1. Cultuur: lachen op leven en dood

Wie Amerikanen graag hun gedacht hoort zeggen, is in Chicago aan het goede adres. Hoewel gastvrijer en behulpzamer dan hun New Yorkse tegenhangers, zijn ook hier de inwoners er niet op hun mondje gevallen. De industriële ontwikkeling ging er gepaard met een vrij weerbare arbeidersbeweging, en het is een van de Amerikaanse steden waar raciale spanningen het scherpst aan de oppervlakte komen. Ook na de rassenrellen van 1919 en de jaren zestig leven blank en zwart er vrijwel naast elkaar, met vooral ten westen en ten zuiden van The Loop gettoachtige wijken die volgens menig stadsbewoner en reisgids no go-zones zijn voor toeristen, zeker 's avonds. Al Capone en de maffia behoren dan tot het beruchte verleden, bendevorming tiert welig en de afgelopen jaren mocht Chicago meermaals de weinig benijdenswaardige titel van Amerikaanse murder capital dragen. Bovendien raakt de politie haar racistische reputatie maar niet kwijt.
...

Wie Amerikanen graag hun gedacht hoort zeggen, is in Chicago aan het goede adres. Hoewel gastvrijer en behulpzamer dan hun New Yorkse tegenhangers, zijn ook hier de inwoners er niet op hun mondje gevallen. De industriële ontwikkeling ging er gepaard met een vrij weerbare arbeidersbeweging, en het is een van de Amerikaanse steden waar raciale spanningen het scherpst aan de oppervlakte komen. Ook na de rassenrellen van 1919 en de jaren zestig leven blank en zwart er vrijwel naast elkaar, met vooral ten westen en ten zuiden van The Loop gettoachtige wijken die volgens menig stadsbewoner en reisgids no go-zones zijn voor toeristen, zeker 's avonds. Al Capone en de maffia behoren dan tot het beruchte verleden, bendevorming tiert welig en de afgelopen jaren mocht Chicago meermaals de weinig benijdenswaardige titel van Amerikaanse murder capital dragen. Bovendien raakt de politie haar racistische reputatie maar niet kwijt. Stof genoeg dus, niet alleen voor de vele bluescafés van de stad, maar ook voor haar legendarische improvisatietheaters. Daarvan is The Second City dankzij exponenten als Dan Aykroyd, John Belushi en Bill Murray ongetwijfeld het bekendste. Het is na ruim 45 jaar een toeristische attractie, maar het prijskaartje waard. De revues in de twee zalen van de eerbiedwaardige instelling schoppen avond na avond tegen de schenen van onder meer de neocons en de kerk, en doen Europese kritiek op de Amerikaanse samenleving als een liefdesliedje klinken. Tijdens de voorstelling worden volop dranken en snacks geserveerd en na elke voorstelling volgt, voor wie meer wil, een improvisatieset van ongeveer een half uur. Kaarten kunnen online aangekocht worden ; boek minstens twee à drie dagen op voorhand indien u zeker wilt zijn van een plaats. The Second City, 1616 North Wells (CTA Sedgwick). Toegang : 18 dollar. Info : 312 337 39 92, www.secondcity.com.Ludwig Mies van der Rohe, Frank Lloyd Wright, Frank Gehry : aan architectuur heeft Chicago geen gebrek, noch aan stijlen. Die gaan van het neoklassieke Art Institute en de art deco van het Chicago Board of Tradegebouw, tot de neogotische Tribune Tower (zie cover). Die laatste is met zijn op de Notre-Dame geïnspireerde luchtbogen sinds 1922 de thuishaven van Chicago's grootste krant. De architecturale ambities gaan terug tot 1871, toen een inferno lelijk huishield in de stad, die destijds nog grotendeels in hout was opgetrokken. Bij de snelle heropbouw verscheen de zogenaamde Chicagoschool op het toneel, met architecten als Louis Sullivan en Daniel Burnham. Ze gebruikten staal (in plaats van dikke muren) om het gewicht van torengebouwen te verdelen, maakten zo grote raampartijen mogelijk en hielden hun ontwerpen functioneel, zonder ornamenten. The Loop, de door de luchtsporen van de CTA omcirkelde binnenstad, telt voorbeelden in overvloed : de Marquette Building, het Fishergebouw, het Reliancegebouw en de Rookery, het voormalige stadhuis met een lobby van de hand van Frank Lloyd Wright, dateren allemaal van voor de eeuwwisseling. Lloyd Wright, die later het Guggenheimmuseum in New York ontwierp, liet in Chicago wel meer sporen na. Vooral in Oak Park, dat ook het geboortehuis van Ernest Hemingway herbergt. Rond de eeuwwisseling bouwde hij er maar liefst 26 woningen, waaronder die van zijn eigen familie. Het prachtige, met de natuurlijke omgeving versmolten complex omvat ook zijn atelier en is dagelijks toegankelijk onder begeleiding van een gids. Online reserveren is aangeraden. Ter plaatse zijn audiogidsen voor individuele wandelingen door Oak Park beschikbaar. Ludwig Mies van der Rohe drukte al evenzeer zijn stempel op Chicago. De voormalige directeur van de Bauhausschool tekende er onder meer de campus van het Illinois Institute of Technology, eind jaren negentig opgefrist door Rem Koolhaas, de torens van de Lake Shore Drive Apartments aan de oever van Lake Michigan en, vlak voor zijn dood in '69, het Federal Center en het IBM-gebouw. Een recente aanwinst is het Jay Pritzker Pavilion in Millennium Park, een auditorium met vloeiende stalen stroken van Frank Gehry. Vlakbij, op Michigan Avenue, ligt de Chicago Architecture Foundation (CAF). Die biedt niet alleen een uitstekende boekenwinkel aan, maar ook diverse boot-, bus- en wandeltours. Haar website biedt een dag-na-dagoverzicht en u kunt de tickets (vanaf twaalf dollar voor een wandeling van zo'n twee uur) online reserveren. Voor gedetailleerde informatie en plattegronden, inclusief de adressen van de hierboven vermelde gebouwen, surft u naar de website van het stadsbestuur, www.cityofchicago.org/landmarks, of naar het bureau voor toerisme : www.877chicago.com. Voor Oak Park kunt u terecht op www.visitoakpark.com. - CAF, 224 South Michigan Avenue (CTA Adams / Jackson). Dagelijks van 9 tot 18.30 uur. Info : 312 922 34 32, www.architecture.org. - Chicago Visitors Information Center, 77 East Randolph Street (CTA Randolph / Washington). Maandag tot woensdag van 10 tot 19 uur, donderdag tot 21 uur, vrijdag tot 18 uur, zaterdag tot 17 uur, zondag van 11 tot 17 uur. - Woning Frank Lloyd Wright, 951 Chicago Avenue, Oak Park. Tours om 11, 13 en 15 uur, op zaterdag en zondag elke twintig minuten. Toegang : 12 dollar. Info : 708 848 19 76, www.wrightplus.org. - Woning Ernest Hemingway, 339 North Oak Park Avenue, Oak Park. Dagelijks van 13 tot 17 uur, zaterdag vanaf 10 uur. Toegang : 7 dollar. Info : 708 848 22 22, www.ehfop.org. Ondanks de ambitieuze bouwwoede en zijn drie miljoen inwoners is Chicago een leefbare stad, en dat heeft veel met Lake Michigan te maken. De nummer twee van de Grote Meren voorziet Chicago van een kuststrook van ruim 42 kilometer, en zelfs in de schaduw van de kantoren downtown waant u er zich aan zee. Zonnekloppers komen hier aan hun trekken. Van de ruim dertig stranden in en rond Chicago is Oak Street Beach weliswaar de meest toegankelijke. Dit is bij mooi weer niet alleen een toevluchtsoord voor lunchend kantoorpersoneel, hardlopers en rollerskaters, maar ook 'mooiemensengebied', waar van mei tot september vrouwen en mannen tegelijk zich van hun mooiste en meest gespierde, gebruinde en geoliede kant laten zien. Een handvol blokken naar het noorden ligt volleybalterrein bij uitstek North Avenue Beach. Let wel, het onwaarschijnlijke uitzicht (een eindeloos meer én Chicago's oogverblindende skyline) heeft een prijs. In de latere namiddag verdwijnt de zon immers al gauw achter de wolkenkrabbers. Dan kunt u Astor Street verkennen. Die residentiële straat ligt even landinwaarts tussen de twee stranden in, met enkele van Chicago's mooiste, zij het streng bewaakte optrekjes. Het stadsbestuur besliste overigens al in 1909 de waterlijn slechts minimaal te bebouwen. Het overwegend recreationele gebied omvat behalve de stranden het kilometerslange Grant Park, ten oosten van The Loop, en Navy Pier, dat in '95 geopend werd. Volgens de één een wangedrocht, volgens de ander de ideale familie-uitstap, omvat de pier verscheidene parken, een reuzenrad, imaxtheater en andere kindvriendelijke attracties, alsook een winkelcentrum, restaurants en aanlegsteigers voor toeristische rondvaartboten. Voor het mooiste uitzicht moet u dan weer zuidwaarts trekken, naar het Adler Planetarium en Soldier Field, de footballtempel van de Chicago Bears. "De toiletpot", zoals mijn buurvrouw op het vliegtuig het noemde, kan ruim 61.000 toeschouwers aan en verwelkomt op 15 juli de openingsceremonie van de Gay Games. Wrig- ley Field, het boomerangvormige baseballstadion van de Chicago Cubs, mag zich een week later aan de slotceremonie verwachten. Hoe u dat alles, verstoken van CTA-stations, het best verkent ? Bij Bike Chicago, dat verschillende vestigingen heeft langs de waterlijn, kunt u een fiets mét stevig slot huren vanaf 34 dollar per dag. Info Bike Chicago : www.bikechicago.com. Info Navy Pier : www.navypier.com. Chicago en zijn elegante skyline niet vanuit de lucht bekijken is een doodzonde. Velen opteren voor de Sears Tower, met zijn 443 meter 's werelds hoogste gebouw van 1974 tot 1998. Inmiddels voorbijgestoken door de Petronas Towers (452 meter) in Kuala Lumpur en Taipei 101 (508 meter) in Taiwan, blijft hij een van Chicago's populairste attracties. Onze voorkeur gaat naar het betere uitzicht in het Hancock Observatory, 94 verdiepingen boven de grond in het John Hancock Center. Trek twee tot drie uur uit voor een bezoek, vooral de lift naar beneden vergt geduld. In The Signature Room, het panoramische restaurant één verdieping hoger, is het uitzicht adembenemend, maar prijzig. U verkiest wellicht het lunchbuffet (18 dollar, van maandag tot zaterdag) of brunch op zondag (42 dollar, van 10 tot 14 uur). Eén à twee dagen op voorhand reserveren is aanbevolen. Bekijk ook de bouwwerf van de megalomane Trump Tower (415 meter) aan de Chicago River, ten noorden van The Loop en vlakbij winkelas The Magnifcent Mile. Het 92 verdiepingen tellende torencomplex van vastgoedmagnaat Donald Trump moet in 2008 openen, met een hotel, spa en fitnesscentrum, conferentieruimte en balzalen, een restaurant met buitenterras op de zestiende verdieping en 8000 vierkante meter winkelruimte. Driekwart van de 700 wooneenheden, prijs één tot acht miljoen dollar, is ondertussen verkocht. - John Hancock Center, 875 North Michigan Avenue (CTA Chicago). Dagelijks van 9 tot 23 uur. Toegang : 9,95 dollar. Info : www.hancockobservatory.com. Reservaties voor The Signature Room : 312 787 95 96, www.signatureroom.com. - Sears Tower, 233 South Wacker Drive (CTA Quincy). Dagelijks van 10 tot 20 uur, van mei tot september tot 22 uur. Toegang : 11,95 euro. Info : www.theskydeck.com. - Trump Tower, 330 North Wabash Street (CTA Grand). Info : www.trumpchicago.com. Wie dringend zijn portefeuille moet ledigen, wordt op zijn wenken bediend. North Michigan Avenue, ook wel The Magnificent Mile genoemd, hoeft qua grandeur en luxeboetieks niet onder te doen voor de Champs-Elysées. Het zijn echter vooral Amerikaanse labels als Kenneth Cole die er de aandacht trekken. In winkelcentra als Water Tower Place vindt u er een heleboel, onder meer Abercrombie & Fitch en Banana Republic. In The Loop zijn eerbiedwaardige, imposante grootwarenhuizen als Carson Pirie Scott en Marshall Field's het vermelden waard. Old Navy is dan weer een kledingketen voor de hele familie. Voor kleinere, onafhankelijke boetieks met kleding, juwelen en accessoires van lokale ontwerpers moet u naar de wijken ten westen van Lincoln Park, buurten met jonge families en welgestelde singles. The Dressing Room en Mint Boutique zijn uw beste keuze. Beide openden vorig jaar hun deuren. - Kenneth Cole, 540 North Michigan Avenue (CTA Grand). Info : www.kennethcole.com. - Water Tower Place, 835 North Michigan Avenue (CTA Chicago). Info : www.shopwatertower.com. - Carson Pirie Scott, 1 South State Street (CTA Madison). Info : www.carsons.com. - Marshall Field's, 111 North State Street (CTA Randolph). Info : www.fields.com. - Old Navy, 35 North State Street (CTA Madison). Info : www.oldnavy.com. - The Dressing Room, 4635 North Lincoln Avenue (CTA Western). Info : 773 728 00 88, www.thedressingroomchicago.com. - Mint Boutique, 2150 North Seminary Avenue (CTA Fullerton). Woensdag tot vrijdag van 16 tot 19 uur, zaterdag 10 tot 18 uur, zondag 11 tot 17 uur. Info : 773 322 29 44, www.mintboutique.com.Hotdogs en baseball zijn dan de belangrijkste exportproducten van Chicago, ook op het vlak van de kunsten staat de stad haar mannetje. Dat ontdekt u al in The Loop, de zakenwijk. Menig plaza is immers getooid met een sculptuur van een gerenommeerde kunstenaar : Pablo Picasso (Daley Center, 50 West Washington Street), Jean Dubuffet (Thompson Center, 100 West Randolph Street), Joan Miró (Brunswick Building, 69 East Washington Street) en Marc Chagall (Bank One, 2 South Dearborn Street) zijn slechts enkele voorbeelden. En in het Millennium Park, ten westen van The Loop, kunt u niet voorbij aan de sculptuur van de Brit Anish Kapoor. In zijn enorme, zilver blinkende boon weerspiegelt zich zowat de skyline van Chicago. Geen enkel bezoek is bovendien compleet zonder het Art Institute, een museum met wereldfaam dat sinds 1879 een indrukwekkende collectie impressionistische schilderijen heeft aangelegd. Bekende namen gaan van Picasso en Edward Hopper tot Van Gogh, Magritte, Matisse, Monet en Renoir. Ook de designafdeling en die met werken van Afro-Amerikanen (galerieën 10 en 142) zijn niet te missen, dus vergt een bezoek al gauw enkele uren. Opgelet : er wordt een toegangsprijs van tien dollar gesuggereerd, maar ons laatste kleingeld, niet eens drie dollar, deed het ook. In het Museum of Contemporary Art (MCA), die andere kunsttempel, zijn tijdelijke tentoonstellingen de voornaamste trekpleister. Zo start daar op 16 september de ambitieuze designtentoonstelling Massive Change. Die belicht onder leiding van ontwerper Bruce Mau de rol van design in uiteenlopende sectoren als transport, gezondheidszorg en defensie. Minder bekend is het National Vietnam Veterans Art Museum (NVVAM). Het is het enige museum in de Verenigde Staten dat kunstwerken van oorlogsveteranen tentoonstelt. Van de 58.235 naamplaatjes die in de foyer getuigen van gesneuvelde en vermiste Amerikaanse soldaten wordt een mens stil. - Art Institute, 111 South Michigan Avenue (CTA Adams). Gratis op donderdag en vrijdag van 17 tot 20 uur, in de zomermaanden tot 21 uur. Info : 312 443 36 00, www.artic.edu. - MCA, 220 East Chicago Avenue (CTA Chicago Avenue). Info : 312 280 26 60, www.mcachicago.org. Maandag gesloten. Toegang : 10 dollar, gratis op dinsdag. Massive Change loopt tot 31 december. - NVVAM, 1801 South Indiana Avenue (CTA Roosevelt / State). Zondag gesloten. Toegang : 10 euro. Info : 312 326 02 70, www.nvvam.org. Chinatown verwelkomt zijn bezoekers met een poort, de Lakeviewwijk met torentjes in de regenboogkleuren. De driehoek tussen North Halsted Street, West Belmont Avenue en North Broadway Street werd niet voor niets officieel Boystown genoemd : alles wat onder de noemer gay business valt, zit hier. Deze bars, discotheken, restaurants, kledingwinkels en sauna's zijn voor Midwestholebi's wat Chelsea en Greenwich Village zijn voor New York of de Castro voor San Francisco. Logisch dus dat Chicago, na onder meer Amsterdam en Sydney, 'de Spelen voor holebi's' organiseert. Lakeview en het verder noordwaarts gelegen Andersonville ('dyketown') verdienen sowieso een bezoek: residentiële wijken zonder hoogbouw waar het aangenaam toeven is en u ontsnapt aan de drukte van The Loop. Andersonville is met zijn mooie houten huizen en groene lanen de ideale wandelplek. De Addison- en Berwynhaltes op de rode lijn van de CTA brengen u er in een kwartier vanuit The Loop naartoe. Info Gay Games : www.gaygameschicago.org.Door Wim Denolf