Expo: modeprenten als voorloper van fashion magazines

Expo: modeprenten als voorloper van fashion magazines
2014-02-14 © Rijksmuseum

Stellen dat de oudste modeprent zo oud is als de drukkunst is overdreven. Eigenlijk begon de rage van de modeprenten in de achttiende eeuw, de tijd van de grote elegantie van man en vrouw, de tijd van Marie-Antoinette. Inderdaad veel van de oudste modeprenten komen uit Frankrijk dat ook toen al het voorbeeld gaf hoe je je best stijlvol en eigentijds kunt opdirken. De grote doorbraak kwam er onder Napoleon. Zelf had hij daar niet meteen iets mee te maken, maar toen kreeg die Franse elegantie weerom een boost en werden er prentjes met elegante dames rondgestuurd.

In die tijd werd er op los gekopieerd. Je kunt deze antieke empireprenten trouwens nu nog kopen voor een spreekwoordelijk prikje, zo'n 30 à 40 euro, soms minder. In de 19de eeuw, toen de drukkunst makkelijker en goedkoper werd, werden de modeprenten glorieuzer en kwamen er heel veel damesbladen op de markt. De fotografie kwam pas in die modebladen terecht in de 20ste eeuw. Heel lang hield men van prenten, tekeningen en gravures. Enfin, in de Philipsvleugel van het Rijksmuseum kan je alles bekijken tot 27 september.

De expo heeft als titel: New for Now, The origin of Fashion Magazines. www.rijksmusuem.nl.

Piet Swimberghe

Prenten © Rijksmuseum

Très Parisien, 1923, No 10: 1 - VISITE. - N'est-elle pas élégante... - Casaque van geborduurde crêpe Colette met streepmotief; rok van idem stof in tegenovergestelde richting. Stoffen van Diéderichs-Soieries. Kraag en manchetten van bont. Accessoires: hoed met brede rand, bloemcorsage, pumps. Prent uit het modetijdschrift Très Parisien (1920-1936).

Prenten © Rijksmuseum

Très Parisien, 1923, No 10: 15.- PASSEREAU. - Robe en satin damassé... - Jurk van marineblauwe 'satin damassé' (satijn) en fijn geplisseerde crêpe Georgette in beige. Ontwerp van Paul Poiret. Prent uit het modetijdschrift Très Parisien (1920-1936).

Prenten © Rijksmuseum

Coiffures de Depain, ca. 1790 : Coëffure aux Charmes de la Liberté - Vrouwenbuste in ovaal met coiffure van de Franse kapper Depain: hoog opgekapt kroezend haar waarop een muts met linten, rozen en verschillende soorten veren. Het lijfje heeft een lage halsuitsnijding en een dubbele kraag; om de hals is een halsdoek geknoopt. De prent maakt deel uit van de serie Coiffures de Depain, Troisième suite, de la période révolutionnaire, ca. 1790.

Prenten © Rijksmuseum

Magasin des Modes Nouvelles Françaises et Anglaises, 1 juin 1789, Pl. 1,2 et 3 - Van links naar rechts. Ovale zilveren mand en gesp. Staande jonge man in een roze/wit gestreepte 'habit', een geborduurd vest en gele kniebroek. In de linkerhand een hoed en in de rechterhand een wandelstok. Staande vrouw gekleed in een roze 'pierrot' (caraco) en een witte rok met falbala. Fichu van zwart kant en wit gaas. Accessoires: hoed, bloemcorsage, lange handschoenen. De prent maakt deel uit van het 19e Cahier, 4e année, uit de serie Magasin des Modes Nouvelles Françaises et Anglaises. De serie bestaat uit 172 modeprenten, uitgegeven door Buisson, Parijs, 20 november 1786 - 21 décembre 1789.

Prenten © Rijksmuseum

L'Art de la Mode, 1880 : Octobre - Vrouw in een park, gekleed in een japon met queue. Accessoires: hoed met veren, handschoenen, parasol. Naar het schilderij van Goeneutte: Femme élégante a l'entrée du Bois de Boulogne, 1880

Prenten © Rijksmuseum

Gazette du Bon Ton, 1920 - No. 10, Pl. 76: Le parfum de la rose / Costume tailleur, de Doeuillet - Vrouw op de rug gezien, gekleed in een groen fluwelen mantelpak voor de avond, met gouden borduursels en een bontkraag, van Doeuillet. In de rechterhand een roos. Planche 76 uit Gazette du Bon Ton 1920, No. 10. Uitleg over de kleding op pagina "Explication des Planches".

Prenten © Rijksmuseum

Gazette du Bon Ton, 1922 - No. 9 : Hermine et velours impri mé et lamé de métal / Tissu de Bianchini - Staande vrouw, op de rug gezien, gekleed in een fluwelen avondmantel met hermelijn van Bianchini. Croquis No I uit Gazette du Bon Ton 1922, No. 9. Uitleg over de kleding op pagina "Recto des pages de croquis. Contenues dans ce fascicule (Modèles de la gazette)."

Prenten © Rijksmuseum

Modes et Manières d'Aujourd'hui, 1915, Pl. 4: LES ADIEUX - Vrouw in grijze mantel met wijduitstaande rok, de onderrand en hoog opstaande kraag afgezet met bont De handen in een mof. Hoed met kokarde(?) op het hoofd. Pl. 4 van 12 gouaches door Georges Lepape uit het album Modes et Manières d'Aujourd'hui 1914-1919.

Prenten © Rijksmuseum

Très Parisien No. 11, 1925 Créations Charlotte FLOCH 1.- ALI-BABA - Prent 1 uit Très Parisien, No. 11, 1925

Prenten © Rijksmuseum

Winter De vier seizoenen - Gemaskerde vrouw met hoofddoek, de handen in een mof, als personificatie van de Winter. Op de achtergrond een gezicht op Cornhill en de Royal Exchange te Londen.