"Ik ben altijd geïnteresseerd geweest in meubilair, misschien omdat mijn vader een tijdlang een meubel-fabriekje had in Toronto", zegt architect Frank O. Gehry in een interview. "Architectuur neemt veel tijd in beslag, maar meubilair is instant gratification."
...

"Ik ben altijd geïnteresseerd geweest in meubilair, misschien omdat mijn vader een tijdlang een meubel-fabriekje had in Toronto", zegt architect Frank O. Gehry in een interview. "Architectuur neemt veel tijd in beslag, maar meubilair is instant gratification." Voor hij een sterarchitect werd, maakte Gehry cultmeubilair. Zijn eerste poging, de collectie Easy Edges, geheel in gelamineerd karton uitgevoerd, is legendarisch. De meubels, ontworpen tussen 1969 en 1972, zijn steviger dan ze lijken en door hun minimalistische vormentaal behoorlijk tijdloos. Gehry was er niet helemaal gelukkig mee : kartonnen stoelen en tafels produceren bleek duurder verwacht. Van zijn voornemen om de 'Volkswagens van de meubelindustrie' te maken kwam dus niet veel in huis. Maar Easy Edges werd wel een succès d'estime en ligt aan de basis van de roem van Gehry. De architect poseerde zelf in de bijhorende reclamecampagne, zij het eerder tegen zijn zin. "Het was alsof de marketingmensen een Yves Saint Laurent van me wilden maken", zei hij in een interview. Op dat moment moest Gehry nog doorbreken als architect. Hij wilde liever niet bestempeld worden als designer en wachtte zeven jaar voor hij opnieuw meubilair ontwierp. Oude exemplaren van de Easy Edges gaan op veilingen doorgaans voor redelijke bedragen onder de hamer. Nieuwe versies zijn verkrijgbaar bij Vitra.In 1983 ontwierp Gehry een tweede collectie kartonnen meubilair : Experimental Edges. De meubels zijn minder minimalistisch dan de Easy Edges, hoewel die collectie al deels was geïnspireerd door krullende Afrikaanse vormen. Gehry verwijst hier duidelijk naar grootoudersmeubilair. De enigszins ruwe, gekartelde randen versterken het faux vintage-effect. Over 'Volkswagens' werd niet meer gerept : Experimental Edges was louter bedoeld voor verzamelaars en werd met de hand gemaakt, op zeer beperkte schaal. De Red Beaver, Gehry's eerste gekleurde meubel, uit 1986, is intussen wel opgenomen in de collectie van Vitra. Voor de legendarische Amerikaanse meubelgigant Knoll maakte Gehry in het begin van de jaren negentig een collectie lichtgewicht houten meubilair. Als voorbeeld nam hij mandjes van geweven riet en de meubels in gebogen hout van Thonet, Alvar Aalto en Charles en Ray Eames. Die oudere meubels vond hij doorgaans te zwaar. Geen wonder dat zijn eigen Bentwood Furniture opvallend licht is. "Mijn stoel is anders omdat de structuur en de zit gemaakt zijn van dezelfde, in elkaar geweven lamellen licht hout", aldus een enthousiaste Gehry destijds. "Het materiaal vormt zo één enkel, continu idee." Gehry kreeg zijn concept niet onmiddellijk verkocht. Hij zocht meer dan tien jaar naar een fabrikant. In 1989 vertoonde Knoll interesse, en in de herfst van dat jaar installeerde het merk een atelier naast de studio van Gehry. De volgende twee jaar werden er honderdtwintig prototypes gemaakt. De uiteindelijke collectie werd uitgebracht in 1992 : vier stoelen, twee tafels en een poef, alle benoemd in hockeytermen (Gehry is, zoals veel Canadezen, een fervente liefhebber van die sport) : Hat Trick, High Sticking, Cross Check, Power Play, Icing, Off Side, Face Off. Gehry publiceerde datzelfde jaar ook een boek : New Bentwood Furniture Design. De collectie is nog steeds in productie. Gehry verwijst in zijn werk regelmatig naar vissen. Hij doet dat in zijn gebouwen, maar ook in beeldhouwwerken, juwelen en een reeks lampen uit de late jaren tachtig. Zijn fascinatie voor vissen is toevallig, zegt hij zelf. De architect zag dat zijn collega's post-modernisten opvallend graag replica's ontwierpen van Griekse tempels. "Driehonderd miljoen jaar voor de eerste mens waren er al vissen... Als je absoluut terug in de tijd wilt gaan en je bent bang om vooruit te gaan... dan ga je maar beter driehonderd miljoen jaar terug. Waarom zou je stoppen bij de Grieken ?" Gehry begon terstond vissen te tekenen in zijn schetsboeken. Zijn vislampen in Colorcore, een doorschijnend laminaat, waren gebaseerd op een interieurontwerp van Gehry voor een restaurant in Los Angeles. Er werden er destijds niet meer dan drie dozijn exemplaren van gemaakt, door editeur New City. Sotheby's behaalde in 2006 een record voor werk van Gehry toen het een Fish Lamp verkocht voor 180.000 dollar. Gehry ontwierp voor Knoll ook de naar hemzelf genoemde FOG, een stapelbare, met leder beklede aluminium stoel, en een bijbehorende tafel. Nog steeds in productie. In 2004 tekende Gehry een groep meubels voor de Amerikaanse fabrikant Heller : drie kubussen, een bank, een easy chair, een koffietafel en een sofa, alles uitgevoerd in zilverkleurige kunststof. Sculpture in space, aldus de fabrikant. Nog steeds verkrijgbaar. Gehry bedacht de Cloud Lamp toen hij enkele papieren koffiekopjes aan elkaar niette (geen geweldig origineel idee : de jonge Brit Paul Cocksedge maakte een gelijkaardige lamp). Gehry keek wel verder : hij ontwikkelde een polyester dat op vezel lijkt en aanvoelt als vezel, maar dat flexibel is, scheurvast, gemakkelijk te reinigen, en vuurbestendig. Een wolk van een lamp. En een hommage van Gehry aan Isamu Noguchi, de Japans-Amerikaanse ontwerper. Verkrijgbaar via Belux. De Tuyomyo is een bank in aluminium die wordt gemaakt door Emeco, een bedrijf dat Amerikaanse soldaten en gevangenen van aluminium meubilair voorziet. Gehry, die zich voor het eerst aan meubilair waagde tijdens zijn legertijd, anno 1954, was een groot bewonderaar van de Navy Chair, een stoel met icoonwaarde in het aanbod van Emeco. Zijn bank voor twee personen weegt ongeveer zestig kilo en dient het goede doel. De opbrengst gaat naar de Hereditary Disease Foundation, opgericht ter ere van zijn overleden dochter, Leslie Gehry Brenner. De vorm is abstract, bijna architecturaal : een Guggenheim waar je kunt op gaan zitten. Een van de recentste interieurprojecten van Gehry is de nieuwe Novartis Campus in Bazel, waarvoor de architect een ongewoon glazen gebouw ontwierp voor de afdeling personeelszaken. FOG Office 242 is de projectaanduiding voor de werkplek die fabrikant Vitra in samenwerking met Gehry Partners heeft ontwikkeld en gerealiseerd. Het pronkstuk is een houten bureautafel, met een asymmetrisch uitgevoerd onderstel van massief eikenhout. Aan de ene kant wordt het onderstel gevormd door vier afgekante houten balken, en aan de andere kant uit twee op elkaar rustende onderbouwmodules, zogenaamde smartboxes. Gehry Partners en Vitra zijn van plan om het concept verder te ontwikkelen : binnenkort allicht dus ook beschikbaar voor uw kantoor.