Jean-Paul Knott viert 25ste verjaardag van zijn modehuis: ‘Ik kon voor niemand anders werken na Yves Saint Laurent’

Jean-Paul Knott is intussen 25 jaar een vaste waarde in de Belgische mode. Zijn werk draait al sinds het begin rond emotie, respect en kleding die mensen én hun ritme volgt. Dat jubileum viert hij nu met KNOTT so MAD, een retrospectieve in MAD Brussels.

Een kwarteeuw geleden startte Knott zijn eigen label, vastberaden om collecties te maken die je wilt bewaren. Vanuit Brussel bouwde hij aan een wereld waarin tijdloos design, poëzie, een eigenzinnige elegantie en zachte, sensuele materialen centraal staan.

Vijftig seizoenen later beschikt hij over een standvastige beeldtaal. En hoewel hij eigenlijk niet van verjaardagen houdt, vond hij dit moment wél het vieren waard. Bij MAD Brussels brengt hij zijn verleden, heden en toekomst samen: archiefstukken die verrassend fris blijven, een creatieve drang die nooit stilvalt en een groep bevriende kunstenaars die zijn universum altijd mee hebben gevormd. Voor Knott is vriendschap heel belangrijk, en dus krijgen kunstenaars zoals Cathy Coëz, Danny Venlet, Julian Cerruti, Italo Tavares, Denis Meyers, Rita S. en Lina Karam een prominente plek.

Zelfs vanop straat, aan de grote vitrine op de Nieuwe Graanmarkt, kondigen de sierlijke letters van Denis Meyers al aan waar het om draait: emotie, transparantie, poëzie, delen, oprechtheid — en ook ‘fear’, de angst die nu eenmaal bij het leven hoort. ‘Het leven is niet simpel,’ zegt Knott. ‘Maar met mijn kleding probeer ik het wél eenvoudiger te maken. Gewoon nuttig zijn.’

Je viert 25 jaar mode met de tentoonstelling KNOTT so MAD. Wat heb je beseft tijdens de voorbereiding ervan?

Jean-Paul Knott: ‘Ik heb vooral ingezien dat alles in het leven eigenlijk al geschreven staat. Je kunt alleen volgen en proberen je weg daarin zo goed mogelijk te vinden.’

Wanneer je zegt dat ‘alles al geschreven staat”, bedoel je dan dat er zoiets is als een onvermijdelijk lot?

‘Ja, er is zeker een element van bestemming: op het juiste moment op de juiste plek zijn… Maar daarnaast speelt ook wilskracht een belangrijke rol.’

Had je het gevoel dat je op het juiste moment op de juiste plek was?

‘Ja. Ik heb van 1986 tot 1999 bij Yves Saint Laurent gewerkt, dertien jaar, dat is lang. Ik begon er als stagiair en groeide op binnen een mooi, familiaal huis in een wereld die vandaag niet meer bestaat.’

Wat heb je meegenomen uit die jaren bij Monsieur Saint Laurent?

‘Daar heb ik alles geleerd over mijn vak: respect voor de stof, respect voor mensen. Mijn kijk op hoe je een kledingstuk maakt, komt van daar. Ik probeer te werken aan een garderobe die langzaam evolueert. Dat is ook wat ik in deze expo wil tonen. Mijn reflectie is eigenlijk al 25 jaar dezelfde: ik maak kleding en breng die in een actuele context of in dialoog met iemand om er een andere realiteit aan te geven. Mijn kleding leeft dus in een actualiteit, vaak die van mijn kunstenaarsvrienden.’

Je hebt altijd een voorkeur gehad voor samenwerkingen met andere ontwerpers en kunstenaars.

‘Ik heb altijd een dialoog willen creëren. Ik denk dat dialoog belangrijk is, zeker vandaag, en dat vond ik toen ook al. Dat heb ik bij Saint Laurent geleerd: de discipline om samen uit te blinken – alleen bereik je niets. En het was voor mij ook een manier om op te laden. Ik reisde constant, was nooit thuis, en zo kon ik opnieuw contact maken met mensen, vriendschappen voeden… Wat fascinerend is: alle kunstenaars die ik uitnodigde voor deze expo hebben meteen ja gezegd.’

Wat was jouw droom toen je startte aan deze tentoonstelling?

‘Ik had geen droom, wel een idee: het leek me fijn om iedereen terug te zien met wie ik de afgelopen 25 jaar heb samengewerkt. Ik ben niet zo’n feestvarken – al heb ik de tien jaar van mijn merk wel gevierd – maar ik vond dat ik een manier moest vinden om die 25 jaar te markeren. Het gaf me ook een reden om terug te blikken en om mijn wereld opnieuw samen te brengen: het heden, het verleden, de toekomst. Wat ik 50 seizoenen lang heb geprobeerd was niet zozeer mode maken, maar kleding maken en die in een actualiteit plaatsen die mij beviel. Toen ik begon, stond er in het woordenboek bij ‘in de mode’: ‘Een groep mensen met dezelfde gevoeligheid op een bepaalde plek en tijd’. Ik geef mijn kleding liever een andere actualiteit, een andere gevoeligheid, misschien ook een ander publiek.’

In jouw allereerste seizoen schreef je dat je vastbesloten was om ‘collecties te maken om te verzamelen’.

‘Dat was echt het uitgangspunt: je koopt een jasje in het ene seizoen, de broek het volgende, een hemd of een blouse het seizoen daarna… en zo bouw je langzaam je collectie op.’

En is dit gelukt is bij de vrouwen en mannen die zich in JeanPaul Knott kleden?

‘Ik denk dat ik dat wel heb bereikt, voor een kleine niche. Maar dat was ook een bewuste keuze.’

Hebt je het gevoel dat je de laatste der Mohikanen bent?

‘Nee, dat denk ik niet. Ik neem mijn tijd en werk op mijn manier, die misschien niets te maken heeft met hoe anderen het doen. Ik heb mijn merk opgericht omdat ik niet wist voor wie ik nog zou kunnen werken na Yves Saint Laurent. Ik zag mezelf de rest van mijn leven ook geen tapijten en gordijnen kiezen. Dit was het enige beroep dat me echt lag. Dan moet je nadenken: hoe doe ik het op een persoonlijke, andere manier? Ik maak dingen omdat ik ze mooi vind. En vandaag, na 25 jaar, kan ik zeggen dat ik mijn alfabet gevonden heb, mijn manier van spreken. En ik hoop dat die anders is dan die van anderen.’

Is na al die jaren je werkproces veranderd?

‘Het is hetzelfde gebleven, en toch enorm veranderd. Toen ik in 2000 mijn bedrijf begon, had ik nog nooit een computer geopend. Maar mijn manier om een kledingstuk te bedenken, is niet veranderd. Misschien komt dat omdat ik al zo lang werk, bijna 40 jaar, en mijn eigen merk bestaat nu 25 jaar. Hoe ik een kledingstuk vormgeef, is dus hetzelfde gebleven, maar alles eromheen is veranderd en zelfs belangrijker geworden dan de creatie. Bij Saint Laurent had niemand het ooit over een businessplan of omzetcijfers. Ze vroegen me gewoon om mooie dingen te maken . Een heerlijke manier om naar de wereld te kijken! Maar decennia later ziet de wereld er anders uit.’

‘Mooie dingen maken’, wat betekent dat voor jou?

‘Dat was de manier waarop men toen sprak… Iets moois is iets dat in harmonie is met zijn omgeving. Dat is hoe ik bij Saint Laurent ben opgeleid: je begeleidt je klant door alle momenten van haar leven. Het gaat om het bouwen van een garderobe, om kleding die die rol kan vervullen. Dan denk je na: wat hoort er in die garderobe? Een broek, een jurk, een witte blouse, een mantel… En elke persoon heeft zijn eigen voorkeuren. Ik maak dus kleding voor de mensen die ik me voorstel of die ik ken, door over hun leven na te denken – en dus ook over het mijne. Op een bepaalde manier is een collectie maken zoals een roman schrijven. En ik schrijf liever als Proust, of zelfs Balzac. In Netflix-termen ben ik fan van de langlopende series.’

Japan heeft ook je manier van zijn en creëren beïnvloed.

‘In Japan heb ik respect voor materiaal, voor mensen en voor mezelf geleerd. Azië heeft me getoond dat je samen sterker staat dan alleen. En vooral: ik heb er het kimono gedachtengoed leren begrijpen – een van de oudste kledingstukken ter wereld, dat op elk lichaam past, in één maat, zonder ooit te worden gesneden. Daar zit een denkwijze in over duurzaamheid en intergenerationele overdracht. Dat heeft me doen nadenken over kleding maken zonder het overbodige.’

Markeert deze expo het einde van een hoofdstuk en het begin van een nieuw?

‘Die vraag heb ik me eigenlijk niet gesteld. Is dit het begin van iets anders? Ik kan niks anders.’

KNOTT so MAD

Retrospectieve van JeanPaul Knott in MAD Brussels, Nieuwe Graanmarkt 10, 1000 Brussel.
Van 28 november 2025 tot 31 januari 2026.

Verleng je bezoek met een stop bij Stijl in de Dansaertstraat, waar Sonja Noël op haar manier eer betoont aan het werk van JeanPaul Knott.
Ga vervolgens langs bij Hotel Amigo in de Amigostraat, waar de aquarellen van Jean-Paul Knott te zien zijn. Zijn poëtische zwart-wittekeningen schetsen een ontroerend fragiel beeld van zijn lente-zomercollectie 2026.

jeanpaulknott.com
mad.brussels
stijl.be

Eropuit

Eropuit

Een nieuwe kijk op Brussel-Noord: 18 adressen voor wie de wijk een tweede kans wil geven

Kunst

Kunst

3 Brusselse expo’s voor wie nood heeft aan een cultureel herfstuitje