TANKRED
...

TANKREDTankred Dorst, op 19 december 1925 geboren in Oberlind in de (ooit Oostduitse) provincie Thüringen, wordt in het Duitse taalgebied beschouwd als een belangrijk schrijver. De enkele keren dat zijn stukken in onze taal werden opgevoerd, maakten niet meteen duidelijk waarom. "Merlijn, of 't Barre Land" in een regie van Jos Thie en Antoine Uitdehaag bij het Rotterdamse RO-theater was een melig ridderspektakel. De regie die Frans Marijnen bij de Brusselse KVS maakte van "Fernando Krapp Heeft Mij Deze Brief Geschreven" leverde een nogal saaie toneelavond op. Dorst staat dit seizoen op de affiche bij diverse Nederlandstalige gezelschappen. Hollandia speelt over enkele weken op lokatie in Nederland "Korbes" uit 1986. "Ik, Feuerbach", dat Dorst een jaar later schreef, is in mei te zien bij Theater Zuidpool in Antwerpen. Theaterhuis Jonna speelt op 1 november in de Leuvense Minnepoort "'t Barre land", "een teatervoorstelling door en over jongeren" in een regie van Remko Van Damme. En bij de Blauwe Maandag Compagnie tenslotte, gaat op donderdag 2 november "Meneer Paul" in première. Dit stuk van Dorst, geschreven in samenwerking met Ursula Ehler, beleefde zijn wereldkreatie op 16 februari 1994 bij het Deutsches Schauspielhaus in Hamburg. De gezaghebbende Duitse recensent Benjamin Heinrichs had in Die Zeit weinig lovende woorden over voor de regie van Jossi Wieler. Hij vond het stuk zelf geen grote tekst, wel een wondermooie uitdaging voor een regisseur die "net als de tekstdichter een dichter is". Een dichter met woorden is regisseur Johan Dehollander misschien niet, wel een fantast met veel gevoel voor teaterpoëzie. Hij regisseert bij de Blauwe Maandag "Meneer Paul" in een vertaling van Pjeroo Roobjee. "Meneer Paul" gaat over een kluizenaarfiguur die in een vervallen zeepfabriek woont. Meneer Helm wil hem eruit zetten en er een wasserij in beginnen. Het komt tot een verbale en intellektuele machtsstrijd tussen beiden, een duel waarin ook een paar nevenfiguren een rol spelen. Zoals Anita en Louise, de vriendin en zus van Paul en Lilo, de vriendin van Helm. Het huisuitzettingssprookje "Meneer Paul" wordt gespeeld door Brit Alen, Jan Decleir, Vic De Wachter, An Miller, Karlijn Sileghem en Erik Van Herreweghe. Opvoeringen op 2, 3, 4, 7, 8, 9, 10 en 11 november in de Minard in Gent. Daarna begint een lange toernee door Vlaanderen en Nederland. - Reserv. : tel. (09) 233.09.70. EUGENEHet stuk "O'Neill" van Lars Norén is een drammerige en wijdlopige exploratie van het leven van de Amerikaanse toneelschrijver Eugene O'Neill. Maar de enscenering die Luk Perceval er vorig seizoen van maakte bij de Blauwe Maandag Compagnie, was een magistraal toneelmonument, niet in het minst dank zijn de onvolprezen vertolkingen van Peter Van den Begin (als O'Neill) en Ilse Uitterlinden (zijn vrouw). "Lange Dagreis naar de Nacht" is O'Neills eigen versie van zijn biografie. O'Neill begon eraan te schrijven in 1939, op zijn 50ste dus, toen hij al uitgerangeerd was als auteur. Het werd pas na zijn dood opgevoerd. Het autobiografische stuk vertelt over een bekend, maar middelmatig akteur die zich vrekkig gedraagt, over zijn vrouw die haar eenzaamheid probeert te stelpen met morfine en dagdromen en over hun twee zoons, Jamie en Edmund. "Lange Dagreis naar de Nacht" is een meesterwerk. Het drama over gezinsverscheurdheid binnen de kapitalistische nachtmerrie die Amerika heet, wordt momenteel opgevoerd in een regie van Alize Zandwijk bij Stella Den Haag. En dat is iets om naar uit te kijken. Want Zandwijk maakte bij die groep al prachtige ensceneringen van stukken van Claus ("Kot") en Toergenjev ("Een Maand op het Land"). Bovendien werkt Zandwijk met twee Nederlandse topakteurs, nl. Sacha Bulthuis en Jack Wouterse. De andere rollen worden vertolkt door de Vlamingen Ludo Hoogmartens en Wouter van Lierde. "Lange Dagreis naar de Nacht" ging in première op 25 oktober in Theater aan het Spui in Den Haag en is op 3, 4, 23 en 24 november te zien in De Korre in Brugge. Op 25 november is de voorstelling te zien in het kultureel centrum van Berchem. - Reserv. : tel. (050) 33.88.50 (Brugge) en (03) 281.16.59 (Berchem). THOMASDe bijna altijd prachtig spelende Vlaamse akteur Rik van Uffelen onlangs nog te zien in de klassiek-mooie "Ivanov"-enscenering bij Toneelgroep Amsterdam maakte even een uitstapje naar Rotterdam om bij de groep Fact een tekst van de door hem zeer bewonderde Thomas Bernhard te kunnen spelen. Het gaat om "Voor het Pensioen", een stuk over twee kijvende en kissebissende zusters en hun broer, een rechter met een nazi-verleden. Première op 1 november in de Rotterdamse Schouwburg. Daarna toernee door Nederland, t/m 23 december. Enige voorstelling in Vlaanderen : dinsdag 7 november in het kultureel centrum van Berchem. - Reserv. : tel. (03) 281.16.59. HENRYIn "The Aspern Papers", een verhaal van Henry James uit 1888, vechten een geliefde en een jonge kunstliefhebber om de papieren van een overleden romantische dichter. Karst Woudstra bewerkte de novelle voor het toneel en regisseerde het stuk bij het Noord Nederland Toneel in Groningen. Hijzelf speelt in "Aspern" de rol van de fanatieke literaire bewonderaar. De rol van de oude vrouw die de papieren van de dichter bewaakt, wordt vertolkt door Alice Toen. Een andere Vlaamse toneelster, Chris Lomme, speelt Tina, de tante van die oude dame, die de papieren erft en enkel wil afgeven als de man met haar trouwt. De Vlaamse première van "Aspern" vindt plaats op 4 november in Dilbeek. Op 7/11 is de voorstelling te zien in het cultureel centrum van Hasselt. - Reserv. : tel. (02) 466.20.30. EDWARD VAN HEERKarlijn Sileghem : te zien in huisuitzettings-sprookje "Meneer Paul" van de Blauwe Maandag Compagnie.