Maandag 14 mei gaat de derde editie van Euro Melanoma door, een dag waarop je verdachte pigmentvlekjes gratis kan laten nakijken. Initiatiefnemer en voorzitter is de Belgische dermatoloog Thomas Maselis.
...

Maandag 14 mei gaat de derde editie van Euro Melanoma door, een dag waarop je verdachte pigmentvlekjes gratis kan laten nakijken. Initiatiefnemer en voorzitter is de Belgische dermatoloog Thomas Maselis. "In '99 zijn we er hier mee begonnen, het heette toen nog Melanoma Maandag", vertelt Maselis. "In één maand tijd ontdekten 340 huidartsen 20 procent van het jaarlijks aantal melanomen in België." De belangstelling groeit: tegenwoordig nemen 60 procent van de dermatologen en dertien Europese landen deel. Het doel van de campagne is mensen bewust maken van het gevaar en hun eigen rol daarin. "Het is een afschuwelijk agressieve kanker, die perfect te genezen is als je er op tijd bij bent", stelt Maselis. "Je kan hem makkelijk zelf ontdekken: het zijn pigmentvlekjes die van vorm veranderen. Als je dat vaststelt, is er voldoende reden om onmiddellijk een arts op te zoeken. Gelukkig beginnen steeds meer mensen dat te beseffen, al moet er nog veel veranderen. Hun zongedrag, bijvoorbeeld." Het degelijk beschermen van kinderen in de zon is het thema van dit jaar. In het persdossier lezen we dat onze huid al 50 tot 80 procent van de totale UV-schade heeft opgelopen voor we vijftien worden. Het is bewezen dat jonge zonnekloppers een groter risico lopen om een melanoom te krijgen op volwassen leeftijd. "De huid is pas volgroeid op het einde van de puberteit", licht Maselis toe. "Het jonge DNA is veel actiever en bijgevolg zijn de cellen veel gevoeliger voor UV-schade." Daarom is een goede bescherming levensnoodzakelijk; het is een sleutelelement in de strijd tegen deze kanker. Ouders hebben hierin een belangrijke verantwoordelijkheid: al wat jonger is dan drie jaar hoort sowieso niet in de zon, daarna zijn een hoedje, een zonnebril - ook op de oogleden kunnen melanomen ontstaan - en aangepaste kleding geen nutteloze modeaccessoires. Dit jaar loopt een pilootproject van Katinique en Colombo Mania, die zonwerende kinderkledij hebben ontworpen. Het gaat om een soort surfpakjes in soepele badpakstof, die beschermen tegen UV-stralen, snel drogen en niet hinderen bij het spelen (info: Tel. 02-647 20 10). Elke zichtbare vierkante centimeter huid moet goed ingesmeerd worden. Hoe hoger de factor en hoe breder de filter (UVB, UVA en infrarood), hoe beter. De meeste kinderzonnecrèmes werken met fysische filters: gemalen pigmenten die als een spiegelschild de UV-stralen weerkaatsen en beletten dat deze in de huid dringen. Omdat die crèmes dat zelf ook niet doen, is het risico op allergische reacties miniem. Nadeel is de dikke, weinig cosmetische textuur die vaak een witte film nalaat. Al wordt daar hard aan gewerkt: Lancôme heeft een verbazend fijne emulsie met beschermingsfactor 60 in het Sôleil Ultra-gamma, en ook Roc's écran totale BF 40 wrijft vlot uit. Nivea Children Waterproof Sun Spray BF 30 (200 ml: 549 fr.): muntgroene melk met fris parfum. Roc Minesol Bébé Crème Ecran Mineral BF 40 (50 ml: 520 fr.): waterbestendige crème voor zeer gevoelige huid. Lancôme Sôleil Ultra BF 60 (50 ml: 995 fr.): waterbestendige emulsie met licht bloemenparfum voor gevoelige huidtypes.Wie langer en mooier bruin wil zijn, moet het voorzichtig aanpakken: niets forceren in het begin, de agressieve middagzon tussen 11 en 16 uur vermijden en de huid voldoende beschermen.Een goede crème heeft brede, fotostabiele UVB- én UVA-filters. De hoogte van de factor moet passen bij de plaats, activiteit en huidtype: ga je naar Noord-Europa of Zuid-Amerika, voor een strand- of een sportvakantie, ben je aan de kust of in de bergen? De kwaliteit van je huid bepaalt grotendeels je weerstand tegen de zon. Er bestaan zes fototypes: van albino's die nooit bruinen tot hun pikzwarte tegenpolen die zelden verbranden. In West-Europa behoren de meeste mensen tot groep twee of drie: ze hebben een lichte tot matte huid, blond tot lichtbruin haar en verbranden makkelijk. Ze hebben gemiddeld een factor 15 à 20 nodig om voldoende beschermd te zijn. Veel vrouwen menen dat een aantal zonnebanksessies een goede voorbereiding is op de vakantie, maar dat is nonsens, volgens Maselis: "Je zal inderdaad minder snel verbranden maar daardoor ook langer in de zon blijven, waardoor de totale UV-bestraling en bijgevolg ook de schade uiteindelijk veel groter is." Een zonnebank werkt voornamelijk met UVA-stralen die een oppervlakkige bruining geven. Deze zijn langer dan UVB's en gaan dus dieper: tot in de hypodermis, waar ze de elastinevezels aantasten. Elastine bepaalt de stevigheid van de huid, wat het verslapte vel van zonneaanbidders op leeftijd verklaart. Het is boter aan de galg, maar verschillende merken ( Nivea, Lancaster, Orlane, Yves Rocher) hebben antirimpelcomplexen aan hun zonneproducten toegevoegd. Daarnaast bestaan er ook nog speciale oogcrèmes ( Shiseido), afslankers (Lancaster) en haarverzorgingsgamma's ( René Furterer, Redken, Kérastase, L'Oréal). Lancaster Sun Active Body Refiner BF 4 (200 ml: 1545 fr.) combineert een bescherming tegen de zon met een verstevigende en vochtafdrijvende werking. Estée Lauder In the Sun UV Hair Screen sun, sea & pool. (940 fr.) Avène Crème Ecran Extreme teintée BF 60 (50 ml: 490 fr.): getinte waterproof crème voor gevoelige huid. Orlane B21 Serum Solaire (3495 fr.): antirimpelserum voor het gelaat met vitamines. Shiseido Sun Protection Eye Cream BF 15 (890 fr.)Geur, textuur en de prijs zijn belangrijke criteria bij je keuze van zonneproduct, vindt Maselis. Zij bepalen het gebruiksplezier.Droge huidtypes kiezen het best voor water-in-oliecrèmes, die voldoende hydrateren. Deze zijn vaak stabieler dan olie-in-wateremulsies, die minder vet zijn en daardoor meer in de smaak vallen bij mannen. De heren zijn geen enthousiaste smeerders: een crème aanbrengen is immers een vrouwelijk gebaar. De industrie speelt daar handig op in, en brengt sprays en niet-vette geltexturen uit. Ook de sticks hebben een streepje voor, om gevoelige zones zoals neus en oren in te wrijven. Een democratische prijs is ook belangrijk, want onbewust spring je zuiniger om met een duur product. En dat kan niet de bedoeling zijn; we gebruiken er zo al te weinig. Roc vroeg 17 mensen om zich in te smeren alsof ze naar het strand gaan. Gemiddeld bleken ze slechts een derde van de aanbevolen (test)hoeveelheid aan te brengen. Testen om de hoogte van UVB-filters te bepalen, werken standaard met 0,2 gram per vierkante centimeter. Een rekensommetje leert dat een kind 10 gram nodig heeft en een volwassene 30. Wanneer je je dus elke twee uur opnieuw inwrijft, is een fles van 200 ml net genoeg voor een weekje strand. Wanneer je minder gebruikt, ben je bijgevolg ook minder beschermd: een factor 30 werkt dan eigenlijk maar als een 10. "Het grote gevaar van hoge getallen is dat mensen denken dat ze dan minder vaak hoeven te smeren", waarschuwt Maselis. "De laatste jaren zijn deze producten wel enorm geëvolueerd, maar worden ze steeds meer fout gebruikt, namelijk om langer in de zon te kunnen blijven." Testen wezen uit dat wie hoge factoren (15+) kiest, meer kans maakt om UV-schade op te lopen dan iemand die niets smeert. Op het eerste gezicht lijkt dat een contradictie, maar eigenlijk is het heel logisch: iemand die zich niet beschermd heeft, mijdt de zon zodra zijn huid warm, rood en geïrriteerd raakt. De huid geeft vanzelf aan wanneer het haar te veel wordt. Een beschermende crème schakelt die alarmfunctie (in casu: irritatie) uit, waardoor je je langer blootstelt dan goed is.Biotherm Special Sport Spray BF 10 (890 fr.): waterbestendige zonnespray. Roc Minesol melkspray BF 20. (545 fr.) Avène Spray Ecran Total BF 20 (125 ml: 560 fr.) voor gevoelige huid. Davidoff Cool Water Functions Cool Sun Saver Stick BF 20. (685 fr.) Estée Lauder In The Sun BF 30 stick (940 fr.) voor lippen & gelaat met bronskleurige paarlemoerdeeltjes.De veiligste kleur is die van een zelfbruiner. De actieve ingrediënten (meestal DHA) oxideren met de eiwitten op de hoornlaag, wat een oppervlakkige verkleuring geeft. Maar deze bruine tint biedt geen enkele bescherming tegen de zon. Argumenten als een vervelende geur of streperige resultaten houden steeds minder steek: in het testpakket was er slechts één product dat vaag aan die typische DHA-geur herinnerde. Lancaster ontwikkelde er één zonder DHA, die naar zonnecrème ruikt. De nieuwe versies van Sisley (2400 fr.) ruiken naar salie en rozemarijn, en bestaan voor lichte en gebruinde huid. Zebra-effecten bleven ook uit. De meeste zelfbruiners geven geleidelijk aan kleur, zodat je ze enkele dagen na elkaar moet gebruiken tot je het gewenste resultaat bereikt. Het risico op strepen verminder je door eerst goed te scrubben, zodat concentraties dode huidcellen geen plaatselijke verkleuringen kunnen veroorzaken. De voordelen van getinte versies ( Helena Rubinstein, Lancôme) zijn een instant zonnig effect, en het feit dat je ziet waar je smeert. Droge plekken zoals knieën, ellebogen en haarlijnen zijn gevarenzones: eerst even insmeren met een gewone crème, zodat de kleur zich daar niet sterker ontwikkelt. Na de vakantie helpen zelfbruiners om je vakantieteint langer te behouden. Niet zuinig mee zijn: de werkzaamheid vermindert snel na een paar maanden en biedt geen garanties meer het volgend jaar. Lancôme Sôleil Mousse Magique lichaamsspray (125 ml: 975 fr.): mokkakleurige mousse die huid onmiddellijk een licht kleurtje geeft en laat glanzen dankzij kleine paarlemoerdeeltjes. Guerlain Terracotta Autobronzant Spray (150 ml: 970 fr.): transparant water voor het lichaam met sensuele geur. Avène autobronzant gelaat & lichaam (75 ml: 540 fr.). Clarins Self Tanning Instant Spray (150 ml: 930 fr.): vetvrije, transparante gelaats- en lichaamsspray met een lichte alcoholgeur. Lancaster DHA-vrije zelfbruinende gelaatscrème (50 ml: 1025 fr.): met of zonder BF 15.Omdat de zon de huid uitdroogt, is een aftersun geen overbodige luxe. Deze hydraterende lotion bevat meestal verzachtende bestanddelen als aloë vera, azuleen of allantoïne, die ontzwellen en kalmeren. Regelmatig smeren remt de afschilfering af, zodat je langer van je kleur kan genieten. De nieuwste generatie heeft extra snufjes, zoals regenererende vitaminecomplexen (Dior, Lancôme) of paarlemoerdeeltjes die je vakantietint een verleidelijke glans geven (Biotherm, Estée Lauder). Aftersuns koelen de verhitte huid af, zeker als ze een vleugje menthol bevatten, zoals de Icy Fluid (150 ml: 995 fr.) van Helena Rubinstein. Yves Rocher brengt handige vochtige doekjes (25 stuks: 249 fr.) die verfrissend en kalmerend werken en op het gelaat. Biotherm hydraterende paarlemoergelcrème met fris citrusparfum. (200 ml: 1120 fr.) Lancôme Sôleil Cool Confort voor het gelaat. (tube 50 ml: 975 fr.) Lancaster After Sun Tan Maximizer Rich Body Firming. Cream (150 ml: 1395 fr.) Avène Reparateur Après Soleil (150 ml: 540 fr.): haast geurloze gelcrème voor de gevoelige huid. Dior Bronze After Sun (50 ml: 1110 fr.): lichtblauwe gelemulsie voor het gelaat met fris parfum. Poductie: Olivier Rizzo / Foto: Alex Salinas / Haar en make-up: Peter Philips met KMS en MAC / Model: Inge (Vision) / Locatie: Lanzarote (m.m.v. Jetair)Sofie Albrecht / foto's Diane Hendrikx