De meeste ontwerpers zijn in wezen nostalgisch : om de mode van morgen te maken, putten ze uit het verleden. Hussein Chalayan, de Brit met Turks-Cypriotische roots, kijkt grotendeels vooruit. Een aantal jaren geleden verbaasde hij de modesector met zijn mechanische jurken. Die konden van op afstand worden vervormd. In elke jurk schuilden drie jurken. Chalayan gebruikte nieuwe technologieën, maar oude vormen : het jurkentrio illustreerde de kostuumgeschiedenis van de twintigste eeuw. Het experiment was niet echt een succes : de collectie raakte nooit voorbij het stadium van prototypes. ...

De meeste ontwerpers zijn in wezen nostalgisch : om de mode van morgen te maken, putten ze uit het verleden. Hussein Chalayan, de Brit met Turks-Cypriotische roots, kijkt grotendeels vooruit. Een aantal jaren geleden verbaasde hij de modesector met zijn mechanische jurken. Die konden van op afstand worden vervormd. In elke jurk schuilden drie jurken. Chalayan gebruikte nieuwe technologieën, maar oude vormen : het jurkentrio illustreerde de kostuumgeschiedenis van de twintigste eeuw. Het experiment was niet echt een succes : de collectie raakte nooit voorbij het stadium van prototypes. Maar Chalayan maakte er wel indruk mee, tot in de hoogste regionen van de mode. Sinds vorig jaar is de ontwerper artistiek directeur van de Duitse sportartikelenfabrikant Puma. Tot vandaag was de reputatie van Chalayan groter in musea dan in klerenwinkels. In 2005 kreeg hij een tentoonstelling in het Groninger Museum in Nederland. Datzelfde jaar vertegenwoordigde Chalayan Turkijke tijdens de 51ste Biënnale van Venetië met de installatie Absent Presence, waarvoor hij samenwerkte met cultactrice Tilda Swinton. En nu is dus het gerenommeerde Design Museum van Londen aan de beurt. De tentoonstelling in Londen staat niet alleen stil bij de technologisch vooruitstrevende aanpak van Chalayan, maar onderzoekt ook thema's die zijn werk hebben beïnvloed, culturele identiteit en migratie bijvoorbeeld. De tentoonstellingsbouwers situeren zijn werk op het kruispunt van architectuur, design, filosofie, antropologie, wetenschap en technologie. Bij de hoogtepunten van de expo rekenen we de collectie Afterwords (uit 2000), een experiment met draagbare architectuur (lichtgewicht meubelen als kledingstukken). Airborne huwt mode en ledtechnologie, met als resultaat een kerstboomjurk met niet minder dan vijftienduizend flikkerende lampjes. En dan is er ook nog Before Minus Now, een jurk gemaakt van technologie en materialen die zijn ontwikkeld voor de luchtvaartindustrie en met afstandsbediening te veranderen van vorm. Chalayan emigreerde op zijn twaalfde van Cyprus naar Engeland. Zijn afstudeercollectie voor Central St Martin's werd onmiddellijk aangekocht door Browns, een invloedrijke zaak. Een jaar later, in 1994, begon hij zijn eigen label, met spectaculaire shows, aanvankelijk in Londen en sinds enkele jaren ook in Parijs. Zijn laatste defilé, in oktober in de catacomben van het sportcomplex van Bercy, was een van de meest adembenemende van het seizoen. Chalayan zei dat de collectie ging over snelheid, en hoe snelheid uiteindelijk resulteert in ongelukken. Hij werkte met prints van autowrakken en glas, maar ook met glazen scherven. En de soundtrack werd live verzorgd, door assistenten die over de randen van wijnglazen wreven. De show eindigde met het luid versterkte verbrijzelen van diezelfde glazen : mode met een bang. Maar wat een mode. Hussein Chalayan, Design Museum, Londen, van 22 januari tot 17 mei, www.designmuseum.orgDoor Jesse Brouns