De begeleidende brief van de uitgeverij wenste me veel leesgenot bij het drukproefbundeltje van Papavers, het jongste boek van Ingrid Vander Veken. Het is lang geleden dat een verhaal me zo naar de keel heeft gegrepen. Het korte levensverhaal van een jongen die pijn had aan de wereld en wiens leven schrijnend aanwezig was in het leven van zijn verwanten.
...

De begeleidende brief van de uitgeverij wenste me veel leesgenot bij het drukproefbundeltje van Papavers, het jongste boek van Ingrid Vander Veken. Het is lang geleden dat een verhaal me zo naar de keel heeft gegrepen. Het korte levensverhaal van een jongen die pijn had aan de wereld en wiens leven schrijnend aanwezig was in het leven van zijn verwanten. De jongen waarover Ingrid Vander Veken het heeft in Papavers, is aanvankelijk intelligent maar lastig op school, is er vaak niet bij met zijn gedachten. Een jongen die zich niet kan aanpassen. Die zich afvraagt waarom het substitueren van integralen zo belangrijk is. Een jongen die de wereld wil veranderen, maar die er niet in slaagt zijn eigen leven in rechte banen te leiden. Een jongen waarin veel liefde wordt gegoten. Een bodemloos vat. En iedereen bemoeit zich met de manier waarop zijn ouders met hem omgaan : te zacht, te streng. Veulens zijn niet te temmen.Ouders geven zichzelf de schuld als studies mislopen, het eerste baantje al snel wordt opgegeven. Ze zijn radeloos als de jongen zich opsluit in stilzwijgende lusteloosheid die ten slotte omslaat in felle agressie. En niemand die hen helpt. Artsen hebben het over een overjaarse puber ; ze snellen het huis uit en zeggen dat het vanzelf wel zal overgaan. Na de vlucht voor de behandeling, volgt de collocatie. Met geweld. De ongebreidelde vrijheidsdrang van je eigen kind, de imaginaire magiër, te moeten intomen met rijkswachthulp. Tragisch. De maandenlange poging om de jongen weer aan te passen aan het normale met medicatie en training, zoals ze dat met jonge dieren doen. En de zoektocht van zijn ouders en de mensen die van hem houden naar informatie over wat hen overkomt. Hoe wordt een jong mens psychotisch, wat is schizofrenie ? Wat voor soort leven is er nog te verwachten ? Soms lijkt het een beetje te lukken als hij mak en tam voor een paar uur naar huis mag. Aan jou te leren leven als alle andere mensen, aan ons te leren dat je niet bent als de anderen.De moeder van de jongen sluit zich aan bij een zelfhulpgroep om meer te weten te komen over wat haar zoon doormaakt ; de schrijfster, zijn tweedehands moeder zoals ze zichzelf noemt, verslindt literatuur over schizofrenie, die vooral jonge mensen rond de twintig treft. In de boeken staan veel antwoorden op de vragen, waarover weinig of niet met hen gesproken wordt. Na een tijd mag de jongen weer de wereld in : bezorgd maakt men voor hem een nest. Hij werkt weer maar niet voor lang. Zijn wereld wordt kleiner en kleiner. Er is de routinematige hoop van de psychiaters dat het zonder pillen lukt. Het loopt fataal af : in de krant komt dat een psychiatrisch patiënt op voorbijgangers schiet. De jongen, door stemmen gedreven, dacht dat hij een opdracht te vervullen had. Het begin van het einde : de gevangenis zonder medicatie. Uiteindelijk de instelling aan een treinspoor, dat voor de jongen een zelfgekozen einde biedt. Ik weet wat er van me verwacht wordt... pijn toedekken met grapjes, jou verzwijgen en de jaren met jou opbergen in een kast waarvan enkel ik de sleutel heb. Dat valt de schrijfster zwaar na de dood van de jongen, net zoals het moeilijk was te merken dat de vriendenkring uitdunde tijdens zijn ziekte. Net zo'n onfatsoenlijke ziekte als kanker is krankzinnigheid, schrijft Ingrid Vander Veken in Papavers. Precies daarom is het zo goed dat zij dit korte krankzinnige leven te boek heeft gesteld. Zo zullen minder mensen kunnen wegkijken. Tessa Vermeiren Ingrid Vander Veken, Papavers, Manteau, 595 fr.