Het Vienna Art Orchestra is interessanter als politiek-cultureel verschijnsel dan als orkest. Het zit bij een prestigieus label, staat op dure podia en reist eerste klas de wereld rond als levend bewijs dat moeilijke jazz uit een kleine natie het toch kan maken. De stad Wenen en het Oostenrijkse gouvernement zijn dan ook niet zuinig geweest en steunen het orkest met een gulheid die bij ons alleen voor theatergezelschappen, danscompagnies en klassieke ensembles is we...

Het Vienna Art Orchestra is interessanter als politiek-cultureel verschijnsel dan als orkest. Het zit bij een prestigieus label, staat op dure podia en reist eerste klas de wereld rond als levend bewijs dat moeilijke jazz uit een kleine natie het toch kan maken. De stad Wenen en het Oostenrijkse gouvernement zijn dan ook niet zuinig geweest en steunen het orkest met een gulheid die bij ons alleen voor theatergezelschappen, danscompagnies en klassieke ensembles is weggelegd. De dames en heren van het VOA ogen dan ook zeer subsidiewaardig. Ze zitten in strak zwart en kijken heel ernstig, als postmoderne filosofen die toevallig ook een instrument bespelen. Het muzikale toontje past daar perfect bij. Met pianist en componist Matthias Rüegg in de rol van hooghartig maar zwierig dirigent, spelen ze streng doorgecomponeerde stukken, vaak een tikje precieus en voorzien van spitsvondige titels. Dat het woordje jazz nadrukkelijk niet in hun benaming voorkomt, is geen toeval. Het doet het niet zo goed bij sponsors en beleidsmakers, en het Vienna Art Orchestra zit hoe dan ook erg dicht bij een hedendaags klassiek klankbeeld, vaak met een ritmisch wat vinniger onderbouw. Het ensemble bestaat twintig jaar en deed zichzelf een driedelige jubileumdoos cadeau. Daarvan sluiten Nine Immortal Non-Evergreens For Eric Dolphy en Ballads het dichtste aan bij de jazztraditie. Het eerste album is een doorwrochte hommage aan de altsaxofonist en basklarinettist, orkestraal knap maar solistisch anoniem. Het tweede brengt een verzameling grotendeels ontgoochelende standards waarbij het orkest en de geïnviteerde zangeressen zich beiden even ongemakkelijk voelen. ( Sheila Jordan en Helen Merrill redden het nog net.) Concerto For Voice & Orchestra demonstreert de specialiteit van het orkest, de precisietechniek van de Zwitserse horlogemakers (Rüegg is een Zwitser in Wenen) toegepast op een nadrukkelijk arty repertoire vol handig geëtaleerde vondsten. Eén zo'n vondst is Sunaris, compact concerto voor triangel en orkest. Indrukwekkend, maar je hebt de indruk dat er eerst twintig jaar over nagedacht werd en dat lijkt me net iets te lang. Het bijhorende boekje staat niet alleen vol fouten maar ook stijf van de pretentie. Vienna Art Orchestra Nine Immortal Non-Evergreens For Eric Dolphy Ballads Concerto For Voice & Silence Vienne Art Orchestra : een jubileumdoos, en straks op tournee gestuurd langs festivals, inclusief North Sea Jazz.