Langswaar je ook naar Elciego rijdt, zowel 's nachts als overdag krijg je een verbluffend beeld te zien van een eigenzinnig gebouw dat sterk opvalt in dit monotone landschap van wijngaarden. Vanuit de verte doemt een wirwar van rode, gouden en zilveren vleugels op die het 21ste-eeuwse bouwwerk boven het landschap uit lijken te tillen. Een treffend voorbeeld van het recente werk van de Canadese architect Frank Owen Gehry, ontwerper van het Guggenheim in Bilbao.
...

Langswaar je ook naar Elciego rijdt, zowel 's nachts als overdag krijg je een verbluffend beeld te zien van een eigenzinnig gebouw dat sterk opvalt in dit monotone landschap van wijngaarden. Vanuit de verte doemt een wirwar van rode, gouden en zilveren vleugels op die het 21ste-eeuwse bouwwerk boven het landschap uit lijken te tillen. Een treffend voorbeeld van het recente werk van de Canadese architect Frank Owen Gehry, ontwerper van het Guggenheim in Bilbao. We bevinden ons op de wijnroute door de Rioja Alavesa, het kleinste van de drie wijndistricten die samen de streek van de Denominación de Origen Calificada Rioja vormen, een gebied van zo'n 12.050 hectare wijngaarden dat bestuurlijk van de Baskische Autonome Gemeenschap afhangt. Het landschap hier is heel anders dan in de industriële zone tussen San Sebastian, de gastronomische hoofdstad van Spanje, en Bilbao, de stad van het Guggenheimmuseum. Het is deze parel van hedendaagse architectuur en de uitstraling ervan op de regio, die de eigenaars van Marqués de Riscal op het idee bracht om hun vermaarde wijnhuis een plek te geven in de wereld van het luxewijntoerisme, in navolging van wat gebeurt in Napa Valley in Californië. Het wijngoed werd in 1858 aangelegd door Camillo Hurtado de Amézaga, markies van Riscal. Hij baseerde zich op het model van de toenmalige Bordeauxse wijngaarden en het succes bleef niet uit. In 1865 werden zijn wijnen al bekroond door de meest vooraanstaande wijnkeurders. Zo'n anderhalve eeuw later houden zijn nazaten zijn erfenis in ere. Marqués de Riscal is nog steeds een van de zwaargewichten in de Rioja, de streek waar de rode wijnen van dit merk worden verbouwd. Het paradepaardje, de Reserva (90 procent tempranillo, 10 procent graciano- en mazuelodruiven), rijpt 24 maanden in vaten van Amerikaanse eik. Met hun meesterlijke assemblagekunst slagen de oenologen van het huis er jaarlijks in om 4 miljoen flessen van gelijke kwaliteit te maken. De 2001 geldt momenteel als referentie. Hoewel de wijnbouw het hart van de onderneming blijft, wil Marqués de Riscal nu zijn imago nog verstevigen door zich veelzijdiger te profileren. Zowel binnen als buiten het hotel zie je meteen dat Frank Gehry rekening heeft gehouden met de nabije en de verre omgeving. Bekeken vanaf de kerk in het dorp, lijkt het gebouw zich te krommen als sommige uitlopers van de sierra aan de horizon. Omgekeerd heeft de architect op een aantal verdiepingen openingen aangebracht voor een onbelemmerd uitzicht op de kerk. Het hotel staat op drie reusachtige pijlers van gewapend beton en ligt in een plooi van het heuvellandschap, om beter op te gaan in het groen van de wijngaarden. Gehry en zijn medewerkers hebben jaren aan de vorm van het dak geschaafd. Een van hun aandachtspunten was de windbestendigheid van de grote golvende platen. Om een idee te krijgen van de uitwerking van het klimaat op de materialen en de kleuren hebben ze zelfs twee kleine kubussen tussen de wijngaarden geplaatst. Zo zijn uiteindelijk het roze en goudkleurige titanium en het grijze roestvrij staal gekozen om de drie kleuren op het etiket en de capsule van de rode wijnen van Marqués de Riscal uit te beelden. Hoewel het door Frank Gehry ontworpen gebouw grotendeels uit een hotel met veertien kamers bestaat, herbergt het ondergronds een verdieping met geklimatiseerde wijnkelders waar miljoenen flessen rusten. Op de eerste verdieping leidt een loopbrug door de open lucht naar een zeer traditioneel ogend gebouw, eigenlijk de zwakke schakel in het geheel. Hier bevinden zich nog eens vijfendertig kamers en vooral ook een centrum voor Vinotherapie® van Caudalie, het derde na dat van het familiekasteel Château Smith-Haut-Lafitte en de spa in de Langhe in Piëmont. Je kunt hier terecht voor de kuren van het Franse verzorgingsmerk, dat bekendheid verwierf door gebruik te maken van de antioxiderende eigenschappen van druiven en wijnbladeren. Mathilde en Bertrand Thomas, de oprichters van Caudalie, hebben hier een uitgelezen plek gevonden voor hun moderne huid- en lichaamsverzorgingstherapieën. Hotel en kuurcentrum richten hun blik op dezelfde doelgroep en ontvangen onder anderen welgestelde Amerikaanse toeristen die een rondreis maken langs de bouwwerken van de architect die men aan de andere kant van de oceaan als een van de grootste van het moment beschouwt. Het restaurant van het hotel staat onder leiding van Ramon Piñeiro, de rechterhand van Francis Paniego van restaurant Echaurren (één Michelinster), de meest bejubelde chef-kok uit de regio. Op de kaart gaan de moderne bereidingen van Francis (zie bijgaande recepten) hand in hand met de klassiekers van zijn moeder Marisa Sánchez. Tekst en foto's Jean-Pierre Gabriel