PIET SWIMBERGHE
...

PIET SWIMBERGHEDit statige buffet is ouder dan u denkt: zo'n tweehonderd jaar. Het meubel kan zowel bij ons als in Frankrijk zijn gemaakt. Misschien stamt het nog uit de laatste jaren van de 18de eeuw, want de stijl, hoewel niet zo uitgesproken, verwijst naar het Directoire. Enkele jaren na de Franse Revolutie werd in Frankrijk de Première République geïnstalleerd. Dat was de periode van 1789 tot 1804, die opgedeeld wordt in La Convention (1792-1795), Le Directoire (1795-1799) en Le Consulat (1799-1804). We willen niet nader ingaan op die regeringsvorm, voor ons zijn enkel hun kunsthistorische betekenis van belang. In de periode die het Empire (1804-1815) voorafging, ontstond een tussenstijl: het Directoire. Een stijl die al eerder gestalte kreeg, want de Lodewijk XVI-stijl van rond 1780 is al erg vereenvoudigd. Bij de meubels die bestemd waren voor de middenklasse, was het meeste bronzen beslag verdwenen. De kasten werden ontworpen als hoekige, vlakke gebouwen. Tijdens het Directoire kwamen er wel enkele specifieke motieven bij, zoals de palmet, de ruit en revolutionaire symbolen. Meer informatie staat in elke antiekencyclopedie. Het is belangrijk om te weten dat dit vereenvoudigd classicisme lang populair bleef, van ongeveer 1780 tot 1820. Bij 'rijkere' meubels maken stijlelementen het soms mogelijk om ze nauwkeuriger te dateren: in de late Lodewijk XVI-stijl, het Directoire of het Empire. Deze kast kan dus zowel voor 1800 als enkele jaren daarna zijn gemaakt, omdat het Directoire bij de middenklasse populair bleef, ook toen Parijs al zwoer bij het Empire. Dat merk je vooral op ons platteland, waar tot 1830 landhuizen in Directoire-stijl zijn opgetrokken. Daarvan zijn mooie voorbeelden bewaard in Klein-Brabant en in het Waasland. In steden als Gent en Brussel waren de rijken ook trendy en werd de Parijse architectuur- en interieurmode nauwkeuriger gevolgd.Dit buffet komt oorspronkelijk uit een burgerhuis en stond in de eetkamer. Het meubel is gefineerd met mahonie. Het is normaal dat voor de laden eik werd gebruikt, omdat die meer aan slijtage onderhevig zijn, en blank hout voor de deuren. Ook de binnenkant van de deuren is gefineerd, we noemen dat contre-placage. Die techniek is geen verrijking maar een noodzakelijk kwaad, want een aan één kant gefineerde of geschilderde plank trekt krom, omdat het kernhout in directe verbinding staat met de lucht en makkelijk vocht opneemt of afgeeft. Daarom wordt het kernhout volledig gefineerd, ook aan de zijkanten. Meestal heeft de nerf van het kernhout een andere richting dan het fineer, precies om kromtrekken te vermijden. Op de foto zien we dat de kern van de deuren is opgebouwd uit horizontale latten die zijn verlijmd. Al eeuwen geleden wisten meubelmakers dat uit lagen opgebouwde platen, met afwisselend kops- en langshout, voor dergelijke doeleinden konden worden gebruikt. Deze techniek wordt ook vandaag nog veelvuldig toegepast, bijvoorbeeld in multiplex.De waarde van dit antieke buffet hangt af van de staat van het blad - dat origineel lijkt. Als het intact is, schatten we het meubel op 2000 euro. De koperen sleutelgaten kunnen makkelijk worden hersteld. In de handel zou een dergelijk meubel wel voor een hoger bedrag worden aangeboden.