Alexis Descampe en Baptiste Bataille van Färm, Brussel

"Een betere wereld begint op je bord. Eet wat minder vlees en melkproducten en haal je eiwitten uit groenten, biologisch gekweekt natuurlijk. De laatste jaren maakt bio een steile klim. Bio is geen trend die gaat overwaaien, maar de toekomst. Het redt onze planeet en zorgt voor werkgelegenheid."
...

"Een betere wereld begint op je bord. Eet wat minder vlees en melkproducten en haal je eiwitten uit groenten, biologisch gekweekt natuurlijk. De laatste jaren maakt bio een steile klim. Bio is geen trend die gaat overwaaien, maar de toekomst. Het redt onze planeet en zorgt voor werkgelegenheid." "We waren collega-onderzoekers aan de universiteit van Louvain-la-Neuve, maar onze ondernemerszin kriebelde. In 2009 begonnen we samen The Peas : een klein winkeltje met cadeaumanden van bioproducten. Maar de losse spullen verkochten beter dan de manden. In 2013 startten we Färm. Het concept mixt het advies en de gemoedelijke sfeer van een klassieke bioshop of een buurtwinkel met het aanbod van een supermarkt. We hebben vierduizend producten. Naast levensmiddelen ook cosmetica, dierenvoeding en schoonmaakspullen. Bovendien is het gamma divers. Denk maar aan onze vier soorten chocopasta : eentje met Italiaanse hazelnoten, eentje zonder lactose, eentje zonder palmolie en eentje zonder suiker. We willen echt een one-stop shop zijn en bio bereikbaar maken voor een breed publiek. Ook mensen die nooit bio kopen - zoals wij, toen we Färm startten - moeten hier spontaan kunnen binnenwandelen. We brengen de boerderij naar de stad en kiezen steevast voor een plek vlak bij de metro. Met onze nieuwe locatie in Oudergem staat de teller op drie winkels. Over vijf jaar zouden dat er vijftien moeten zijn, verdeeld over alle Belgische steden." "Färm is bewust geen bvba, zoals ons eerste biobedrijfje The Peas, maar een coöperatie. Intussen hebben we tweehonderd aandeelhouders. Veelal klanten, maar ook personeelsleden en producenten. Als ondernemingsvorm is het best complex. Een beslissing maken als bvba gaat veel vlotter, maar we houden van de filosofie van de coöperatie waarin iedereen inspraak heeft. Zo word je als bedrijf echt gedragen door de klanten en leveranciers. En onze coöperanten zijn fantastische Färm-ambassadeurs." Brandhoutkaai 43, Brussel, Linthoutstraat 176, Etterbeek en Waversesteenweg 1078, Oudergem, www.farmstore.be "Toen ik een kleine vijftien jaar geleden Tan begon in Brussel was het een besloten club. Alleen wie lid was, kon er komen eten, kooklessen volgen of producten kopen. Ik mikte echt op natuurvoeding en verkocht vooral zaden om te kiemen, omdat daarin de meeste energie zit. Verder had ik gedroogd fruit, pitten, noten en alternatieve geneesmiddelen. Ik was daarin heel strikt. Cola, koekjes of snacks kwamen er bij niet in, ook niet in een bioversie. Ik wilde enkel gezonde dingen in de rekken. Ook koffie of melkproducten kwamen er niet in. Vis en vlees verkocht ik wel." "Daar ben ik wel van afgestapt. Voor honderd procent Tan eten was onmogelijk en ik wilde mensen een totaaloplossing geven. Dus verkoop ik nu een veel breder gamma. Al blijf ik trouw aan enkele basisprincipes. Zo zoek ik kleine producenten die topkwaliteit leveren. Als onderdeel van het restaurant moet Tan een gastronomische winkel zijn. Ook de living foods-filosofie van Ann Wigmore blijft present. Zij pleit voor 'levend voedsel'. Dat betekent : geen diepgevroren, geraffineerd, geïndustrialiseerd of op een andere manier bewerkt voedsel. Daarin zitten minder mineralen, enzymen en andere nuttige voedingsstoffen. Vis en vlees passen wel binnen die filosofie, wel gegaard op een lage temperatuur. Tan is een manier van eten geworden. Uit alle hoeken van de wereld krijg ik aanvragen om een Tan te starten : van Londen tot Californië en Japan. Maar voorlopig heb ik mijn handen vol met Brussel en Antwerpen." "Vroeger was bio alleen voor alternatieve zielen en mensen met een speciaal dieet. Nu spreekt het zelfs de BCBG-types aan. Daar profiteren we van, ook al is Tan meer dan bio. Negenennegentig procent van onze producten zijn bio, maar ik wil de vrijheid houden om producten te verkopen van kleine bedrijven zonder het keurmerk. Ik wil in de eerste plaats een winkel zijn waar je gezonde voeding kunt kopen, geen winkel met bioproducten." De Burburestraat 6, Antwerpen en Waterleidingsstraat 95, Brussel, tanclub.org "Na twintig jaar in de interieurbranche jeukten mijn handen om iets te beginnen in de horeca. Ik verkocht mijn meubelwinkel en opende een kruidenierswinkel nieuwe stijl. Bij Moor & Moor kun je lokale kwaliteitsproducten proeven én kopen. Het is een winkel / koffie- en broodjesbar waar alles biologisch, puur, duurzaam, lokaal en lekker is." "Mijn verse - lees : bederfelijke - producten haal ik in een straal van zeventig kilometer, de autonomie van mijn elektrische bestelwagentje. Droge voeding zoals koffie, rijst en linzen komen van verder. Maar ik kies altijd voor kleinschalige, eerlijke productie. Zo brand ik zelf mijn koffiebonen die ik rechtstreeks koop bij één boer. En mijn ambachtelijke ketchup wordt gemaakt net over de Nederlandse grens van enkel Zeeuwse tomaten. Ik verkoop veel producten in bulk en ik zoek naar navulbare of gerecyclede verpakkingen. Nagenoeg alle producten zijn ook biologisch, al hebben ze lang niet allemaal het biokeurmerk. Zo'n label aanvragen is duur en veel jonge biobedrijven investeren liever in iets anders." "Klassieke biowinkels verkopen goede producten, maar het ontbreekt ze vaak aan marketing en branding. Ik investeerde zwaar in mijn interieur, logo en huisstijl om zo de markt te vergroten. Maar het allerbelangrijkste blijft : lekkere en gemakkelijke producten. Genieten staat centraal. Niemand koopt een verlepte krop sla. Ook niet als hij bio is. En linzen een nacht laten weken, past niet in de moderne levensstijl. Dus bied ik een versie die klaar is in twintig minuten. Ik wil ook ver weg blijven van fanatisme en van het belerende toontje. Mijn winkel is grotendeels vleesvrij, maar op donderdag serveer ik boterhammen met vis of vlees." "Duurzaamheid reikt verder dan de producten in mijn winkel. De verdiepingen boven de winkel staan al jarenlang leeg. Ik heb de eigenaar nu overgetuigd om daar een eco-hostel te mogen maken met vijf kamers. Verder plan ik een tweede vestiging van Moor & Moor in Gent. Daarna is de rest van België aan de beurt. Ik mik op tien tot twaalf winkels in ons land. Jakobijnenstraat 7, Gent, www.moormoor.be Door Iris De Feijter & Foto's Karel Duerinckx