Misschien luisteren ze beter, oordelen ze minder, of zijn ze gewoon vaker thuis: zes op de tien Belgen brengen liever tijd door met hun huisdier wanneer ze zich gestrest voelen dan met hun partner. Dat blijkt uit een recente enquête bij 30.000 mensen. ‘Katten en honden geven hun baasjes een gevoel van rust en nabijheid dat menselijke relaties niet altijd meer kunnen bieden,’ zegt dr. Joni Delanoeije, postdoctoraal onderzoeker aan KU Leuven en FWO Vlaanderen.
Vinden we menselijke relatiepartners dan zo vermoeiend? Of zijn huisdieren gewoon de betere gezelschapspartners in tijden van drukte? Volgens dr. Delanoeije, expert in mens-dierinteractie, hoeven we daar geen Freud bij te slepen. ‘Ze oordelen niet, ze verwachten niets, ze zijn er gewoon,’ zegt ze. ‘Ze brengen rust, aanwezigheid en onvoorwaardelijkheid. In een maatschappij die almaar complexer, sneller en digitaler wordt, zijn zij een van de weinige relaties die niet overprikkelen.’
Goed voor je gezondheid
Het is dan ook niet verwonderlijk dat huisdieren ons stressniveau verlagen, volgens de enquête (die uitgevoerd is in opdracht van Mars, een marktleider in dierenverzorging en Calm, een platform voor mentale gezondheid) geeft 73% van de bevraagden aan dat hun dier hen helpt om pauzes te nemen van werk of huishouden, bijna de helft zelfs dagelijks. 65% piekert minder, 69% zit minder op een scherm, en 66% beweegt meer.
Zelfs op slaapvlak doen we het beter dankzij onze viervoeters: 46% van de respondenten zegt beter te slapen dankzij hun dier (en dat terwijl katten bekendstaan als nachtelijke ninja’s). Toch voelt hun aanwezigheid voor velen veiliger, rustiger en minder eenzaam. ‘Het is dan ook niet verrassend dat contact met dieren vergelijkbaar is met bijvoorbeeld mindfulness’, zegt Delanoeije. ‘Dieren helpen ons om in het moment te leven, en dat heeft een krachtig effect op ons welzijn. Eerder onderzoek wees al uit dat dieren onze emoties kunnen verbeteren via mindfulness, soms zelfs gewoon door het geluid dat ze maken. In een druk leven waarin mensen het gevoel hebben veel te “moeten”, herinneren dieren ons eraan dat er eigenlijk veel mag en weinig moet. Juist daarom zijn ze een unieke aanvulling op onze vaak complexe relaties met andere mensen.’
Bring your dog to work?
Ook op de werkvloer zijn viervoeters steeds vaker welkom. ‘Op 20 juni is het Take Your Dog to Work Day. Geen grap, maar een initiatief dat almaar serieuzer genomen wordt. Sommige bedrijven zien het zelfs als een HR-strategie: meer welzijn, meer spontane interactie met je collega’s’, zegt de experte. ‘Al blijft het opletten. Een kantoortuin met vijf honden en een collega met een allergie is geen succesformule.’
Toch groeit het besef dat dieren meer zijn dan schattige sidekicks. Ze functioneren als een natuurlijke correctie op een doorgedraaide levensstijl. ‘Je praat niet met hond via sociale media of Teams: ze trekken ons weg van schermen, dwingen ons te vertragen, forceren fysieke nabijheid.’
Dan maar een hond adopteren om burn-out te bestrijden of te voorkomen? Volgens Delanoeije is dat geen goed idee. ‘Daarvoor moet je vooral naar de oorzaak kijken: werkdruk, slechte organisatiecultuur. Een huisdier kan ondersteunend zijn, maar geen systeem corrigeren dat mensen structureel uitput. Al kan het wel helpen om niet volledig in die molen verzwolgen te worden.’
Meer dan bijzaak
De vraag is dan: als huisdieren zo’n groot verschil maken, waarom behandelen we ze dan nog steeds as bijzaak? ‘Er is weinig beleid rond hun plaats in onze leef- en werkomgeving. In veel huurwoningen zijn ze ongewenst, op kantoor zijn ze een uitzondering, in de stad amper welkom. We zeggen dat ze deel uitmaken van het gezin, maar we geven ze amper ruimte,’ zegt Delanoeije.
Intussen wordt de kloof tussen onze behoefte aan nabijheid en ons vermogen om die bij mensen te vinden steeds groter. Huisdieren blijken dat vacuüm moeiteloos op te vullen. Niet omdat we mensen niet meer aankunnen, maar omdat rust en voorspelbaarheid steeds zeldzamer worden. En als die toevallig verpakt is in een harig lijf met snorharen, is dat alleen maar mooi meegenomen.
