Maitrank is niet zomaar een aperitief. De geschiedenis van deze 'meidrank' op basis van witte wijn, sinaasappel en lievevrouwebedstro gaat terug tot de negende eeuw. Toen al getuigden teksten van het gebruik van deze kruidachtige plant -- waaraan heilzame eigenschappen werden toegeschreven -- bij de bereiding van een 'meiwijn' door een kloosterling. Een bevlogen botanicus noemde het lievevrouwebedstro (Asperula odorata) ooit een 'miniatuurmelkweg'. En daar valt iets voor te zeggen, vooral in de bloeiperiode april-mei, als de vele witte, stervormige bloemblaadjes oplichten in het donkere kreupelhout van de beukenbossen waar ze floreren. Het zoet geurende lievevrouwebedstro heeft in de volkstaal trouwens nog andere bekoorlijke namen, zoals maagdenkussen, kruidenkussen, sterleverkruid of meikruid. Maar hoe lieflijk ook het uitzicht en de be...

Maitrank is niet zomaar een aperitief. De geschiedenis van deze 'meidrank' op basis van witte wijn, sinaasappel en lievevrouwebedstro gaat terug tot de negende eeuw. Toen al getuigden teksten van het gebruik van deze kruidachtige plant -- waaraan heilzame eigenschappen werden toegeschreven -- bij de bereiding van een 'meiwijn' door een kloosterling. Een bevlogen botanicus noemde het lievevrouwebedstro (Asperula odorata) ooit een 'miniatuurmelkweg'. En daar valt iets voor te zeggen, vooral in de bloeiperiode april-mei, als de vele witte, stervormige bloemblaadjes oplichten in het donkere kreupelhout van de beukenbossen waar ze floreren. Het zoet geurende lievevrouwebedstro heeft in de volkstaal trouwens nog andere bekoorlijke namen, zoals maagdenkussen, kruidenkussen, sterleverkruid of meikruid. Maar hoe lieflijk ook het uitzicht en de benamingen, de pluk van de bloem is minder evident. Wijn- en drankenhandelaar Jean-Louis Manigart is een doorgewinterde expert. Hij kent alle plekjes in de Aarlense bossen waar de plant gedijt en haalt een rendement dat weinigen evenaren : één kilo twijgen met nog niet ontloken bloemen per uur. Soms zelfs tot 1,6 kilo, als hij in vorm is en het weer meezit. "Maar de pluk is zwaar, vooral voor de rug", zegt hij. "Meer dan een uur hou ik het niet vol. En soms loop je risico's. Zoals de laatste keer, toen hebben drie teken zich vastgezogen in mijn bovenlijf. Volgende week moet ik een bloedonderzoek laten doen, om te zien of alles oké is." De pluk is niet het enige probleem bij deze plant, die vroeger ook vaak werd gebruikt om de boze geesten af te weren. "Stel dat we één kilo oogsten in een uur, dan moet je daar nog twee uur per kilo bijtellen voor het schoonmaken. Een monnikenwerk: je moet sprietje per sprietje te werk gaan en ook goed opletten dat er geen beukenblaadjes tussen zitten of blaadjes van de bos-anemoon, die giftig zijn. En na het schoonmaken volgt nog het zwieren", zegt Jean-Louis. "Om de paar jaar moet ik een nieuwe slazwierder kopen", voegt zijn vrouw Martine eraan toe. Wat meteen bevestigt dat 'huisgemaakt' en 'ambachtelijk' bij Manigart geen holle woorden zijn. Maitrank maken is een hele klus, maar het loont de moeite. Ook fijnproevers als Clément Petitjean, de sterrenchef uit Torgny (zie p. 46), vindt dat deze traditie niet verloren mag gaan. "In deze regio plukt zowat iedereen lievevrouwebedstro om thuis zijn eigen brouwsel te maken. Tegenwoordig bestaan er ook industriële versies, maar die kunnen niet echt bekoren", zegt de chef, die bekendstaat als een smaakexpert. Volgens hem steekt de Maitrank van Manigart boven alle concurrentie uit. "De smaak is puur en de wijn verdwijnt niet onder de suiker, zoals al te vaak het geval is." Jean-Louis Manigart wil inderdaad zo weinig mogelijk suiker gebruiken, al is ook hij wat moeten tegemoetgekomen aan de heersende smaak. "Ik ben van 18 naar 25 gram per liter gegaan, terwijl de hoeveelheid suiker in de meeste flessen toch veel meer, zelfs 40 tot 60 gram, bedraagt." Maar wat de receptuur betreft doet hij geen toegeving. Naast suiker worden als ingrediënten alleen moezelwijn, lievevrouwbedstro, sinaasappel en wat cognac gebruikt. "Ik heb gehoord dat er nu ook al Maitrank met banaan bestaat", zegt hij vol afschuw. Maitrank is niet alleen een mooi voorbeeld van een regionaal, ambachtelijk product, het is bij de Manigarts ook een familiekwestie : iedereen in de 'clan' draagt zijn steentje bij, van echtgenote Martine -- die sinaasappeljam met Maitrank maakt -- tot zoon Julien en Henri, Jean-Louis' broer. Op die manier wordt ook een familietraditie verdergezet. "Mijn moeder Denise heeft in 1957 de productie nieuw leven ingeblazen, op basis van een recept van haar grootmoeder. Het resultaat werd bij kenners zeer goed onthaald. We hebben met dit product een diepe emotionele band, ook al vertegenwoordigt het maar één procent van onze omzet", zegt Jean-Louis. Hij serveert de Maitrank gekoeld, in kleine glaasjes op voet, gegarneerd met een schijfje sinaasappel. De geur is heerlijk. Asperula odorata bevat immers coumarine, een welriekende stof met toetsen van kaneel, honing en zelfs van vers hooi. Een ideaal verfrissend aperitief voor zomerse dagen. WWW.MAISON-MANIGART.BE DOOR MICHEL VERLINDEN