'Een kleine stad met hooguit tien tot vijftien straten, met fraaie rode klinkers die zo recht waren gelegd als tegels in een keuken. Lage huizen, ook van baksteen, waarvan er talloze getooid waren met betimmeringen in vrolijke, lichte kleuren. Het leek wel een maquette. Die indruk werd versterkt door de dijk die de stad volledig omringde. In deze dijk waren doorgangen die bij zwaar weer gesloten konden worden met zware deuren die leken op sluisdeuren.' Zo beschreef de Belgische veelschrijver Georges Simenon het havenstadje Delfzijl in Maigret in Holland. Hier in het uiterste noorden van Nederland is zijn beroemde Franse speurneus geboren.
...

'Een kleine stad met hooguit tien tot vijftien straten, met fraaie rode klinkers die zo recht waren gelegd als tegels in een keuken. Lage huizen, ook van baksteen, waarvan er talloze getooid waren met betimmeringen in vrolijke, lichte kleuren. Het leek wel een maquette. Die indruk werd versterkt door de dijk die de stad volledig omringde. In deze dijk waren doorgangen die bij zwaar weer gesloten konden worden met zware deuren die leken op sluisdeuren.' Zo beschreef de Belgische veelschrijver Georges Simenon het havenstadje Delfzijl in Maigret in Holland. Hier in het uiterste noorden van Nederland is zijn beroemde Franse speurneus geboren. Georges Simenon bevoer in 1929 de Europese wateren op de Ostrogoth. Toen de schrijver een lek in zijn kotter constateerde, haastte hij zich naar de dichtstbijzijnde haven: Delfzijl. De reparatie nam tijd in beslag, intussen verkende Simenon het stadje. In het Paviljoen op de zeedijk, dat niet meer bestaat maar waaraan de Paviljoensweg nog herinnert, bedacht hij bij 'een, twee of zelfs drie glaasjes jenever met enkele druppels bitter' zijn beroemde personage: Jules Amédée François Maigret, divisiecommissaris van de gerechtelijke politie, recherchechef, bureau Quai des Orfèvres te Parijs, honderd procent Frans, maar op 45-jarige leeftijd geboren te Delfzijl. Vijf dagen later was het eerste boek klaar: Maigret en de onbekende wreker. Na die eerste Maigret volgden 74 romans en 28 kortverhalen, die in 45 talen werden vertaald. Een misdaad in Holland alias Maigret in Holland speelt zich volledig af in Delfzijl. Het verhaal is fictief, de locaties zijn echt: het treinstation uit 1883 waar de commissaris arriveert, maar ook de haven, de dijk en de doorgangen liggen er nog net zo bij. Langs het Damsterdiep, waar zich enkele spannende scènes afspelen, staat een bronzen standbeeld van Maigret. Naast de receptie van Hotel Boven Groningen hangt een vitrine met de romans, krantenknipsels, een beeldje en de pijp van Maigret. Plus een uittreksel uit het geboorteregister, ondertekend door de burgemeester van Delfzijl zelve - een overtuigend bewijsstuk. Maar wat had Maigret in Holland te zoeken? Dat wist hij zelf ook nauwelijks. 'Ene Jean Duclos, professor aan de universiteit van Nancy, had een reeks lezingen gehouden in Nederland. Hij was in Delfzijl op uitnodiging van een leraar aan de zeevaartschool, de heer Poppinga. Deze Poppinga was nu vermoord en ook al was de Franse professor niet officieel in staat van beschuldiging gesteld, hem was toch verzocht de stad niet te verlaten en zich ter beschikking te houden van de Nederlandse autoriteiten. Dat was zo'n beetje alles wat hij wist. Jean Duclos had de universiteit van Nancy ingelicht en daar had men het voor elkaar gekregen dat er een Franse rechercheur naar Delfzijl werd gezonden.' Maigret reisde per trein van Parijs naar Delfzijl, ging tegenover het station een café binnen, bestelde une bière en legde zijn oor te luisteren. Dat viel tegen: de stamgasten spraken geen Frans en Maigret geen Engels of Duits, laat staan Nederlands. Toch kwam de detective, via nachtelijke dwaaltochten langs het Damsterdiep, bezoekjes aan het huis van het slachtoffer, verhoren van de verdachten en observaties bij de Zeevaartschool en het internaatschip Abel Tasman steeds meer te weten, bijvoorbeeld over stiekeme affaires en een gevonden revolver. Georges Simenon werd in 1903 geboren in Luik, maar vertrok op achttienjarige leeftijd naar Parijs. Veel van zijn detectiveromans spelen zich daar af, van Pigalle en Montmartre tot het Île de la Cité en de Marais. Hij liet Maigret ook elders in Frankrijk misdaden oplossen, zoals in wijndorp Sancerre, kuuroord Vichy en aan de Rivièra. De danseres van Le Gai-Moulin en Maigret en het lijk aan de kerkdeur spelen zich af in zijn Belgische geboortestad. Nederland bezocht Maigret maar één keer, maar Simenon situeerde in het hoge noorden wel twee van zijn andere misdaadromans: De moordenaar in Sneek en De man die de treinen voorbij zag gaan in Groningen. 'Delfzijl bracht hem van zijn stuk, vanaf de eerste kennismaking', zo noteerde Simenon in Maigret in Holland. Deze omgeving leek in niets op de ansichtkaarten van Nederland en het karakter van het havenstadje was honderd maal noordelijker dan hij had verwacht. Maar Jules Maigret verspilt geen tijd. Hij lost door deductie de moord op, stopt een pijp, wijst tijdens zijn exposé voor alle betrokkenen de dader aan, drinkt een glas cognac en reist terug naar Parijs. 'Feit is dat de commissaris om vijf over vijf 's ochtends in zijn eentje de trein nam van het kleine station van Delfzijl. Niemand had hem weggebracht. Niemand had hem bedankt.'