Levens redden? Of voorzien in levensonderhoud? De Bengalese overheid wil niet meer kiezen tussen de twee. In geen enkel ander land, met uitzondering van China, worden zoveel kledingstukken in elkaar gestikt als in Bangladesh. Door kledingarbeiders te vaccineren, kunnen ze hun werk voor merken zoals H&M, Inditex en Marks and Spencer verderzetten.

Terwijl de Deltavariant van het coronavirus de kop opsteekt in Bangladesh, hebben 29.000 kledingarbeiders afgelopen maand een eerste prik van het Modernavaccin ontvangen. Het gaat om zo'n 1 procent van het totale aantal arbeiders in die industrie.

Nieuwe bestellingen

De beslissing om juist kledingarbeiders te vaccineren, hangt samen met de bestellingen die multinationale kledingketens plaatsen. Die ketens hopen opnieuw zoveel mogelijk te verkopen nu de maatregelen in sommige westerse landen opgeheven worden.

In Bangladesh zelf zijn de kledingfabrieken opnieuw officieel open sinds afgelopen zondag. Daardoor zijn duizenden arbeiders teruggekeerd uit de dorpen op het Bengalese platteland. Dat veroorzaakte een overrompeling van het openbaar vervoer in de hoofdstad Dhaka.

Experten vrezen dat juist die arbeiders de verspreiding van covid-19 in het Zuid-Aziatische land zouden kunnen versnellen. De arbeiders zagen zich genoodzaakt om terug te keren naar hun dorpen toen de fabrieken hun deuren sluiten, omdat ze geen spaargeld hebben om in de stad te blijven. Op het moment dat de fabrieken opnieuw openden, wilden ze zo snel mogelijk terug naar de stad: voor hun levensonderhoud kunnen ze het zich niet riskeren om hun job te verliezen door niet te komen opdagen.

De vraag is: kan Bangladesh voldoende kledingarbeiders tijdig vaccineren? Of dreigt een crisis in de Bengalese economie, die zich zo toespitst op de export van kleding?

Ontslagen in de pandemie

In Bangladesh werken 4 miljoen kledingarbeiders, waarvan het merendeel vrouwen, in de textielindustrie. Zij zijn tewerkgesteld in ongeveer 4000 fabrieken en krijgen een relatief laag loon voor hun werk. Dat laatste is de reden waarom Bangladesh zo belangrijk geworden is als textielland. Kleding is het belangrijkste onderdeel van de Bengalese economie. Ongeveer zestien procent van het BNP van Bangladesh hangt daarvan af, blijkt uit cijfers van hun centrale bank.

Duizenden arbeiders zijn vorig jaar hun job kwijtgespeeld. Dat komt omdat kledingmerken aan het begin van de coronacrisis wereldwijd hun bestellingen geannuleerd of uitgesteld hebben. Een zware klap voor de economie, want de totale waarde van die orders in Bangladesh alleen al was drie miljard dollar.

De meeste kledingfabrieken bleven grotendeels open gedurende de pandemie. Nog meer kledingarbeiders vrezen voor hun jobs als er opnieuw een lockdown komt, waardoor de fabrieken opnieuw de deuren moeten sluiten. De meeste van die arbeiders zijn gemiddeld twintig tot vijfentwintig jaar.

Binnen de kledingindustrie zou opnieuw een crisis kunnen uitbreken. In Bangladesh zijn afgelopen donderdag 258 doden gevallen door covid-19 - het hoogste aantal slachtoffers tot nu toe. Zo'n dertig procent van de coronatests die afgenomen worden in het land, blijkt positief.

'Dit had ik niet verwacht'

Bangladesh hoopt de meerderheid van zijn bevolking te kunnen laten vaccineren tegen 2022. Op dit moment is 3 procent van de bevolking gevaccineerd. Vorige week kregen 29.000 kledingarbeiders een eerste dosis Moderna. Het gaat om arbeiders die werken in fabrieken met bestellingen voor H&M en Marks and Spencers.

Shefali Khatun, een 32-jarige naaister, had dit niet verwacht. 'Ik had nooit kunnen denken dat ik zo vroeg gevaccineerd zou worden, bovendien met een Amerikaans vaccin. Er zijn zoveel arbeiders in Bangladesh. En toch zijn wij de eersten die het vaccin krijgen. Ik prijs mezelf erg gelukkig. Eerst was ik wat nerveus, maar na de prik voelde ik mij meer op mijn gemak. Ik kan niet wachten tot het tweede vaccin.'

Aan de frontlinie

Fabrieksbazen in Bangladesh hopen zo snel mogelijk hun arbeiders te laten vaccineren. 'Zij staan aan de frontlinie van de crisis', zegt Faruque Hassan. Hij is directeur van de fabriek Giant Group en is de nieuwe president van de werkgeverskoepel BGMEA in Bangladesh: in april nam hij het roer over van Rubana Huq. 'Het is logisch dat zij voorrang krijgen', gaat Hassan verder. 'Elke dag dragen zij enorm bij tot de economie van dit land.'

Ook Kalpona Akter, de wereldberoemde mensenrechtenactiviste die aan het hoofd staat van het Bangladesh Centre for Workers Solidarity, vindt het heel belangrijk dat kledingarbeiders voorrang krijgen. Zij vindt dat fabrieksbazen 'al veel vroeger' druk hadden moeten zetten op de overheid om arbeiders te laten vaccineren.

Hoewel Akter het belang van kledingarbeiders voor internationale toeleveringsketens erkent, voegt ze toe dat arbeiders in andere belangrijke sectoren in Bangladesh - zoals de bouw- of de transportindustrie - niet achterwege mogen blijven.

Akter benadrukt bovendien dat een gesloten fabriek in Bangladesh geen zware verliezen inhoudt voor rijke kledingketens. Een lockdown mag voor haar dus geen excuus zijn om arbeiders zomaar te ontslaan.

Heropstarten

Voor het grootste deel van de pandemie was Bangladesh afhankelijk van het Indiase Serum Instituut. In mei heeft India de export van de vaccins teruggedrongen, wat leidde tot tekorten in Bangladesh. Sinds juli heeft Bangladesh een deal met zowel China (Sinopharm) en Rusland (Sputnik V). Bovendien kreeg het vaccins van Moderna en Pfizer als onderdeel van het COVAX-programma van de Wereldgezondheidsorganisatie.

De lockdown in Bangladesh eindigt op 5 augustus. Daarna zal de vaccinatie van kledingarbeiders heropstarten.

Levens redden? Of voorzien in levensonderhoud? De Bengalese overheid wil niet meer kiezen tussen de twee. In geen enkel ander land, met uitzondering van China, worden zoveel kledingstukken in elkaar gestikt als in Bangladesh. Door kledingarbeiders te vaccineren, kunnen ze hun werk voor merken zoals H&M, Inditex en Marks and Spencer verderzetten.Terwijl de Deltavariant van het coronavirus de kop opsteekt in Bangladesh, hebben 29.000 kledingarbeiders afgelopen maand een eerste prik van het Modernavaccin ontvangen. Het gaat om zo'n 1 procent van het totale aantal arbeiders in die industrie.De beslissing om juist kledingarbeiders te vaccineren, hangt samen met de bestellingen die multinationale kledingketens plaatsen. Die ketens hopen opnieuw zoveel mogelijk te verkopen nu de maatregelen in sommige westerse landen opgeheven worden.In Bangladesh zelf zijn de kledingfabrieken opnieuw officieel open sinds afgelopen zondag. Daardoor zijn duizenden arbeiders teruggekeerd uit de dorpen op het Bengalese platteland. Dat veroorzaakte een overrompeling van het openbaar vervoer in de hoofdstad Dhaka.Experten vrezen dat juist die arbeiders de verspreiding van covid-19 in het Zuid-Aziatische land zouden kunnen versnellen. De arbeiders zagen zich genoodzaakt om terug te keren naar hun dorpen toen de fabrieken hun deuren sluiten, omdat ze geen spaargeld hebben om in de stad te blijven. Op het moment dat de fabrieken opnieuw openden, wilden ze zo snel mogelijk terug naar de stad: voor hun levensonderhoud kunnen ze het zich niet riskeren om hun job te verliezen door niet te komen opdagen.De vraag is: kan Bangladesh voldoende kledingarbeiders tijdig vaccineren? Of dreigt een crisis in de Bengalese economie, die zich zo toespitst op de export van kleding?In Bangladesh werken 4 miljoen kledingarbeiders, waarvan het merendeel vrouwen, in de textielindustrie. Zij zijn tewerkgesteld in ongeveer 4000 fabrieken en krijgen een relatief laag loon voor hun werk. Dat laatste is de reden waarom Bangladesh zo belangrijk geworden is als textielland. Kleding is het belangrijkste onderdeel van de Bengalese economie. Ongeveer zestien procent van het BNP van Bangladesh hangt daarvan af, blijkt uit cijfers van hun centrale bank.Duizenden arbeiders zijn vorig jaar hun job kwijtgespeeld. Dat komt omdat kledingmerken aan het begin van de coronacrisis wereldwijd hun bestellingen geannuleerd of uitgesteld hebben. Een zware klap voor de economie, want de totale waarde van die orders in Bangladesh alleen al was drie miljard dollar.De meeste kledingfabrieken bleven grotendeels open gedurende de pandemie. Nog meer kledingarbeiders vrezen voor hun jobs als er opnieuw een lockdown komt, waardoor de fabrieken opnieuw de deuren moeten sluiten. De meeste van die arbeiders zijn gemiddeld twintig tot vijfentwintig jaar.Binnen de kledingindustrie zou opnieuw een crisis kunnen uitbreken. In Bangladesh zijn afgelopen donderdag 258 doden gevallen door covid-19 - het hoogste aantal slachtoffers tot nu toe. Zo'n dertig procent van de coronatests die afgenomen worden in het land, blijkt positief.Bangladesh hoopt de meerderheid van zijn bevolking te kunnen laten vaccineren tegen 2022. Op dit moment is 3 procent van de bevolking gevaccineerd. Vorige week kregen 29.000 kledingarbeiders een eerste dosis Moderna. Het gaat om arbeiders die werken in fabrieken met bestellingen voor H&M en Marks and Spencers.Shefali Khatun, een 32-jarige naaister, had dit niet verwacht. 'Ik had nooit kunnen denken dat ik zo vroeg gevaccineerd zou worden, bovendien met een Amerikaans vaccin. Er zijn zoveel arbeiders in Bangladesh. En toch zijn wij de eersten die het vaccin krijgen. Ik prijs mezelf erg gelukkig. Eerst was ik wat nerveus, maar na de prik voelde ik mij meer op mijn gemak. Ik kan niet wachten tot het tweede vaccin.'Fabrieksbazen in Bangladesh hopen zo snel mogelijk hun arbeiders te laten vaccineren. 'Zij staan aan de frontlinie van de crisis', zegt Faruque Hassan. Hij is directeur van de fabriek Giant Group en is de nieuwe president van de werkgeverskoepel BGMEA in Bangladesh: in april nam hij het roer over van Rubana Huq. 'Het is logisch dat zij voorrang krijgen', gaat Hassan verder. 'Elke dag dragen zij enorm bij tot de economie van dit land.'Ook Kalpona Akter, de wereldberoemde mensenrechtenactiviste die aan het hoofd staat van het Bangladesh Centre for Workers Solidarity, vindt het heel belangrijk dat kledingarbeiders voorrang krijgen. Zij vindt dat fabrieksbazen 'al veel vroeger' druk hadden moeten zetten op de overheid om arbeiders te laten vaccineren.Hoewel Akter het belang van kledingarbeiders voor internationale toeleveringsketens erkent, voegt ze toe dat arbeiders in andere belangrijke sectoren in Bangladesh - zoals de bouw- of de transportindustrie - niet achterwege mogen blijven.Akter benadrukt bovendien dat een gesloten fabriek in Bangladesh geen zware verliezen inhoudt voor rijke kledingketens. Een lockdown mag voor haar dus geen excuus zijn om arbeiders zomaar te ontslaan.Voor het grootste deel van de pandemie was Bangladesh afhankelijk van het Indiase Serum Instituut. In mei heeft India de export van de vaccins teruggedrongen, wat leidde tot tekorten in Bangladesh. Sinds juli heeft Bangladesh een deal met zowel China (Sinopharm) en Rusland (Sputnik V). Bovendien kreeg het vaccins van Moderna en Pfizer als onderdeel van het COVAX-programma van de Wereldgezondheidsorganisatie.De lockdown in Bangladesh eindigt op 5 augustus. Daarna zal de vaccinatie van kledingarbeiders heropstarten.