De bijbel is natuurlijk geen receptenboek, maar er staat wel ontzettend veel in over eten. Voor culi's met de juiste spirit, een grote inspiratiebron.
...

De bijbel is natuurlijk geen receptenboek, maar er staat wel ontzettend veel in over eten. Voor culi's met de juiste spirit, een grote inspiratiebron.POL MOYAERTHet begint met de appel, hoewel er nogal wat historici zijn die menen dat het een abrikoos was die de mensheid in haar ongeluk heeft gestort. Hoe dan ook, Adam en Eva eten ervan, en worden meteen uit het paradijs gesodemieterd. ?In het zweet uws aanschijns zult gij brood eten", roept een toornige God hen na. In het boek Genesis worden de eerste mensen gestraft om wat ze aten, en ook de straf zelf heeft het over voedsel. En zo is het in bijna alle verhalen uit het Oude Testament : telkens weer komt eten ter sprake. Het gaat dan vooral over wat mag en niet mag, of over hygiëne, of medische aspekten. De praktische kant van de keuken wordt wat vergeten, en over culinaire kwesties gaat het al zeker niet. Maar de bijbel is een boek dat inspireert. Ook gastronomen. Dat blijkt uit La cuisine de la bible, een prachtig boek van de Israëlische culinaire journaliste Ruth Keenan, dat zopas in Frankrijk werd uitgegeven. Keenan vertelt op een ongekompliceerde manier twaalf verhalen uit het Oude Testament, telkens gevolgd door enkele recepten. Omdat het paradijs-verhaal het begin van de bijbel is, geeft ze er aperitiefhapjes bij : met amandels gevulde abrikozen, spiesjes van watermeloen en feta, opengeplooide aardbeien gevuld met verse geitekaas en bieslook. Allemaal door de auteur verzonnen, maar wel met ingrediënten die in de bijbelse tijden en streken voorhanden waren. Iets anders kwam er in haar boek niet in. Naar aardappelen, rijst, tomaten, bananen, suiker of koffie zal men dus tevergeefs zoeken. En ook naar wortels en paprika's, want die kende men toen wel, maar men geloofde nog niet dat ze eetbaar waren. Eén toegeving deed Keenan : ze stelde menu's samen, van voorgerecht tot dessert, terwijl vroeger alles tegelijk op tafel werd gezet. Toen spoedde Abraham zich naar de tent tot Sarah en zeide : Haast u ! Drie maten fijn meel ! Kneed het en bereid koeken ! En Abraham liep naar de runderen, nam een kalf, mals en goed, en gaf het aan een knecht, en deze haastte zich om het te bereiden. Ook nam hij boter en melk en het kalf, dat hij bereid had, en zette het hun voor ; en hij stond onder den boom bij hen, terwijl zij aten." (Genesis 18 : 6-8) De engelen die Abraham bezoeken, krijgen het allerbeste voorgeschoteld. Maar de kombinatie van vlees en melk wordt door de latere kasjroet de joodse spijswetten verboden. Het verbod steunt op Deuteronomium 14 : 21. ?Gij zult een bokje niet koken in de melk van zijn moeder." Wat door de rabbijnen begrepen werd als een verbod op iedere mengeling van vlees en melk. Dat heeft er ook toe geleid dat joodse families twee soorten keukengerei hebben : een voor het bereiden van melkprodukten en een voor vlees. Ruth Keenan gaat daar allemaal niet op in, religieuze ortodoxie lijkt haar niet echt een zorg te zijn. Op basis van het verhaal van Abraham en de engelen, die kwamen vertellen dat de hoogbejaarde Sarah toch nog een zoon zou baren, creëert ze het volgende menu : wafeltjes met geitekaas, kalfsnootjes met tijm in een saus van granaatappels op een bedje van venkel, gevolgd door sla met honing, en als afsluiter een taartje van griesmeel geparfumeerd met amandels en dadels. En welke maaltijd zou Jozef zijn broers die hem vroeger zo smadelijk verraden hebben, en die hem nu als onderkoning van Egypte niet herkennen hebben voorgezet ? In elk geval iets met vis, zegt Keenan, en met courgetten, uien en look. Want als later de kinderen van Israël door de woestijn trekken, zijn dat de dingen die ze in hun klacht bij Mozes zeggen te missen. (De komkommers die we in Nederlandstalige en Franstalige bijbels terugvinden, zijn volgens de auteur een vertaalfout : de originele tekst heeft het over courgetten.) In het menu dat volgt op het verhaal over de uittocht uit Egypte kunnen natuurlijk geen kwartels ontbreken, omdat die na veel geweeklaag over het tekort aan vlees uit de lucht kwamen gevallen zij het dan niet gevuld met linzen, noch begeleid door gestoofde geraspte selder met korianderkorrels. Dalila had van de Filistijnen als opdracht gekregen Samson te verleiden, wiens waakzaamheid maar alleen maar dat verslapte in het gezelschap van vrouwen. Spreekt het niet vanzelf dat deze mooie vrouw, alvorens haar grootste troeven uit te spelen, de krachtpatser zou trachten in te palmen met een diner rijk aan afrodisiaca ? Vis zou er dus op het menu staan : symbool van vruchtbaarheid, en naar men toen aannam eveneens zeer lustbevorderend. Dat look dezelfde eigenschappen had, wist Dalila natuurlijk ook, en uiteraard kende zij het verhaal van Samson die een bijenzwerm uit het dode lichaam van een leeuw haalde om de honing op te eten. De medische kwaliteiten van kappertjes zijn bekend uit Prediker (12 : 5) en dus fleuren ze de imaginaire salade van Dalila op. Geheel volgens Het Boek, maar toch met het gewenste effekt, zo ziet het verleidelijke Dalila-menu eruit : gegrillde sardienen met look, geserveerd in wijnbladeren, eendeborst in een saus van wijn en honing, groene sla met kappertjes en een mosterdvinaigrette, en tot slot mousse van passievruchten en perziken. Ook vandaag nog zeer geschikt om een bijbelvaste beminde overstag te doen gaan. Maar drink er dan iets anders bij dan azijn aangelengd met water de populaire limonade uit de Oud-Testamentische tijden. Ruth Keenan, La cuisine de la bible, Menus inspirés de l'Ancien Testament, 1995, Editions de la Martinière, 191 pag., 1995 fr.Abraham en de engelen, uit een 13de-eeuws psalmenboek : En hij stond onder den boom bij hen, terwijl zij aten.