In Yukon in het noordwesten van Canada liggen de hoogste bergen van Noord-Amerika, de langste gletsjers buiten de poolgebieden en zelfs een woestijn.

Tachtig procent van Yukon is wildernis en je vindt hier dan ook het grootste ecologische gebied ter wereld. Meer superlatieven zijn van toepassing op Yukon: de meeste grizzlyberen, de grootste kudde kariboes, het grootste ijsveld buiten de Pool (St. Elias icefield) en de hoogste bergen in Noord-Amerika waaronder Mount Logan met 5959 meter.

© Government of Yukon

Op weinig plaatsen kan je terecht voor zoveel 'outdoor adventures' als hier: klimmen (voor doorgewinterde klimmers is de Mount Logan een must), raften, vissen, mountainbiken, kanoën, paardrijden, wandelen en in de winter skiën, tocht op een hondenslee of sneeuwmobiel, langlaufen en daarna ontspannen in een warme natuurlijke bron.

© Government of Yukon

Ondanks de afgelegen ligging heeft Yukon dankzij de oorspronkelijke Indiaanse bevolking en de Goudkoorst een boeiende geschiedenis en inwoners die behalve van de natuur ook van muziek, literatuur en andere culturele geneugten houden.

Het hele jaar worden er dan ook allerlei evenementen en festivals georganiseerd zoals het Yukon Sourdough Rendezvous, Dawson Discovery Days, Klondike Outhouse Races, Yukon International Storytelling Festival, Yukon Quest Dog Sled Race en Dawson City Music Festival. Als je de kans krijgt moet je zo'n evenement zeker bezoeken.

© Government of Yukon

Natuur

Yukon ligt binnen de Canadian Cordillera, een gebied van aaneengesloten bergketens en dalen. Je vindt hier de hoogste bergen op het Amerikaanse continent. Pieken van boven de 4000 meter zijn niets bijzonders. Uitschieter is de Mount Logan, met bijna 6000 meter de allerhoogste. Omdat de provincie zo noordelijk ligt vind je hier ook veel gletsjers en ijsvelden.

In het gebied in het zuidwesten rond de hoofdstad Whitehorse wonen de meeste mensen. In het noorden leven de oorspronkelijke bewoners, de Inuit, maar het grootste deel van de provincie bestaat nog uit wildernis, waar je volledig alleen kan ronddwalen.

Kariboe © iStockphoto

Dierenwereld

Yukon behoort tot die zeldzaam wordende gebieden waar je wilde dieren nog in hun oorspronkelijke en natuurlijke omgeving kan zien. De kans is groot dat je grizzly's, zwarte beren, elanden, Dalls schapen en kleinere zoogdieren zoals marmotten, stekelvarkens, eekhoorntjes, vossen en coyotes tegenkomt. Voor de schuwere dieren zoals wolven, berggeiten, lynxen en muskusossen moet je wat meer geluk hebben. In de Beaufort zee leven Beluga en Groenlandse walvissen en zeehonden.

Uniek is de grootste kudde Porcupine kariboes ter wereld. 165.000 kariboes brengen samen de winters door in Alaska en trekken in de zomer naar de Richardson en Ogilvie Mountains in Yukon.

Veel van de 250 soorten vogels die in dit noordelijke gebied van Canada wonen, zijn trekvogels: zwanen, ganzen, eenden en duikers. Vogels die het hele jaar door in Yukon verblijven zijn onder andere sneeuwhoenen, korhoenen, steenarenden en de Amerikaanse oehoe.

Wat moet je zien in Yukon?

Kluane National Park © iStockphoto

Kluane National Park

Een park met zeer hoge bergtoppen, waaronder Mount Logan, uitgestrekte ijsvelden en weelderige valleien met een uitgesproken gevarieerde plantengroei en dierenwereld.

Ivvavik National Park © Daniel Case, Wikicommons

Ivvavik National Park

Ivvavik betekent letterlijk 'geboorteplaats'. Het is het eerste nationale park in Canada dat werd gecreëerd op basis van aanspraken van de oorspronkelijke bevolking. Het park beschermt een kudde kariboes - de Porcupine Caribou Herd van meer dan 130.000 dieren - en wordt gedomineerd door de British Mountains en een toendra-achtige vegetatie.

Vuntut National Park © Chris Kyrzyk, Wikicommons

Vuntut National Park

Dit park bestaat pas sinds 1995 en beschermt een wildernisgebied in het noordoosten van de provincie. Een deel van de Porcupine Caribou Herd leeft in dit park dat aan Ivvavik grenst. Het is een zeer waterrijk gebied met enkele duizenden meren en meertjes. Ook zijn hier fossielen van meer dan 40.000 jaar oud te bewonderen.

Herschel Island © Maedward, Wikicommons

Herschel Island Qikiqtaruk Park

Op dit arctische eiland leefden in het verleden de Inuvialuit. Ze komen er nu nog vaak om te jagen en vissen. Je vindt hier een unieke combinatie van arctische planten, dieren, vogels, zeedieren en culturele bezienswaardigheden in een glooiend toendralandschap.

Tombstone Park © Tobias Klenze, Wikicommons

Tombstone Territorial Park

In dit park vind je de meest vreemde rostformaties. De uitzonderlijk scherpe pieken vormen een enorm contrast met de brede, diepe valleien. Nergens in Canada vind je zulke prachtige vergezichten als in dit park.

North Ogilvie Mountains © iStockphoto

Fishing Branch Ni'iinlii'njik Park

Binnen dit park liggen de North Ogilvie Mountains, een ruige bergketen met zandstenen grotten en andere bijzondere geologische verschijnselen. Het gebied ligt op een afstand van honderd kilometer van de Dempster Higway en kan je enkel te voet, met een boot, helikopter of sneeuwmobiel bereiken.

Whitehorse © iStockphoto

Whitehorse

Deze 'Wilderness City' ontstond ten tijde van de Gold Rush als een kamp waar de goudzoekers hun tenten opsloegen. Sinds 1950 is het de hoofdstad van Yukon. De oude glorie van meer dan honderd jaar geleden voel je nog overal, maar tegelijk is de stad met de tijd mee gegaan. Whitehorse kent een bloeiend cultureel leven met kleurrijke festivals en evenementen.

Dawson City © iStockphoto

Dawson City

In dit stadje reis je terug naar de dagen van de goudkoorts. Veel gebouwen uit de tijd dat dit het Parijs van het Noorden genoemd werd, zijn nog intact. En nieuwe gebouwen moeten in oude stijl gebouwd worden.

Jack London Cabin & Interpretive Centre in Dawson City

De hut waar deze schrijver van klassiekers als Call of the Wild, White Fang en Martin Eden verbleef tijdens de Klondike Goldrush.

Chilkoot Trail © Johannes s.kt, Wikicommons

Chilkoot Trail

De Chilkoot Trail is de route die de goudzoekers volgden. De tocht begint in Dyea net ten noorden van Skagway in Alaska en voert je over de Chilkoot Pass. Deze tocht van drie à vier dagen is enkel geschikt voor zeer ervaren wandelaars met een uitstekende conditie.

Top of the World Highway © jkbrooks85, Wikicommons

Top of the World Highway

De prachtige route waarvan de naam genoeg zegt begint in de buurt van Dawson City en loopt tot de grens met Alaska. De honderd kilometer lange weg is enkel begaanbaar in de zomer.

Carcross Desert © iStockphoto

Carcross Desert

Deze woestijn wordt liefkozend de kleinste woestijn ter wereld genoemd. Een zeer droog klimaat en sterke winden hebben hier een bijzonder landschap van bewegende zandduinen gecre?erd.

© iStockphoto

Wintersport

In deze staat vind je de hoogste bergen van het hele Amerikaanse continent. Skiën kan je hier dus prima. Ervaren skiërs kunnen zich uitleven in de buurt van Whitehorse, Watson Lake en Dawson City. Het uitzicht is hier adembenemend.

Vlakbij de hoofdstad Whitehorse liggen een paar prachtige langlaufroutes. De pistes worden 's nachts bovendien verlicht. Hartje winter gaan ze weer uit omdat je dan voldoende hebt aan het Noorderlicht.

Sneeuwscooters zijn in de winter een veelgebruikt transportmiddel. Voor toeristen is het een leuke wintersportactiviteit. Keuze genoeg: meer dan 900 kilometers aan uitgestippelde routes. Tenslotte kan je nog een huskyteam huren en een hondensledetocht maken.

© Government of Yukon

Algemene informatie

Ligging: Yukon ligt in het noordwesten van Canada en grenst in het zuiden aan British Columbia, in het westen aan Alaska, in het oosten aan Northwest Territories en het noordelijkste puntje ligt aan de Beaufort Zee.

Hoofdstad: Whitehorse

Grootste steden: Yukon, Dawson City, Whitehorse en Watson Lake.

Oppervlakte: 483.450 km² Yukon is groter dan België, Nederland, Duitsland en Denemarken samen en is toch maar negende grootste provincie van Canada.

© Gerhard Pfaff, Wikicommons

Klimaat: Yukon heeft een subarctisch klimaat. Dat betekent korte zomers met lange dagen, waarin het meestal niet warmer dan een graad of vijftien wordt en lange, extreem koude en donkere winters met gemiddelde temperaturen van -20°C. In Dawson vriest het maar negentig dagen per jaar niet en verder naar het noorden ligt dat aantal nog lager.

Talen: De bevolking in Yukon spreekt overwegend Engels. Slechts krap vier procent heeft Frans als eerste taal. Daarnaast worden er nog acht verschillende Indianentalen gesproken: Vuntut Gwitchin, Han, Tutchone, Northern Tutchone, Southern Tutchone, Upper Tanana, Kaska, Tagish, Tlingit. De eerste zeven talen behoren tot de Athapaskan taalgoep.

Trivia

De St. Elias Mountains in Kluane National Park zijn de jongste bergen in Canada en tegelijk de hoogste. Er liggen meer dan twintig pieken van meer dan 4.200 meter. Bovendien stijgen ze nog altijd.

© iStockphoto

In diezelfde St. Elias Mountains vind je enkele van de grootste gletsjers buiten de polen. Hubbard Glacier is 112 kilometer lang en Lowell Glacier 70 kilometer. Op bepaalde plaatsen zijn ze meer dan anderhalve kilometer dik. Deze ijsvlakten brengen heel wat teweeg: ze maken hun eigen weer, duwen dagelijks tonnen rotsen en stenen van hun plaats en creëren meren en rivieren.

Wat je hier niet zo snel zou verwachten is een woestijn, maar ook die vind je in Yukon en wel de kleinste ter wereld: Carcross Desert. Door het droge klimaat en harde wind groeien hier bijzondere planten die zich helemaal aan de omgeving hebben aangepast.

Adam Jones, Wikicommons © iStockphoto

De schrijver Jack London heeft Yukon beroemd gemaakt met zijn romans over de Klondike Goldrush. Call of the Wild en White Fang zijn nog altijd klassiekers.

In Dawson City kan je een wel heel bijzondere cocktail nuttigen. Wanneer je in de Sourdough Saloon in Dawson's Downtown Hotel een Sour Toe cocktail bestelt krijg je in een zelfgekozen drankje een in alcohol bewaarde menselijke teen geserveerd. Je moet de teen uiteraard niet opeten, maar het lichaamsdeel moet wel je lippen aangeraakt hebben. Enkel dan ontvang je het officiele Sour Toe certificaat en het eeuwige respect van iedereen die nog nooit een Sour Toe genuttigd heeft.

Yukon Quest © Government of Yukon

Jaarlijks vindt in Yukon de Yukon Quest plaats. Dit is de zwaarste hondensledenwedstrijd in de wereld. Midden in de winter treden de deelnemers in de voetsporen van de goudzoekers aan het einde van negentiende eeuw. Ze beschikken ieder over veertien honden en doen er ongeveer twee weken over om de tocht van 1600 kilometer dwars door de Canadese wildernis van Yukon naar Alaska af te leggen.

Geschiedenis

Waarschijnlijk kwamen de eerste bewoners rond 25.000 jaar geleden uit Azië. Tussen Canada en Azië lag er toen nog een strook land van ongeveer 2500 kilometer breed. Tijdens de laatste ijstijd bleven delen van Alaska en Yukon ijsvrij en daardoor zochten zowel mens als dier hun toevlucht in dit gebied. De Athapaskanen reisden in kleine groepjes mee met de mammoeten, bizons, paarden en kariboes.

De eerste Europeanen die het gebied bereikten waren Russische ontdekkingsreizigers. Zij zagen grote groepen otters en stimuleerden andere Russen om de handel in dierenhuiden uit te breiden naar Alaska en Yukon. Ook de Britten waaronder Alexander MacKenzie begonnen dit deel van Canada te ontdekken.

De eerste wrijvingen

Aanvankelijk fungeerden de Tlingit als een soort bemiddelaars tussen de Russen, Amerikanen en Britten aan de ene kant en de oorspronkelijke bewoners aan de andere kant. De Hudson's Bay Company en Amerikaanse handelaren zagen al snel kans om handelsposten op te richten langs de Yukon River.

Eric A. Hegg Photographs © iStockphoto

De oorspronkelijke bewoners heetten de handelaren niet langer welkom en verzetten zich tegen de nieuwkomers. De Tlingits slaagden er zelfs in de Hudson Bay Company uit Yukon te verdrijven. De meeste oorspronkelijke bewoners wisten hun levensstijl redelijk te bewaren.

In 1867 verkocht Rusland Alaska aan de Verenigde Staten. Amerikanen begonnen met het jagen op walvissen langs de kust van Alaska. Ze bouwden tussen 1892 en 1895 een overwinteringsplaats op Herschel Island en voerden handel met de Canadese Inuit. Ze brachten echter ook ziektes en alcohol mee en dat betekende een ramp voor de Inuit.

Goudkoorts

17 augustus 1896 is een zeer belangrijke datum in de geschiedenis van Yukon. Op die dag ontdekten drie goudzoekers een goudmijn in Bonanza Creek. Het nieuws bereikte diezelfde zomer het zuiden van Canada en de Verenigde Staten.

1898 © Eric . Hegg Photographs

Duizenden mensen trokken er naartoe en Dawson City werd opeens een stad met 40.000 inwoners. Voor de oorspronkelijke bewoners betekende dit opnieuw een zware slag. Bossen werden gekapt, dieren gedood en hun leefgebied vernield. Sommigen besloten in dienst te treden van de goudzoekers, maar de meesten zonderden zich af.

De goudkoorst duurde maar kort, in 1903 was het hoogtepunt voorbij en in 1911 woonden er nog maar 8.500 mensen in Yukon. Wel had het gebied in 1898 een eigen politieke status gekregen en Dawson City werd de hoofdstad.

Dawson City in 1899 © Eric . Hegg Photographs

Alaska Highway

De bouw van de Alaska Highway in 1942-1943 zorgde opnieuw voor een tijdelijke toename van de bevolking. 300.000 Amerikaanse soldaten werkten aan de weg en aan een aantal vliegvelden om militair materiaal naar Alaska te kunnen vervoeren. Deze Alaska Highway zorgde ervoor dat Yukon veel gemakkelijker te bereiken was.

Het centrum van de economische activiteiten was niet langer Dawson City, maar Whitehorse in het zuiden en deze plaats werd in 1953 dan ook de nieuwe hoofdstad. Tegenwoordig vormt de mijnbouw de basis van de economie, maar het toerisme neemt een steeds grotere plaats in.