Harry Styles brak vorige vrijdag bijna het Internet. De popster werd de eerste man op de cover van de Amerikaanse editie van Vogue zonder vrouwelijk gezelschap. Hij droeg een jurk (en een smokingjasje), van Gucci. Styles kreeg daarvoor lof toegezwaaid. De printeditie van Vogue was bijna onmiddellijk uitverkocht, en er komt een herdruk. Voor wie in de magazinebusiness werkt, is dat een opsteker.
...

Harry Styles brak vorige vrijdag bijna het Internet. De popster werd de eerste man op de cover van de Amerikaanse editie van Vogue zonder vrouwelijk gezelschap. Hij droeg een jurk (en een smokingjasje), van Gucci. Styles kreeg daarvoor lof toegezwaaid. De printeditie van Vogue was bijna onmiddellijk uitverkocht, en er komt een herdruk. Voor wie in de magazinebusiness werkt, is dat een opsteker.Maar er viel zoals kon worden verwacht ook kritiek te horen, vooral uit extreemrechtse hoek. De cover van Vogue is een 'regelrechte aanslag,' beweerde de Amerikaanse conservatieve commentator Candace Owens in een min of meer viraal gegane tweet (honderdduizend likes, vijftigduizend comments). 'Er is geen beschaving die kan overleven zonder sterke mannen.'Maar wat betekent dat, een sterke man zijn? En wat heeft 's mans outfit met kracht te maken? (En ook wel: wie zegt dat? In welke omstandigheden is ongebreidelde mankracht nog écht nodig?)In het bijhorende artikel in Vogue beschreef Gucci-ontwerper Alessandro Michele Styles dan weer als een 'revolutionair' en het 'gezicht van een nieuw tijdperk' voor zijn gedurfde keuzes. Ook dat was, alles welbeschouwd, onzin. Want wat is er écht grensverleggend aan een conventioneel knappe, rijke man in een belachelijk dure jurk op de cover van een glossy modeblad? De pose van Styles, zijn lichaam, zijn tattoos en het smokingjasje dat hij over de jurk draagt, zijn bovendien geruststellend macho. Dit is duidelijk géén 'zwakke' man.Harry Styles is natuurlijk niet de eerste celebrity die speelt met gender. In een ver verleden deed Marlène Dietrich het omgekeerde: zij droeg graag en vaak mannenpakken. Enkele decennia later adapteerde Yves Saint Laurent de smoking voor vrouwen, en intussen kijkt niemand meer op van een vrouw in een pantalon. Een mannelijke celebrity op hakken, met make-up, of in een rok, daarentegen, haalt nog altijd het nieuws. Opvallend: het zijn opvallend vaak heteromannen die letterlijk en figuurlijk met de pluimen gaan lopen. Styles geeft nooit een rechttoe rechtaan antwoord op vragen naar zijn seksualiteit -- hij houdt zogezegd zijn opties open -- maar tegelijk heeft hij in het openbare leven uitsluitend vrouwelijke partners gehad. Dat is het precies hetzelfde, vermoeide (en vermoeiende) spelletje dat David Bowie bijna vijftig jaar geleden al speelde. Achteraf gezien had Bowie misschien wat meer kunnen doen om LGBTQ's in de echte wereld uit de verdoemenis te halen.Uiteindelijk verschillen Bowie, Kurt Cobain in zijn bloemetjesjurken en nu ook Styles niet zo heel veel van de hardrockers uit de jaren zeventig en tachtig met hun Farah Fawcett kapsels en eyeliner, van Kiss tot Twisted Sister. 'Het is zo fijn om met kleren te spelen,' zegt Styles in het bijhorende interview. 'Ik heb nooit echt veel nagedacht over wat het betekent -- het is simpelweg een onderdeel van het creëren van iets.'Wat we daaruit kunnen leren is misschien het volgende: er is in essentie niets controversieels aan een celebrity in een jurk. Een bonafide pinup komt altijd weg met een verkleedpartij. Lil Nas X of Troye Sivan op de cover van Vogue: dat zou een sterker statement zijn geweest.Dat Styles in een jurk poseert, zegt wel iets over mannenmode. De jurk is in zekere zin een pars pro toto. Een symbool dat een veel breder fenomeen moet samenvatten. De mannenmode heeft de voorbije tien jaar een inhaalbeweging gemaakt, is avontuurlijker geworden, diverser, en belangrijker, in de cultuur, maar ook wat omzet betreft.Mannenmode en vrouwenmode zijn ook veel meer op elkaar gaan lijken. Veel vestimentaire hits zijn dezer dagen genderloos: sneakers, sweatshirts, handtassen. Het is intussen alweer vijf jaar geleden dat Jaden Smith werd opgevoerd in een campagne voor de dameslijn van Louis Vuitton.De toenadering van mannen- en vrouwenmode heeft deels met trends te maken, maar ook veel met economie. Nogal wat merken lieten de voorbije jaren hun mannen- en vrouwenshows - en de bijhorende reclamecampagnes - samensmelten. Dat is veel goedkoper. Maar het maakt het ook eenvoudiger voor labels om een uniform beeld neer te zetten. Gucci, het grootste succes in de luxesector van de voorbije vijf jaar, is op dat vlak een pionier.Mannen zijn sowieso ook méér geïnteresseerd in mode - en beauty - dan ooit te voren. Die interesse leidt vaak tot experiment. Zoals Marlene Dietrich destijds gading vond in mannenpakken, durven nieuwsgierige jongens nu al eens iets 'vrouwelijkers' aan. En zo zien we plots overal mannen met parels, zijden blouses, bloemenprints, een veeg make-up, en hier en daar zelfs een hoge hak. Jonge rappers zijn wat die look betreft de trendsetters, maar zeker ook een stijlicoon als acteur Timothée Chalamet, talloze dansende TikTokkers of de personages in Netflix-series als Sex Education of I Am Not Okay With This. Wat is nog 'mannelijk' en wat 'vrouwelijk'? Is een bloemetjesprint noodzakelijk iets 'voor meisjes' -- en vooral: who cares?Die verqueering van de heterocultuur zal allicht nog toenemen, en verder doorsijpelen naar de mainstream. Met het risico dat de échte queers terug naar de achtergrond worden geduwd. Ten slotte is er nog Vogue. Voor dat blad is een man op de cover bijzonder. In het verleden pakte het blad al enkele keren uit met koppels: Gisèle Bündchen en LeBron James (waarbij de basketkampioen, vonden critici, als een primaire King Kong werd afgebeeld), Kanye en Kim (voor velen de dag dat Vogue definitief de plot verloor), en Zayn Malik en Gigi Hadid, die drie jaar geleden werden opgehemeld als revolutionaire genderbenders omdat ze al eens een T-shirt uitwisselden.Vogue werkte gedurende decennia alleen met mannequins op de cover. Rond de eeuwwisseling moesten die plaats ruimen voor celebrities: bekende gezichten verkochten beter. Maar die succesformule is intussen ook min of meer uitgewerkt. Een man op de cover van 's wereld belangrijkste damesblad? Dat is verrassend. En verrassen is de beste manier om potentiële lezers te veroveren. (Een man met véél fans is nog beter: in China zorgen limited edition-covers met tieneridolen vaak voor een gigantische meerverkoop.) Voor Vogue past Styles in een jurk ook in een proces van zachte 'radicalisering' met een moderner, inclusiever redactioneel beleid. Het portret is overigens van Tyler Mitchell, in 2018 de allereerste zwarte fotograaf die een cover mocht shooten voor de modebijbel.Maar dat Styles precies een jurk van Gucci draagt, is ook tekenend voor het machtsverlies van de gedrukte pers - Styles figureert al jaren in de reclamecampagnes van het Florentijnse modehuis. Een man in een jurk past toch vooral in het verhaal van Gucci (een jurk die bovendien speciaal voor de foto is gemaakt en dus nooit in de winkelrekken zal liggen). Over Vogue zegt het beeld weinig. En zo maakt het halve Internet zich druk over een cover - zeker: een fijne, memorabele cover - die eigenlijk verdoken reclame is.Of anders gezegd: wie had gedacht dat de verqueering van onze maatschappij het resultaat is van ongebreideld kapitalisme?