Twintig jaar geleden beschreef Tom Wolfe het verval van New York in zijn bijtende satire The Bonfire of the Vanities. Onlangs zei hij dat hij vandaag een heel ander boek over de stad zou schrijven. "Het zou gaan over hoe de nette straten een decor zijn geworden waarin New Yorkers zichzelf spelen voor een publiek van toeristen." De stad is volgens hem een Dis-neyland geworden met als enige industrie "de opwinding van hier te zijn". Ik denk aan zijn uitspraak terwijl ik kijk naar New Yorks nieuwste bron van opwinding, toch in de culturele wereld : het pas geopende New Museum of Contemporary Art, op de vroeger zo beruchte Bowery. Eindelijk nog eens een gloednieuw museumgebouw in New York, werd er gejubeld, want het vorige, de Whitney, dateert al van 1966...

Twintig jaar geleden beschreef Tom Wolfe het verval van New York in zijn bijtende satire The Bonfire of the Vanities. Onlangs zei hij dat hij vandaag een heel ander boek over de stad zou schrijven. "Het zou gaan over hoe de nette straten een decor zijn geworden waarin New Yorkers zichzelf spelen voor een publiek van toeristen." De stad is volgens hem een Dis-neyland geworden met als enige industrie "de opwinding van hier te zijn". Ik denk aan zijn uitspraak terwijl ik kijk naar New Yorks nieuwste bron van opwinding, toch in de culturele wereld : het pas geopende New Museum of Contemporary Art, op de vroeger zo beruchte Bowery. Eindelijk nog eens een gloednieuw museumgebouw in New York, werd er gejubeld, want het vorige, de Whitney, dateert al van 1966. Bovendien is het New Museum het enige van de meer dan 250 musea in de stad dat zich uitsluitend richt op hedendaagse kunst. Het gebouw, ontworpen door het jonge Japanse architectenbureau Sanaa, lijkt op zes dozen die een kind wat onhandig heeft opeengestapeld. "Hell, yes !" staat er in de kleuren van de regenboog op de gevel van lichtgrijs metaal en glas. Het zou een uitroep kunnen zijn van Marcia Tucker, de energieke stichtster die vorig jaar overleed. Ze richtte haar museum op in 1977, de dag nadat ze bij de Whitney haar job verloor als tentoonstellingsmaakster vanwege te controversieel. De culturele big boys - het MoMA, de Whitney en het Guggenheim - liepen volgens haar enkel warm voor hedendaagse kunstenaars die veel volk lokten. Ze waren bang geworden van experiment en vernieuwing. Tucker wou met haar New Museum bewijzen dat er genoeg kunstenaars en kunstminnaars waren die daar wel warm voor liepen. Ze streek uiteindelijk neer in Soho, toen nog de artistieke buurt bij uitstek. Tegen het einde van de jaren negentig hadden dure winkels en restaurants het kunstvolkje er grotendeels weggejaagd. Het intussen te krappe museum ging in 2001 dicht en kondigde aan dat het in 2007 zou heropenen op de Bowery. Dezelfde Bowery die in de negentiende eeuw de elegantste boulevard van New York was, maar tegen de depressiejaren een miserabele plek was geworden waar tienduizenden sukkels in goedkope flophouses opeengepakt zaten. Zelfs in de vroege jaren negentig kon je er nog struikelen over daklozen die hun roes uitsliepen op het voetpad. Moet je die straat vandaag zien. Het museum heeft het effect van een radicale bezem gehad. Op korte tijd zijn er vlakbij, ondanks protest van bewoners, nieuwe dure flatgebouwen, restaurants, bars en winkels verschenen. Bouwkranen zijn druk in de weer. De boetiek van ontwerpster Patricia Field doet er goede zaken. Ze is zo attent geweest om het Jiddische uithangbord van de vorige eigenaars te laten hangen. In het nieuwe Bowery Hotel kost de goedkoopste kamer 495 dollar (343 euro). Een ander luxehotel is op komst. Een van de enige plekken waar daklozen nog terechtkunnen voor een bed en een warme maaltijd, is de Bowery Mission van het Leger des Heils, naast het New Museum. Wat verder is er een methadonkliniek. Voorlopig zijn er nog vele winkels van restaurantbenodigdheden en verlichting, twee andere lokale tradities, maar niemand weet hoe lang nog. De beroemde punkclub CBGB en het Bouwerie Lane Theatre zijn dicht. De buurt telt al meer dan dertig galeries. Vraag het aan Wolfe : de dingen veranderen razendsnel in New York. Soho, Chelsea, het Meatpacking District en Wil- liamsburg zijn niet meer het hipste neusje van de zalm, volgens sommigen wordt de Bowery de nieuwe 'it'-buurt. New Museum of Contemporary Art, 235 Bowery aan Prince Street. Open van 12 tot 18 uur, op donderdag en vrijdag tot 22 uur. Gesloten op maandag en dinsdag. Toegangsprijs 12 dollar, 8 dollar voor senioren en studenten. De openingstentoonstelling, 'Unmonumental : The Object in the 21st Century' loopt tot 23 maart 2008. Info : newmuseum. org.Door Jacqueline Goossens I Foto's Bart Michiels