Het was de Duitse ontwerper Jan Kath die enkele jaren geleden met zijn erased classics ingeslapen tapijtenland opschrikte. Tapijten met plekken ! Met versleten tekeningen ! Hij herinterpreteert klassieke tapijten op een originele manier. Spatten in een andere kleur, strepen door de bloemen, afgebleekte patronen. "Wat Apple en iPhone zijn voor mobiele telefonie, is Jan Kath voor tapijten", zegt Jean-Louis van Caster, die samen met zijn broer Marc de op een na oudste tapijtenwinkel van het land uitbaat. Van Caster in Mechelen bestaat 78 jaar. "Jan Kath durft te innoveren in een sector die zeer traag beweegt", zegt van Caster. "Zijn idee om een moderne touch te geven aan klassieke tapijtentekeningen, is intussen door velen gekopieerd. Iets soortgelijks hebben we gezien met de franjes. Franjes waren jarenlang oubollig. Tot Ja...

Het was de Duitse ontwerper Jan Kath die enkele jaren geleden met zijn erased classics ingeslapen tapijtenland opschrikte. Tapijten met plekken ! Met versleten tekeningen ! Hij herinterpreteert klassieke tapijten op een originele manier. Spatten in een andere kleur, strepen door de bloemen, afgebleekte patronen. "Wat Apple en iPhone zijn voor mobiele telefonie, is Jan Kath voor tapijten", zegt Jean-Louis van Caster, die samen met zijn broer Marc de op een na oudste tapijtenwinkel van het land uitbaat. Van Caster in Mechelen bestaat 78 jaar. "Jan Kath durft te innoveren in een sector die zeer traag beweegt", zegt van Caster. "Zijn idee om een moderne touch te geven aan klassieke tapijtentekeningen, is intussen door velen gekopieerd. Iets soortgelijks hebben we gezien met de franjes. Franjes waren jarenlang oubollig. Tot Jan Kath ze fluoroze en -geel schilderde. Plots waren draadjes terug van weggeweest." Zeggen dat het bij van Caster stormloopt voor de tapijten van Jan Kath, zou een schromelijke overdrijving zijn. "Zo'n Jan Kath, die betaal je tussen 900 en 1500 euro per vierkante meter." Jan Kath spreekt zelf van contemporary rug art. Bij het Italiaanse luxelabel Nodus kun je een tapijt kopen in de vorm van een haan. De Amerikaanse grafisch designer Lance Wyman maakt handgeweven vloerkleden met verkeerstekens op. Zijn tapijt waarschuwt voor een scherpe bocht, een rotonde en overstekende herten. Ikeahumor, denkt u ? De collectie Roadsigns wordt geproduceerd door het Amerikaanse Odabashian - al 93 jaar gespecialiseerd in handgeweven luxetapijten. Elk exemplaar telt ongeveer twee miljoen knopen in Nieuw-Zeelandse wol met zijde. "Ik zou niet spreken van een windhoos, maar het waait. Een briesje", beaamt Jean-Louis van Caster. Dat betekent heel veel in de sector, die jarenlang onder grote druk stond. "Wij zien toch vaak jonge koppels opduiken die eerst kozen voor een wit interieur met houten vloer, maar op termijn alsnog een tapijt willen omdat ze iets missen." Graadmeter voor de sector is Domotex, een toonaangevende vloerbedekkingsvakbeurs in Hannover, die begin dit jaar plaatsvond. Er stonden meer standhouders dan ooit en opvallend : niet minder dan tachtig Belgische bedrijven waren vertegenwoordigd. Een opmerkelijk verhaal is dat van Papilio, uit het West-Vlaamse Kuurne. Toen in 2008 het bekende West-Vlaamse tapijtenbedrijf Prado Rugs bijna failliet ging en de productie van machinaal geweven tapijten moest stopzetten, werd er beslist om 'kleiner en creatiever' met handgeweven tapijten door te gaan onder de naam Papilio. In volle crisis een bedrijf omvormen dat een klassiek en weinig sexy product maakt, het is aan de durvers. Er werd een andere koers ingezet. Terwijl Papilio in 2008 nog vloerkleden met Disneyfiguren verkocht, maakt het tegenwoordig tapijten van gerecycleerde fietsbanden, jeansbroeken en snoeppapiertjes. "Onze aanpak met vernieuwende technieken werkt", vertelt persverantwoordelijke De Cabooter. Ze kaapten een Henry van de Veldeprijs en een Red Dot Design Award weg, én de omzet ging in stijgende lijn. "We voelden dat de markt behoefte had aan frisse ideeën. Het tapijt is terug van weggeweest, maar niet langer in de klassieke vorm." Floor candy, vloersnoepjes. Designers maken eyecatchers van tapijten. Interieurtextiel wordt hét decoratieobject van de toekomst, voorspelt de Nederlandse trendwatcher Li Edelkoort al een tijdje in haar lezingen Talking Textiles. De wereld waarin we leven is verschrikkelijk en huistextiel gaat ons opvangen, gelooft ze. In een gedigitaliseerde wereld ziet ze de behoefte aan tactiliteit groeien. "Gevestigde ontwerpers geven daaraan gehoor met hernieuwde aandacht voor textiel. De toekomst brengt een opleving van textiel in het interieur : op vloeren, muren en meubelen. Stoffen die tot leven komen, een verhaal vertellen, patronen vertonen." Een tapijt kan letterlijk en figuurlijk het ongewenste lawaai absorberen. "Het geeft je een thuisgevoel, het wiegt je tot rust. Een knuffel op een hoger, emotioneel niveau." Een tapijt als teddybeer. Kim De Cabooter van Papilio drukt het iets eenvoudiger uit met het cliché : "Een tapijt is gewoon gezellig." DOOR VEERLE HELSEN