Zo zag Europa er in de tijd van de Grand Tour uit

Van de 16e tot halverwege de 19e eeuw maakten jongemannen uit welgestelde gezinnen op weg naar de volwassenheid een 'Grand Tour of Europe'. Hoe zag Europa er in die tijd uit?

Zo zag Europa er in de tijd van de Grand Tour uit
. © Library of Congress

De Britse adellijke jongeren waren degenen die er mee startten: het maken van een 'Grand Tour' door Europa. Halverwege de 16e eeuw begonnen jongemannen rond de leeftijd van 21 jaar met het touren door Europa, een reis die wel enkele jaren kon duren. De bedoeling was een onderdompeling in de Europese cultuur en dan vooral die van de klassieke oudheid en de Renaissance. Vandaar dat Frankrijk en Italië uitgebreid op het programma stonden.

De jongemannen uit Noord-Europese landen als het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Nederland en Frankrijk - later ook dames uit hogere klassen - gingen samen met een 'cicerone', een begeleider die tegelijk optrad als gids en leraar, op rondreis door Europa. De reis was vooral gericht op de kennismaking met de Europese cultuur, maar ook het plezier werd niet vergeten. De jongemannen gingen kunst bekijken, naar muziek luisteren, op bezoek bij vooraanstaande families, maar ze amuseerden zich ook met drank, gokken en romantische avontuurtjes.

Na een jaar of drie, vier keerden ze volwassen en wel weer terug naar huis. Ze namen kisten vol met boeken, kunstwerken, wetenschappelijke instrumenten en portretten van zichzelf in allerlei exotische settings (de voorloper van de selfie) mee naar huis.

Het programma van de reis stond niet volledig vast, maar de meest gebruikte route was om vanuit het Verenigd Koninkrijk waar steden als Londen, Cambridge en Oxford werden bezocht via Dover naar Frankrijk te reizen. Uiteraard was er daar een grote rol weggelegd voor Parijs. De reis ging verder via Bazel en Geneve in Zwitserland om via de Alpen naar Italië te reizen waar een groot aantal steden werd bezocht: Rome en Venetië natuurlijk, maar ook Turijn, Bologna, Napels, Firenze en Milaan.

Sommige reizigers maakten vanuit daar nog uitstapjes naar Sicilië, Athene, Malta of zelfs Jeruzalem, maar de meesten keerden via Wenen en Duitse steden als Munchen, Berlijn, Heidelberg, Weimar en Dresden weer terug naar huis.

Wat de jongeren in die tijd, toen reizen nog voorbehouden was aan enkele gelukkigen, zagen was heel anders dan wat de toeristen van nu te zien krijgen. Dankzij deze beelden die het Amerikaanse Library of Congress bewaart, kunnen we toch een beetje een indruk krijgen van het Europa ten tijde van de Grand Tour.

Lees ook: Zo zag België er in 1890 uit

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Cambridge in het Verenigd Koninkrijk

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Cambridge

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Cambridge

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Oxford

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Oxford

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Oxford

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Oxford

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Londen: Houses of Parliament

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Londen: Houses of Parliament

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Londen: Hyde Park

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Londen: Lambeth Palace

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Londen: Piccadilly Circus

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Londen: Tower Bridge

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Londen: Whitehall

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Dover

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Dover

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Dover

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Oostende in België

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

De Pier in Oostende

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Oostende

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Oostende

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Parijs

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Parijs: Alma brug

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Parijs: Champs-Élysées

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Parijs: Exposition Universelle

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Parijs: Louvre

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Parijs: Palais Royal

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Parijs: Jardin des Tuileries

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Alpen: Aletsch gletsjer in Zwitserland

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Alpen: Berner Oberland

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Alpen: Luzern

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Alpen: Wallis

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Bazel in Zwitserland: Münsterkirchel

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Bazel: Rathaus

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Genève in Zwitserland: Chillon kasteel

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Meer van Genève: Montreux

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Genève: Monument National

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Genève: Theatre

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Lausanne in Zwitserland

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Lausanne

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Bologna

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Bologna

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Gardameer: Sarca vallei

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Gardameer: Desenzano

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Gardameer: Gargnano

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Gardameer: Maderno

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Turijn

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Turijn

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Turijn

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Turijn

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Turijn

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Milaan

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Milaan

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Milaan

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Venetië: Dogenpaleis

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Venetië: Grand Canal

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Venetië: Rialto brug

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Venetië: Veneziatta

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Venetië: San Marcoplein

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Venetië

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Venetië

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Venetië

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Firenze

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Firenze: Pitti Paleis

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Firenze: Baptisterium

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Pisa

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Pisa

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Rome: Spaanse Trappen

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Rome: Tempel van Saturnus

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Rome: Vaticaan

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Rome: Forum Romanum

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Rome: uitzicht vanuit Caesar Paleis

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Rome: Colosseum

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Napels

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Napels: haven

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Napels: Partenope straat

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Napels: Piazza dei Martiri

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Napels: San Francesco di Paola

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Sorento in de buurt van Napels

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Pompeii

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Pompeii

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Pompeii

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Pompeii

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Sicilië: Palermo

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Sicilië: Palermo

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Athene

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Athene

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Athene

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Jeruzalem

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Jeruzalem

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Jeruzalem

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Jeruzalem

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Jeruzalem

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Wenen: Burgtheater

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Wenen: Graben

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Wenen: Karlsplatz

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Wenen: Naschmarkt

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Wenen: Opern

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Wenen: Ring

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Wenen: Schönbrunn

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

München

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

München: Marienplatz

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

München: Maximilianstraße

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

München: Odeonplatz

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Berlijn: Arsenaal

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Berlijn: Belle Alliance Platz

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Berlijn: Brandenburgertor

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Berlijn: Gendsdarmenmarkt

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Berlijn: Koninklijk Paleis

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Berlijn: Reichstag

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Berlijn: Unter den Linden

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Potsdam

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Potsdam

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Potsdam bij Berlijn

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Weimar

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Weimar: huis van Friedrich Schiller

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Weimar

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Heidelberg

Grand Tour Europe © Library of Congress, Prints & Photographs Division

Heidelberg