Eigenlijk zou seks simpel moeten zijn. Want wat heb je ervoor nodig? Twee min of meer blote lijven en goesting. Makkelijk zat en in principe hoeft het niets te kosten: iedereen heeft de basisuitrusting in huis. " The most fun you can have without laughing" heet het in het Engels, maar in de realiteit wil dat weleens tegenvallen. Dik tegenvallen zelfs. Als je de Amerikaanse psychologen Sheree Conrad en Michael Milburn mag geloven, meent 75 procent van de stervelingen dat seks een belangrijke plaats in hun leven inneemt, maar is slechts 25 procent ook echt seksueel in zijn nopjes. Een redelijk deprimerende vaststelling, maar er is hoop. Want de twee geleerde professoren, allebei verbonden aan de universiteit van Massachusetts in Boston, zijn pertinent: intelligent zijn in bed kun je leren. En voor het goede doel (en waarschijnlijk ook wel een beetje voor hun eigen portemonnee) schreven ze een boek van zo'n vierhonderd bladzijden bij elkaar dat Seksuele Intelligentie heet en dat de mensheid moet helpen om beter te genieten. Wie technische tips voor het bedrijven van superseks verwacht, komt bedrogen uit. Maar eerlijk is eerlijk, Conrad en Milburn geven wel veel mee om over na te denken.
...

Eigenlijk zou seks simpel moeten zijn. Want wat heb je ervoor nodig? Twee min of meer blote lijven en goesting. Makkelijk zat en in principe hoeft het niets te kosten: iedereen heeft de basisuitrusting in huis. " The most fun you can have without laughing" heet het in het Engels, maar in de realiteit wil dat weleens tegenvallen. Dik tegenvallen zelfs. Als je de Amerikaanse psychologen Sheree Conrad en Michael Milburn mag geloven, meent 75 procent van de stervelingen dat seks een belangrijke plaats in hun leven inneemt, maar is slechts 25 procent ook echt seksueel in zijn nopjes. Een redelijk deprimerende vaststelling, maar er is hoop. Want de twee geleerde professoren, allebei verbonden aan de universiteit van Massachusetts in Boston, zijn pertinent: intelligent zijn in bed kun je leren. En voor het goede doel (en waarschijnlijk ook wel een beetje voor hun eigen portemonnee) schreven ze een boek van zo'n vierhonderd bladzijden bij elkaar dat Seksuele Intelligentie heet en dat de mensheid moet helpen om beter te genieten. Wie technische tips voor het bedrijven van superseks verwacht, komt bedrogen uit. Maar eerlijk is eerlijk, Conrad en Milburn geven wel veel mee om over na te denken. Want geef toe, seks en intelligentie is geen voor de hand liggende combinatie. "Het is onmogelijk om lief te hebben en wijs te zijn", wist Francis Bacon al. De vader van mijn tweede serieuze vrijer drukte het iets prozaïscher uit: "Pietje stijf, verstand naar de klxxxx." Wat precies op hetzelfde neerkomt. Hoe verklaar je anders dat een populaire president - volgens ingewijden een briljant man en een gewezen Rhodes-studiebeursstudent - zijn hoge functie en een ereplaats in de geschiedenisboeken riskeerde voor orale seks in het Witte Huis met een mollig kind met paardentanden dat zijn dochter had kunnen zijn? Nee, als je het mij vraagt is seks primitief, mysterieus en roekeloos. Een rationeel recept dat je behoedt voor misstappen? Als dat bestond, dan was het al eeuwen verplichte leerstof en hadden we nu allemaal evenwichtige, niet stuk te krijgen relaties. Sterker nog: mocht er zoiets als seksuele intelligentie bestaan, dan hadden we seks waarschijnlijk allang afgeschaft. Het is niet voor niets dat in veel sciencefictionboeken en films de mens zich kunstmatig voortplant. Klonen kan in principe al en je houdt er geen zwangerschapsstriemen aan over. Volgens sommige trendwatchers zijn we goed op weg: "In deze hectische tijden wordt slapen belangrijker dan seks." Fijn, echt iets om naar uit te kijken. Maar goed, als we dan toch minder vrijen, dan moet die ene zeldzame keer dat het gebeurt natuurlijk wel allesoverweldigende megaseks zijn. En misschien bestaat er wel zoiets als seksueel boerenverstand: het talent dat sommige vrouwen hebben om feilloos de prijsbeesten van de klunsen en de gluiperds te onderscheiden. Een talent dat volgens mij aangeboren is, net als intelligentie: je hebt het of je hebt het niet. Maar als je vaak genoeg IQ-tests aflegt, krijg je de trucjes natuurlijk wel door. Niet dat je dan slimmer bent, maar je scoort wel hoger. Je weet maar nooit of dat ook niet opgaat voor het SQ (seksuele intelligentiequotiënt).Waarom doen we aan seks? Waarom niet? Je vraagt je misschien zelfs af waarom we ons dat zelfs afvragen", lees ik op pagina 44 van Seksuele Intelligentie. Ja kijk, zo schieten we natuurlijk niet op. Maar even later blijkt zonneklaar dat je wel gek moet zijn om niét aan seks te doen. Want seks (met een partner, masturberen telt blijkbaar niet) biedt dus een resem voordelen voor de fysieke en mentale gezondheid van de mens. Als je het veilig doet welteverstaan. Om te beginnen is vrijen een belangrijke vorm van training voor hart en bloedvaten. Ga maar na, als je drie keer per week seks hebt, kun je tot 7500 calorieën per jaar verbranden, het equivalent van 120 kilometer joggen. Dan is de keuze snel gemaakt, zeker... Bovendien verlaagt seks je cholesterol en doet het de verhouding tussen goede en slechte cholesterol naar de juiste kant doorslaan. En voor wie nog niet overtuigd is: door het vrijen wordt de zuurstoftoevoer naar weefsel en organen vergroot en het testosteron gestimuleerd, dat op zijn beurt de botten en spieren versterkt en het libido stimuleert. Met andere woorden: wie regelmatig aan seks doet, krijgt vanzelf nog meer trek in seks. Een pure win-winsituatie, als het ware.Bij vrouwen kan seks het oestrogeenniveau verhogen, en oestrogeen, dat weten we allang, beschermt tegen hart- en bloedvatenaandoeningen. Er is zelfs bewijs dat regelmatige seksuele activiteit de werking van het immuunsysteem verbetert, waardoor we beter weerwerk bieden tegen verkoudheden en griep. Een Brits onderzoek, in 1997 uitgevoerd door researchers van Bristol University en Queen's University in Belfast, toonde zelfs overtuigend aan dat seks de levensverwachting kan verhogen. Bij dat onderzoek werden 918 mannen van 45 tot 59 jaar uit de stad Caerphilly en vijf omringende dorpen in Zuid-Wales gevolgd. Wat bleek? Van de mannen die zeiden tweemaal of vaker per week een orgasme te hebben, was het sterfterisico tweemaal zo klein als van degenen die seksueel minder actief waren. Het kan natuurlijk ook zijn dat er in Caerphilly, Zuid-Wales, nogal wat opscheppers rondlopen... Maar goed, als je ook nog weet dat seks het endorfinegehalte in het bloed verhoogt, een natuurlijke vorm van pijnstilling die stress kan verminderen en een gevoel van ontspanning, tevredenheid en algemeen welzijn met zich meebrengt, dan besef je als seksueel intelligente mens meteen dat je maar beter je best kan doen in bed.Maar wat is dat fameuze SQ nu precies? Zoals veel goede dingen bestaat het uit drie onderdelen. In de eerste plaats: je seksuele kennis. Dat is het complex van mythes, vooroordelen, theoretische en praktische kennis die je hebt van seks. Als je zoals de hordes Jonathans, Bethany's, Lydia's en Sammen in het boek denkt dat seks een beetje vies of zelfs gevaarlijk is, dan kun je je maar beter van dat waanbeeld bevrijden, bij voorkeur door middel van therapie. Hetzelfde geldt voor de mythes verspreid door de media. Hier gaan we weer: je hoeft er niet per se uit te zien als Claudia Schiffer om aanspraak te maken op driesterrenseks, en niet iedereen vrijt zoals George Clooney en Jennifer Lopez in Out of sight. Seksuele kennis houdt ook in dat je weleens van dehydroepiandrosteron gehoord hebt. Nee? Jammer, want je gooit er gegarandeerd hoge ogen mee bij Sven en Koen van Jongens en wetenschap. Maar goed, dit hormoon, ook bekend als DHEA, komt vrij bij het orgasme en is een soort wondermiddel dat onder andere je denkvermogen kan verscherpen, de groei van tumoren afremmen, de botgroei stimuleren en als kalmeermiddel fungeren. DHEA is een van de nieuwste gezondheidssupplementen op de markt, maar aan het innemen van een commercieel voedingssupplement zijn risico's verbonden. Geen nood: onderzoek wees uit dat het DHEA-niveau aanzienlijk hoger ligt bij mensen die seksueel actief zijn. Wat is het SQ nog meer? De kennis die je hebt over je verborgen seksuele zelf, dat even uniek is als een vingerafdruk. Het bestaat uit onze impulsen, voorkeuren en hunkeringen plus alles wat we van seks opgestoken hebben van onze familie, de ons omringende cultuur en vroegere sekservaringen. "Ontdek ze en weet wat je drijft of afremt," raden Conrad en Milburn aan, "want veel van de verwarring over wat gezonde bevredigende seks is, komt voort uit het feit dat we te zeer gericht zijn op gedrag en niet op de gedachten en gevoelens die met dat gedrag gepaard gaan." De sleutel tot een geweldig seksleven is dan ook niet wat we doen in bed (iedereen kan een nieuw standje leren), maar wie we zijn en wat er in ons omgaat wanneer we vrijen, vaak zonder dat we ons daarvan bewust zijn. Voilà, zo hoort u het ook eens van een ander. Wist u bijvoorbeeld dat mensen van wie de vader vroeger van het bestraffende type was (zelfs over dingen als vuil van buiten naar binnen brengen, je kamer niet opruimen of tegenspreken) later meer schuldgevoelens over seks ervaren en beweren een minder bevredigend seksueel leven te hebben? Tegelijkertijd hebben ze meer neiging tot rebels gedrag en promiscuïteit, en dat zal papa's bedoeling wel niet geweest zijn. Het zal ook niemand verbazen dat mensen die een religie aanhangen met een restrictieve, bestraffende houding tegenover seks lager scoren in seksuele-intelligentietests dan wie tot meer tolerante religieuze groeperingen behoort of atheïst is. Wie een beetje leuk seksleven wil, kan bovendien maar beter androgyn zijn. Want wat blijkt? Androgyne mannen en vrouwen hebben een meer positieve en ruimdenkende houding tegenover seks en zijn meer bevredigd dan seksegebonden types: machomannen en hypervrouwelijke vrouwen.Om eventuele verborgen remmingen bij de lezer op te sporen, stellen de auteurs een heleboel vragen. "Herinner je je nog dat je voor het eerst met iemand naar bed ging?" luidt de eerste zin van hoofdstuk zes. Ja kijk, als je je dát niet meer herinnert, weet je waarschijnlijk ook niet meer hoe je heet en heb je van de rest ook geen last meer. "Heb je vaak seks gehad omdat je je zorgen maakte dat de ander dacht dat je hem of haar niet leuk vond?" klinkt het elders. Een doordenkertje, want als maar genoeg mensen daar "ja" op antwoorden, zou weleens kunnen blijken dat de onleukste mensen het meest seks hebben. Soms gaan Conrad en Milburn wel heel ver. "Stel dat je een mannelijk schaap bent," lees ik op pagina 254, "en dat je als lammetje helaas je moeder hebt verloren. Als er geen geit op de boerderij was geweest die je geadopteerd had en samen met haar eigen kinderen grootgebracht, zou je geen kans op overleving gehad hebben." Nee, dit is niet de aanhef van een casestudy over sodomie. Want wat gebeurt er als het schaap in kwestie in de puberteit komt? Dan zal het niet op een ander schaap, maar op een lekker geitje vallen dat hem aan z'n goeie ouwe moeder doet denken. En wat voor schapen geldt, geldt ook voor mensen, aldus de eminente onderzoekers: onbewust voelen we ons vaak aangetrokken tot iemand die qua voorkomen op de ouder van het tegenovergestelde geslacht lijkt. Hoe dat zit bij homo's en lesbiennes komen we niet te weten. Bestaan er überhaupt homofiele schapen? Tja, hoe komt het dat we op de ene mens verkikkerd raken en de andere ons ijskoud laat? Dat is misschien nog het grootste mysterie van allemaal. In elk geval, een mens die seksueel bij de pinken is, richt zich meer op de persoonlijkheid van de potentiële partner dan op de fysiek. Nog beter: hij/zij voelt zich door allerlei types aangetrokken. Vrouwen die altijd op hetzelfde soort man vallen en dan van een kale reis terugkomen, krijgen de raad om het ook eens met een minder voor de hand liggende kandidaat te proberen. Hoteldebotel worden op Brad Pitt is niet moeilijk; de echt seksueel intelligente vrouw ontwikkelt hartstocht voor een man die goed voor haar is. Wat ons bij het laatste onderdeel van het SQ brengt, de communicatie. Stel dat je graag in je blote achterste in een vol metrostel staat, dan kun je maar beter op een man vallen die daar ook pret aan beleeft. Dan kun je daar samen zelfs een flinke kluit aan verdienen, vooral als je allebei iets eminents in de culturele sector bent. Als je partner het niet leuk vindt, dan moet daarover gepraat worden. Tot je geel en groen uitslaat desnoods. Want wie samen met zijn partner over meer bevredigende seks onderhandelt, zal minder snel elders soelaas zoeken, beweren althans Conrad en Milburn. Of iemand al dan niet vreemdgaat, is namelijk ook alweer een kwestie van seksuele intelligentie. Seksuele hoogvliegers zijn immers in staat zich voor te stellen wat het effect van ontrouw op hun partner zou zijn. Met andere woorden: ze beschikken over seksuele empathie, wat hen ervan weerhoudt zomaar links en rechts te rampetampen.Nu ja, hoop doet leven en inmiddels kun je achteraan in het boek alvast de SQ-test invullen. In potlood uiteraard, zodat je een eventuele partner ook nog een kans geeft. The family that plays together, stays together, nietwaar. Vijfenvijftig vragen, je moet er wel even voor gaan zitten. En niet vals spelen, natuurlijk, ook al weet je dat het antwoord "nooit" op de vraag hoe vaak je met je huidige (of laatste) partner over je seksleven praat of praatte je drie strafpunten kost. Op de vraag of ik ooit iemand zover had gekregen dat hij seks met mij had door zijn armen vast te houden of dreigementen te uiten, kon ik dan weer met een gerust geweten "nee" antwoorden. Zo wanhopig ben ik nu ook weer niet. Volgde het moeilijkste onderdeel van de test: punten optellen en aftrekken, 127 punten toevoegen en dan delen door 2,85. Waarna bleek dat ik 80 op 100 gescoord had. Wat nog meer had kunnen zijn als ik ooit over de seksuele opvoeding van (mijn niet bestaande) kinderen had nagedacht. En als bij de vraag wat ik ervan zou vinden als mijn partner via het internet een geheime seksrelatie had, de optie voorzien was geweest: "Dat zou ik eerlijk gezegd nogal grappig vinden." Hoe dan ook, qua SQ kan ik onder de mensen komen. Nu de regel van drie nog onder de knie krijgen.Seksuele Intelligentie, Sheree Conrad en Michael Milburn, Archipel, 396 p., 722 fr./ 17,90 euro. Linda Asselbergs / Illustratie Sabien Clement