LUXEMBOURG 95
...

LUXEMBOURG 95Luxemburg is zopas de elfde kulturele hoofdstad van Europa geworden. De Luxemburgers schatten hun eigen territoriale beperkingen (een mini-staatje met nog geen half miljoen inwoners) korrekt in en riepen meteen het hele groothertogdom tot "kultuurstad" uit, waarbij het kunstgebeuren zich ook en vooral richt op de buurlanden Duitsland, Frankrijk en België. Twee hoofdtema's vormen de rode draad : E kulturjor fir all mënsch ! of "een kultuurjaar voor iedereen" en de multikulturaliteit. Dat laatste dient niet meteen in mondiale, dan wel in regionale zin opgevat : met veel zin voor toeristische flair heeft Luxemburg een massa Belgische, Franse en Duitse kunst-initiatieven uitgenodigd. Of dan alle avant-garde geweerd is ? Intendant Claude Frisoni geeft toe dat het tentoonstellingsaanbod gericht is op het zogeheten grote publiek, want dat aanbod dient in de eerste plaats het toeristische verkeer. De nieuwigheden zitten volgens Frisoni vooral bij muziek, dans en teater. (Een blik op het jaarprogramma leert overigens dat veel dingen misschien wel nieuw zijn voor de "Letzebuergers", maar niet voor de modale Europese kultuurtoerist.) De grote openingstentoonstelling lijkt eksemplarisch voor de aanpak van "Luxembourg 95" : in het casino is tot 26 maart de expositie Luxe, Calme et Volupté, Regards sur le Post-Impressionisme te zien, een wat vrijblijvend overzicht met een tweehonderdvijftigtal werken van Cézanne, Van Gogh, Renoir, Gauguin, Toulouse-Lautrec, de Nabis en de Fauvisten, afkomstig uit de zogeheten Winterthur-verzamelingen. Begin deze eeuw begonnen enkele Zwitserse collectioneurs uit de regio van Winterthur de kunst van de postimpressionisten aan te kopen, omdat zij de estetiek van deze schilderkunst duidelijk prefereerden boven de toen opduikende nieuwlichterij van kubisten, abstrakten en futuristen. De tentoonstellingsmakers beweren wel dat ze duidelijk willen maken hoe het impressionisme is geëvolueerd naar zijn postversie, maar dat wordt beter uitgelegd in de catalogus dan in de tentoonstelling zelf. "Luxemburg 95" heeft in elk geval een aantal interessante formules uitgewerkt voor de internationale bezoeker : naast een Expo-Pass die een heel jaar geldig is (en slechts 3500 frank kost), werden ook formules uitgewerkt voor bezoeken van 1, 3 of 5 dagen waarbij de toerist voor een eenheidsbedrag (resp. 400, 600 of 1000 frank) alle lopende tentoonstellingen kan bekijken. - Info : bij de VVV-kantoren en via (00-352) 22.50.45. VLIEGTUIGJESDe kunst van Jochem Ahmann was één van de (weinige) Duitse lichtpunten in de tentoonstellingsinitiatieven Transfer en Oneitherside, die recent in Gent en Antwerpen te zien waren. Ahmanns maaksels lijken wars van enig ernstig discours en ogen tegelijk kinderlijk en ironisch, maar zijn des te geëngageerder in het omkeren en ondergraven van betekenissen. "Ik werk graag met bouwdozen, " zegt Ahmann en dat is een mooie metafoor voor het konstrueren van lieflijk-valse beelden. Een werk heet bijvoorbeeld "Build your own Castle", maar het zandkasteel is mislukt, de plastic restanten liggen in een emmer. "You see, it's so easy to make a dream come true", staat erbij. Elders hangt "Kleine Spielkameraden, für jeder Geschmack etwas" : allerhande knuffeldieren (konijntjes en beertjes) werden gefixeerd in een welriekende pasta van verf, plaaster en chocola. Op een route, afgebakend met het bekende garagepoort-vignet dat foutparkerende automobilisten bedreigt met wegslepen, staat een hele rij verongelukte vliegtuigjes. Dergelijke tuigjes in papier-maché zijn trouwens het handelsmerk van Ahmann : met kinderspeelgoed drukt hij in diverse installaties zijn minachting uit voor de wereld van de bange, boze burger. - Jochem Ahmann in Galerie Annick Ketele, Pourbusstraat 5 in Antwerpen, tot 19 februari. Info : (03) 248.72.95. ZUIVERHEIDAbstrakte herinneringen aan de warmte van vroeger, toen de dingen nog eenvoudig waren en iedereen zijn plek kende : zo zou je ietwat pesterig het werk van Jean Decoster kunnen omschrijven. Maar het zijn mooie collages en assemblages, gemaakt van katoenlinters, pigmenten (onder meer kalkblauw), oxiden, lepels, klimopvezels, distelzaden, papier van netels of paardenstaartplant en andere aardse zaken, die als luciede herfst-schilderijen aan de galeriemuren hangen. Decoster is al lang bezig met dit soort kommunikatie-kunst : vroeger toonde hij gewoon de dingen die we niet meer zagen met behulp van materialen uit de natuur, nu máákt hij echt objekten die even hardnekkig als wanhopig proberen te vertellen dat de zuiverheid van materie en geest wég zijn uit onze kultuur-omgeving. Alleen in Utopia kan je ze misschien nog vinden, maar dat Utopia is natuurlijk ook een mensen-uitvinding, dus bestaat het niet. - Jean Decoster in galerie Hugo Minnen, Museumstraat 2 in Antwerpen, tot 11 februari. Info : (03) 248.54.05. GLOEDNIEUW PUINDat Ann Veronica Janssens de sfeer van het minimalisme genegen is, weten de kenners. Haar werken zijn opvallend uiteenlopend, maar in se draait het hem altijd om "het stellen van de juiste daad" die de zintuigen en de emoties van de kijker (of luisteraar, want ze werkt ook veel met geluid) op een onverwachte manier aanscherpt. Janssens liet ooit luchtbellen zweven in met olie gevulde glazen bakken, plaatste een mikrofoon in een Zoersels parkbos die geluiden liet horen van verdwenen vogels, monteerde glazen ruiten op de luiken van een Romeinse villa, laat het Kortrijkse Begijnhof opschrikken door donderslagen (zie Expo vorige week)... Telkens is de ingreep ingebed in de ruimte waarin ze werkt, waardoor onbelangrijke details onverwachte betekenissen krijgen. In de ruimte van de Antwerpse galerie Micheline Szwajcer ligt een grote stapel oude bakstenen tegen de muur. Centraal in de ruimte bouwde Janssens een ruïne-achtig huis met gelijkaardige bakstenen, die dan wel stuk voor stuk in aluminiumfolie verpakt zitten. Een "nieuw" huis dus dat nog niet af is (dat zeggen de ongebruikte bakstenen), maar toch al een ruïne waarvan het dak ingevallen is en de muren afbrokkelen. Rondom de hele galerie plakt twee meter hoog een strook kleefband op de muren met de woorden Leisure and Survival. Het ontspannende van de inspanning, de inspanning om te ontspannen, de strijd voor de dagelijkse baksteen : in deze installatie zitten zoveel mooie beelden en onderliggende betekenissen dat de bezoeker ze onwillekeurig zelf gaat invullen, als hij of zij naar de gloednieuwe puinhoop van Ann Veronica Janssens staat te staren. - Ann Veronica Janssens in Galerie Micheline Szwajcer, Verlatstraat 14 in Antwerpen, tot 19 februari. Info : (03) 237.11.27. MARC RUYTERS"La Blanche et la Noire" van Nabist Félix Vallotton : postimpressionistische prentjes in Luxemburg."Zonder titel" (1994) van Jean Decoster : terug naar de aarde.