wellington en de Franse troepen onder Napoleon in 1815. Bijna 200.000 soldaten, 35.000 paarden en 500 kanonnen bepaalden op dit slagveld de toekomst van Europa. Je wandelt over het glooiende voormalige strijdtoneel en door het mooie bos waar de Ferme du Chantelet ligt: de boerderij die diende als hoofdkwartier van de Franse maarschalk Ney. Daarna passeer je ook de Ferme Du Caillou waar Napoleon zijn hoofdkwartier had en de Ferme de Hougoumont, een versterkte hoeve waar stevig gevochten werd.

11. Rond de Hoge Venen bij Botrange - 8,7 kilometer

De Hoge Venen zijn het oudste natuurreservaat in België. Tienduizend jaar geleden zagen de Hoge Venen er al net zo uit als nu. De wandeling start bij het Signaal van Botrange, met 694 meter het hoogste punt in België. Je wandelt over houten vlonders door het prachtige, uitgestrekte heidelandschap.

12. La Morépire bij Bertrix - 7,8 kilometer

Deze route start op de site 'au coeur de l'ardoise' waar je een 25 meter diepe leisteenmijn in kan duiken. Je ziet er met eigen ogen hoe leisteenmijnwerkers hier vroeger hun werk deden. Vervolgens volg je het tracé van de voormalige spoorlijn tussen Bertrix en Muno. Je overbrugt 241 meter om op het Ardense plateau te belanden. Van daaraf heb je een fantastisch uitzicht over de Vallei van de Aise.

13. In de voetsporen van de Maquisards - 5,5 kilometer

De regio van Croix-Scaille ligt geïsoleerd en daarom was in dit gebied de verzetsbeweging de Maquis in de Tweede Wereldoorlog actief. De Maquisards konden zich er goed schuilhouden in de dichte bossen. De wandeling 'Espace Liberté '44' laat je aan de hand van didactische borden zien hoe deze verzetslieden destijds leefden.

Villers-la-Ville, Getty Images
Villers-la-Ville © Getty Images

14. De grootsheid van een abdij en woud bij Villers-la-Ville - 9,5 kilometer

De ruïnes van de 13-eeuwse abdij Villers-la-Ville liggen prachtig verscholen in de bossen. De abdij behoorde destijds tot de grootste abdijen in de christelijke wereld, maar werd in 1789 tijdens de Franse Revolutie vernield. Aan de resten kan je nog het rijke verleden van de abdij zien. Datzelfde geldt voor het bos eromheen: een rijk natuurgebied waar beuken, narcissen en korenbloemen groeien. Je wandelt door de twee rustige dorpjes La Roche en Tangissart en langs een beek die door bevers omgevormd is tot een kleine mangrove.

15. Streetart in Charleroi - 3 kilometer

Deze korte wandeling door de stad is heel anders dan de andere wandelingen in dit overzicht. Je wandelt er langs het industriële verleden van de stad, maar de metalen gebouwen waarin destijds staal werd gesmeed of bewerkt, zijn nu vrolijk en kleurrijk beschilderd met streetart.

16. La Boucle Noire in Charleroi - 23 kilometer

Wil je Charleroi en omgeving wat uitgebreider verkennen, dan is deze 23 kilometer lange wandeling in en rond Charleroi ideaal. Je beklimt de terrils van Martinet, Dampremy en La Docherie en passeert toeristische sites zoals de kastelen van Marchienne en Monceau.

17. Les Bouvreuils bij Belvaux - 5,6 kilometer

Deze niet al te lange wandeling loopt door het Unesco Global Geopark Famenne-Ardenne in de buurt van het mooie dorpje Belvaux. Je wandelt er door een bijzonder landschap met kalkgrasvelden waar zeldzame bloemen bloeien. In het dorp zelf zie je charmante huizen, een kasteelhoeve en een kapel. Vervolgens wandel je langs de Lesse met zijn stroomversnellingen, tussen de rotsen en langs het wildpark van Han-sur-Lesse op het Domein van de Grotten van Han. Maak eventueel van de gelegenheid gebruik om ook de beroemde grotten te bezoeken.

18. Les Bocages de Rafhay rond Olne - 7 kilometer

Deze wandeling start in het dorpje Olne, één van de mooiste dorpjes in Wallonië. Kalkstenen huizen uit de 17e en 18e eeuw liggen er mooi verscholen in het landschap van het Ardens massief. De wandeling voert via paden en trapjes door weilanden en het vriendelijke coulissenlandschap van Rafhay. Je hebt daar een schitterend uitzicht over het gehucht Saint-Hadelin.

Achouffe, Getty Images
Achouffe © Getty Images

19. Feeënwandeling bij Achouffe - 5,3 kilometer

Achouffe dankt zijn bekendheid aan het La Chouffe bier met een kaboutertje als symbool. Het dorp en de omgeving waar de twee beekjes Martin Moulin en Cheval bij elkaar komen hebben ook iets sprookjesachtigs. Een bezoekje aan de brouwerij, gevestigd in een voormalige boerderij, mag bij deze tocht eigenlijk niet ontbreken.

20. Wandelen in het land van de Kelten bij Bérismenil - 7,3 kilometer

Deze wandeling is niet overal even eenvoudig: soms moet je over rotsen en boomstronken wandelen. Maar dat hoort bij een landschap waar vroeger de Kelten leefden. Sporen van hun aanwezigheid zie je bij de site van Cheslé, een natuurlijke vesting die in de zesde eeuw voor Christus door de Kelten werd bewoond.

Een korte wandeling van een uurtje, een staptocht waar je een dag mee kan vullen of een trektocht van meerdere dagen: de Waalse natuur nodigt uit tot een trage verkenning te voet. Van een wandeling langs kunstwerken tot een route waar je nog echte eenzaamheid vindt: twintig tips voor een staptocht door het zuiden van ons land. Nog veel meer wandelroutes worden uitgebreid beschreven in de twee brochures '20 onvergetelijke wandelingen' en '20 wandelingen in Wallonië' en op de website van Visit Wallonia. Typisch Belgisch is deze meerdaagse wandelroute langs drie trappistenabdijen: de Abdij van Orval, Abdy Notre-Dame de Saint Remy in Rochefort en de Abdij van Scourmont in Chimay. Daarnaast wandel je door de mooie natuur van de Hoge Venen, de bossen van Chimay, langs de oevers van de Maas en door de Famenne en het Ardens Massief. De route bestaat uit twee trajecten: tussen Orval en Rochefort (116 kilometer) en tussen Rochefort en Chimay (174 kilometer). De route is duidelijk aangegeven en kan ook afgelegd worden op de fiets.De Transardennaise behoort tot de mooiste wandelroutes in België. Je wandelt tussen La Roche-en-Ardenne en Bouillon. In zeven dagen kom je door al het moois dat de Ardennen te bieden hebben: de bossen en velden, de valleien van de Lesse, Ourthe en Semois en mooie dorpjes zoals Nassogne en Saint-Hubert. Per dag leg je ongeveer twintig kilometer af. Deze meerdaagse wandelroute loopt door de Vallei van de Smaken, door mooie dorpjes zoals Ciney en Somme-Leuze en langs vijftig kunstwerken in de natuur. Overnachten kan je in artistieke schuilhutjes die zijn ontworpen door Belgische en buitenlandse kunstenaars. Je kan er ook voor kiezen een kort traject van een kilometer of tien te wandelen. 4. Entre Lesse et Lomme - 78 kilometerDeze wandelroute door het Grote Woud van Saint-Hubert kan je precies in een lang weekend afleggen. Drie dagen verblijf je volledig in de natuur en overnacht je in bivakzones die telkens op 25 kilometer afstand van elkaar liggen. Zoek je iets meer comfort, dan kan je ook naar één van de zestien dorpjes die langs de route liggen wandelen om in een gîte te overnachten. Een wandeltocht waar je een dag mee kan vullen is deze stevige route door een gebied met steile rotsen, een hoogplateau, een canyon en langs snelstromende beekjes. Je kan onderweg ook het schitterend gelegen Kasteel van Reinhardstein, het voormalige klooster Malmundarium dat nu een cultureel centrum met verschillende musea is, het mooie meer van Robertville en het Baugnez 44 Historical Center gewijd aan de Slag om de Ardennen in Malmedy bezoeken. Ook met deze wandeling ben je een dag zoet. De wandeling is wel veel minder vermoeiend dan de wandeling bij de Warche. De route staat in het teken van de winter van 1944 toen de Amerikanen een groot offensief van de Duitsers wisten af te slaan. Zo wandel je langs het Mardasson, het herdenkingsmonument in de vorm van een ster met de namen van 76.980 gesneuvelde Amerikaanse soldaten. Ook kan je het Bastogne War Museum, de Bastogne Barracks en het informatiecentrum over de Tweede Wereldoorlog bezoeken. Ook de mooie natuur, liefijke dorpjes zoals Neffe en Bizory en het uit 4.000 geplante bomen bestaande Vredesbos liggen op de route. Deze mooie 13,3 kilometer lange route voert je vanaf het Graf van de Reus langs de oevers van de Semois. Zeker met mooi weer is de wandeling langs de rivier, die onder invloed van het licht allerlei kleurschakeringen vertoont, fenomenaal. Bezienswaardigheden onderweg zijn het dierenpark van Bouillon waar je 80 diersoorten kan bewonderen, het Musée Ducal waarin je een reis door duizend jaar geschiedenis maakt, de Burcht van Bouillon waarvan de oorsprong in de zevende eeuw ligt en de Archeoscoop Godfried van Bouillon waar je met behulp van moderne technologische snufjes de eerste kruistocht naar Jeruzalem kan herbeleven. Dit meer ligt in een van de meest ongerepte landschappen in Belgë. Je kan er nog echte eenzaamheid vinden. Het meer ligt zover van de bewoonde wereld dat je er kan ervaren hoe stilte klinkt. Door de steile paden, rotspartijen en trappen krijg je het gevoel in Scandinavië of de Alpen te vertoeven. Ook tijdens deze wandeling rond het dichtbij Frankrijk gelegen dorpje Oignies-en Thiérache begeef je je ver van de platgetreden paden. Je wandelt over een bergkam met prachtig zicht op Franse dorpjes, door de Maasvallei op de plekken waar de Maas Frankrijk binnenstroomt en langs de 20 meter diepe natuurlijke kloof Fondry des Chiens. Aansluitend op je wandeling kan je nog een tocht in een kano of kajak maken op de Viroin. Deze wandeling staat helemaal in het teken van de strijd tussen de Britse troepen onder Wellington en de Franse troepen onder Napoleon in 1815. Bijna 200.000 soldaten, 35.000 paarden en 500 kanonnen bepaalden op dit slagveld de toekomst van Europa. Je wandelt over het glooiende voormalige strijdtoneel en door het mooie bos waar de Ferme du Chantelet ligt: de boerderij die diende als hoofdkwartier van de Franse maarschalk Ney. Daarna passeer je ook de Ferme Du Caillou waar Napoleon zijn hoofdkwartier had en de Ferme de Hougoumont, een versterkte hoeve waar stevig gevochten werd.De Hoge Venen zijn het oudste natuurreservaat in België. Tienduizend jaar geleden zagen de Hoge Venen er al net zo uit als nu. De wandeling start bij het Signaal van Botrange, met 694 meter het hoogste punt in België. Je wandelt over houten vlonders door het prachtige, uitgestrekte heidelandschap. Deze route start op de site 'au coeur de l'ardoise' waar je een 25 meter diepe leisteenmijn in kan duiken. Je ziet er met eigen ogen hoe leisteenmijnwerkers hier vroeger hun werk deden. Vervolgens volg je het tracé van de voormalige spoorlijn tussen Bertrix en Muno. Je overbrugt 241 meter om op het Ardense plateau te belanden. Van daaraf heb je een fantastisch uitzicht over de Vallei van de Aise.De regio van Croix-Scaille ligt geïsoleerd en daarom was in dit gebied de verzetsbeweging de Maquis in de Tweede Wereldoorlog actief. De Maquisards konden zich er goed schuilhouden in de dichte bossen. De wandeling 'Espace Liberté '44' laat je aan de hand van didactische borden zien hoe deze verzetslieden destijds leefden.De ruïnes van de 13-eeuwse abdij Villers-la-Ville liggen prachtig verscholen in de bossen. De abdij behoorde destijds tot de grootste abdijen in de christelijke wereld, maar werd in 1789 tijdens de Franse Revolutie vernield. Aan de resten kan je nog het rijke verleden van de abdij zien. Datzelfde geldt voor het bos eromheen: een rijk natuurgebied waar beuken, narcissen en korenbloemen groeien. Je wandelt door de twee rustige dorpjes La Roche en Tangissart en langs een beek die door bevers omgevormd is tot een kleine mangrove.Deze korte wandeling door de stad is heel anders dan de andere wandelingen in dit overzicht. Je wandelt er langs het industriële verleden van de stad, maar de metalen gebouwen waarin destijds staal werd gesmeed of bewerkt, zijn nu vrolijk en kleurrijk beschilderd met streetart. Wil je Charleroi en omgeving wat uitgebreider verkennen, dan is deze 23 kilometer lange wandeling in en rond Charleroi ideaal. Je beklimt de terrils van Martinet, Dampremy en La Docherie en passeert toeristische sites zoals de kastelen van Marchienne en Monceau.Deze niet al te lange wandeling loopt door het Unesco Global Geopark Famenne-Ardenne in de buurt van het mooie dorpje Belvaux. Je wandelt er door een bijzonder landschap met kalkgrasvelden waar zeldzame bloemen bloeien. In het dorp zelf zie je charmante huizen, een kasteelhoeve en een kapel. Vervolgens wandel je langs de Lesse met zijn stroomversnellingen, tussen de rotsen en langs het wildpark van Han-sur-Lesse op het Domein van de Grotten van Han. Maak eventueel van de gelegenheid gebruik om ook de beroemde grotten te bezoeken.Deze wandeling start in het dorpje Olne, één van de mooiste dorpjes in Wallonië. Kalkstenen huizen uit de 17e en 18e eeuw liggen er mooi verscholen in het landschap van het Ardens massief. De wandeling voert via paden en trapjes door weilanden en het vriendelijke coulissenlandschap van Rafhay. Je hebt daar een schitterend uitzicht over het gehucht Saint-Hadelin.Achouffe dankt zijn bekendheid aan het La Chouffe bier met een kaboutertje als symbool. Het dorp en de omgeving waar de twee beekjes Martin Moulin en Cheval bij elkaar komen hebben ook iets sprookjesachtigs. Een bezoekje aan de brouwerij, gevestigd in een voormalige boerderij, mag bij deze tocht eigenlijk niet ontbreken.Deze wandeling is niet overal even eenvoudig: soms moet je over rotsen en boomstronken wandelen. Maar dat hoort bij een landschap waar vroeger de Kelten leefden. Sporen van hun aanwezigheid zie je bij de site van Cheslé, een natuurlijke vesting die in de zesde eeuw voor Christus door de Kelten werd bewoond.