De Britse superspion James Bond wordt dit jaar vijftig. Tenminste, de film- franchise, die van start ging met Sean Connery in Dr. No, viert dit jaar haar vijftigste verjaardag. De romanfiguur is zo'n tien jaar ouder, en grapjes over brugpen- sioen en een buspasje dringen zich op, ware het niet dat de meest seksistische aller mannelijke helden nog kranig overeind staat, en nog steeds volle zalen trekt. Zoals the little black dress zichzelf constant heruitvindt en een nieuw publiek bereikt, slaagt ook the big black tuxedo erin om ...

De Britse superspion James Bond wordt dit jaar vijftig. Tenminste, de film- franchise, die van start ging met Sean Connery in Dr. No, viert dit jaar haar vijftigste verjaardag. De romanfiguur is zo'n tien jaar ouder, en grapjes over brugpen- sioen en een buspasje dringen zich op, ware het niet dat de meest seksistische aller mannelijke helden nog kranig overeind staat, en nog steeds volle zalen trekt. Zoals the little black dress zichzelf constant heruitvindt en een nieuw publiek bereikt, slaagt ook the big black tuxedo erin om relevant en actueel te blijven ; niet gespeend van enige zelfironie, en zich duidelijk bewust van de codes die moeten worden gerespecteerd. " Girls, gadgets, action" : zo vatte regisseur en medestichter van de franchise Albert 'Cubby' Broccoli (ik zal nooit wennen aan die naam) het scenario samen. Dat was de succesformule, " and don't screw it up", schijnt hij gezegd te hebben tegen zijn dochter Barbara (yes, Barbara Broccoli) en stiefzoon Michael Wilson, die de producerrol van hem overnamen. Het lijken dramatische laatste woorden. Bond is altijd een anachronisme geweest. De eerste film uit 1962 leek zich niet bewust van het bestaan van de Beatles, Mary Quant of Carnaby Street. Bond is old-school. In zijn universum is Engeland nog steeds een grootmacht, drinken echte heren champagne (Taittinger) en vraag je geen rode wijn bij vis (door die faux pas ontmaskert hij een Russische spion). In de grauwe arbeidersfilms van die tijd probeerden angry young men weg te komen uit donkere pubs en een monotoon leven. Bond ontsnapt uit de ondergrondse basis van Dr. Julius No, recht in de armen van Ursula Andress in die legendarische bikini. Het beeld van Ursula in die witte bikini is iconisch, de vele kitchen sink dramas zijn samengesmolten tot één grijze massa. Dames in bikini zijn een geliefd onderdeel van de films, de badpakkenindustrie mag de familie Broccoli wel een standbeeld aanbieden. En al zijn de bondgirls tegenwoordig even behendig met een speer, een gigantisch machinegeweer of een gifpijl als onze held zelf, helemaal 'vrijgevochten' zijn ze nog niet. Daarvoor vallen ze net iets te gemakkelijk in James' armen. Al is Vesper Lynd (Eva Green) een uitzondering op de regel. Bond lijkt echt verliefd op haar, wat zij, net als Tracy di Vicenzo (Diana Rigg), met de dood moet bekopen. Troonopvolgers hebben zich aangediend. De XXX-reeks van Vin Diesel had Bondambities. Misschien komt zelfs The Bourne Identity in de buurt als moderne interpretatie. En Austin Powers is een duidelijk eerbetoon. Maar te midden van parodieën en concurrentie blijft Bond zijn eigen macho-zelf, zich een weg banend door schaars geklede dames en oerslechte superschurken die de wereld willen vernietigen. Al kunnen we dat laatste op ons eentje ook heel goed, waar is Bond als je hem echt nodig hebt ? lene.kemps@knack.be Lene KempsZoals 'the little black dress' zichzelf constant heruitvindt en een nieuw publiek bereikt, slaagt ook 'the big black tuxedo' erin om relevant en actueel te blijven