Expo over 'vergeten' jaren van Van Gogh opent in Tate Gallery in Londen

De expo 'The EY Exhibition: Van Gogh and Britain' in de Tate Gallery vertelt de relatief onbekende geschiedenis van de invloed van Groot-Brittannië op Van Gogh en diens invloed op de Britse kunst.

Sterrennacht boven de Rhône

Van Gogh-exegeten weten het uiteraard al lang, maar lang niet iedereen is een doorgewinterde Van Gogh-kenner. Lang voor hij bekend werd, vertoefde de Hollandse meester (1853-1890), van wie zijn passages in Antwerpen, de Borinage en Frankrijk -Parijs, Saint-Rémy en Arles- overbekend zijn, enkele jaren in Londen.

Van 1873 tot 1876 flaneerde de jonge Vincent door de straten van de toen drie miljoen zielen tellende stad, verdiepte hij zich in de literatuur, bezocht musea en ontdekte de grafiekkunst. Met de tentoonstelling 'The EY exhibition: Van Gogh and Britain' wil de Tate Gallery een gat in de hagiografie vullen.

'Wij vertellen de relatief onbekende geschiedenis van de invloed van Groot-Brittannië op Van Gogh en diens invloed op de Britse kunst', zei Tate-directeur Alex Farquharson daags voor de opening van de expo. In 1875 schreef Vincent in een brief aan zijn broer Theo hoezeer hij van Londen hield. Hij bekende zich in dat schrijven als een fan van de sociaalkritische romans van Charles Dickens, maar ook van George Eliot en William Shakespeare.

De natuurschilderijen van landschapsschilder John Constable en de pre-Rafaëliet John Everett Millais fascineerden hem evenveel als de radicale sociale kritiek van grafische kunstenaars als Gustave Doré. 'Mijn hele leven is er op ingesteld, van de alledaagse dingen die Dickens beschrijft iets te maken", schreef Van Gogh. De jonge schilder probeerde in de Britse hoofdstad, met weinig succes overigens, aan de bak te komen als kunsthandelaar, leraar en prediker. Zijn brieven gingen vergezeld van schetsen van kerken, scholen en bruggen over de Theems.

Onder de indruk van Londen

Van 27 maart tot 11 augustus kan de liefhebber zich in de Tate vergapen aan een vijftigtal schilderijen van Van Gogh, waaronder het leeuwendeel uit privécollecties komt. Topstukken zijn het beroemde zelfportret uit 1889, zijn zonnebloemen en tuinlaarzen en het op de Theems geïnspireerde 'Sterrennacht boven de Rhone' uit 1886. Dat laatste werk wordt gekoppeld aan een zicht op de Theems in de nevel, geschilderd door James Abbott McNeill Whistler.

Volgens Tate is de indruk die Londen op Vincent maakte tot op het einde van zijn leven te herkennen. Zijn schilderij 'The Round of the Prisoners', naar een gravure van Doré, getuigt daarvan.

En natuurlijk heeft Van Gogh indruk gemaakt op de Britten, van Walter Sickert tot Vanessa Bell. Het duidelijkst blijkt dat uit een reeks portretstudies die Francis Bacon in 1957 aan Van Gogh wijdde.

Vincent van Gogh (1853 - 1890) © Collection Kröller-Müller Museum, Otterlo

Op de drempel van de eeuwigheid, 1890

Vincent van Gogh (1853 - 1890) © Collection Kröller-Müller Museum, Otterlo

De tuin van de inrichting, 1889

Vincent van Gogh (1853 - 1890) © National Gallery of Art, Collection of Mr. and Mrs. John Hay Whitney

Zelfportret, 1889

William Nicholson (1872-1949) © Desmond Banks

Miss Jekyll's Gardening Boots, 1920

Vincent van Gogh (1853 - 1890) © João Musa

L'Arlésienne, 1890

Vanessa Bell (1879 - 1961) © The Estate of Vanessa Bell, courtesy of Henrietta Garnett

The Vineyard

Vincent van Gogh (1853 - 1890) © RMN

Zelfportret, 1887

Vincent van Gogh (1853 - 1890) © Paris, Musée d'Orsay Photo (C) RMN-Grand Palais (musée d'Orsay) / Hervé Lewandowski

Sterrennacht boven de Rhône, 1888

Vincent van Gogh (1853 - 1890) © The Pushkin State Museum of Fine Arts, Moscow

Binnenplaats van de gevangenis, 1890

William Nicholson (1872-1949) © Desmond Banks

Miss Jekyll's Gardening Boots, 1920

Meindert Hobbema (1638 - 1709) © The National Gallery, London

Het laantje van Middelharnis, 1689

Giuseppe de Nittis (1846 - 1884) © Private Collection

The Victoria Embankment, London, 1875

Francis Bacon (1909 - 1992) © The Estate of Francis Bacon. All rights reserved. DACS, London.

Study for Portrait of Van Gogh IV, 1957

Vanessa Bell (1879 - 1961) © The Estate of Vanessa Bell, courtesy of Henrietta Garnett

The Vineyard

Vincent van Gogh (1853 - 1890) © The National Gallery, London/ Bought, Courtauld Fund, 1924

Zonnebloemen, 1888

Christopher Wood (1901- 1930) © Mr Benny Higgins & Mrs Sharon Higgins

Yellow Chrysanthemums, 1925

Frank Brangwyn (1867 - 1956) © The Estate of Frank Brangwyn / Bridgeman Images

Sunflowers, begin twintigste eeuw

Jacob Epstein (1880 - 1959) © The estate of Sir Jacob Epstein

Sunflowers, 1933

Vincent van Gogh exhibition poster © Tate, 2018

Tate Gallery 1947