Gabber. Het woord wordt - te pas en te onpas - in de mond genomen als men het heeft over house-minnende, dansgrage jongeren, of als losse verzamelnaam voor iedereen onder de twintig die op zaterdag uitgaat en enkel technoplaatjes koopt. Fout, zo vinden wij. Toegegeven: voor de geïnteresseerde leek lijkt het een onbegonnen taak om elke afsplitsing binnen de house-cultuur bij de naam te noemen, maar enige kennis van zaken is toch vereist. Een verantwoord en makkelijk hulpmiddel is het onlangs verschenen boekwerk Hakkûh & Strakstaan: Het Gabbergevoel, bijeengeschreven door de Nederlandse journalistes Hetty van der Wal en Margot Bleeker. In een met straatwoordenschat gelardeerde taalstijl wordt elk aspect van de gabbercultuur uiteengezet: de afkomst, de lifestyle, de garderobe, de achterliggende ideeën en natuurlijk de muziek, want gabber is onmiskenbaar verbonden aan hardcore. Deze house-variant - én de hele gabberstijl - ontstond eind de jaren '80 in Rotterdam, als reactie op de toen meer gangbare en verspreide mellow-house, die z'n wortels in funk en disco had. Hardcore klonk echter als de vernietiging van de volledige muziekgeschiedenis: enkel razendsnelle, bonkende beats en donderende, snerpende geluiden, als een orkaan die onaangekondigd komt huishouden. En daarbij hoorde ook een afgemeten uniform: een glanzend, oversized trainingspak, een kaalgeschoren hoofd, dure Amerikaanse sportschoenen en allerhande working class pride-symbolen, van voetbalshirts en oorringen tot tatoeages. Al sinds het begin, mede door het opvallende uiterlijk, wordt vaak gesuggereerd dat de gabberbeweging er een extreem-rechts gedachtengoed op na houdt, wat de schrijfsters in het boek duidelijk weerleggen. "Gabbers hebben eigenlijk geen politieke interesses", besluiten ze. Deze jeugdcultuur, de enige niet-ingevoerde, authentieke uit de Lage Landen, en alleen daarom al belangrijk, heeft dezelfde pijlers als alle andere: samenhorigheid, groepsgevoel, een gezonde anti-houding en een eigen, gecodeerde esthetiek, taal en hiërarchie, met snelheid, netheid en vriendelijkheid hoog in het vaandel. Nederland is nu een beetje over z'n gabber-boom heen; in België, met Antwerpen als epicentrum, wint het fenomeen nog steeds aan populariteit. (PDP)

"Hakkûh en strakstaan: het gabbergevoel" van Hetty van der Wal en Margot Bleeker (Uitgeverij Prometeus).

ONDER REDACTIE VAN LENE KEMPS