H Een aantal uitspraken komt uit 'Mannen ? Citaten van sterke vrouwen', Marion von Schröder, Spectrum, 107 p., 10,95 euro.
...

H Een aantal uitspraken komt uit 'Mannen ? Citaten van sterke vrouwen', Marion von Schröder, Spectrum, 107 p., 10,95 euro. Vroeger heetten ze chorus girls, bezongen door crooners met een zijdezacht timbre en nachten vol bitterzoete melancholie in de stem. With all the perfumed hair and it came undone. Ol' Blue Eyes heeft het niet meer mogen meemaken, maar de prille 21ste eeuw is een prima tijd voor chorus girls. Alleen heten ze tegenwoordig anders : babes in het beste geval, of bimbo's in de mond van de bedenkers van dommeblondjesmoppen. En ook wel Britney Spears,Pamela Anderson en Geri Halliwell. Of Betty,Tanja Dexters en Joyce De Troch. Bimbo's zijn overal : in televisieshows assisteren ze bejaarde presentatoren, getoaste operettetenoren of beduimelde roze konijnen die aangebrande moppen vertellen. Ze helpen het weer voorspellen of driegangenmenu's koken en halen farcen uit met mede-BV's en argeloze voorbijgangers. En tussen twee giechelbuien in, nemen ze een plaatje op of schrijven ze hun autobiografie. Wie kon het vroeger wat schelen wie er Miss België of godbetert MissBelgian Beauty werd ? Tegenwoordig volgen we het heupwiegen van de kandidates met meer spanning dan de draaikonterij binnen de paarsgroene coalitie. De winnares mag bij Mark of Bruno op de sofa, tussen een astronaut en een minister van Staat in. En Miss World, een bevallige Turkse van boven de Moerdijk, is boeiend genoeg voor Terzake.Of we ons daarover moeten opwinden ? Welnee, als je het mij vraagt gaat het juist de goede kant op. Toch na Marilyn, de oerbimbo zullen we maar zeggen. Want wie herinnert zich in hemelsnaam Jean Harlow of Carole Lombard nog ? Marilyn met haar cartoonachtige curven en die ademloze mengeling van onschuld en sex-appeal. Trouwde met de spieren ( Joe Di Maggio) en de hersenen ( Arthur Miller) van Amerika en deelde het bed met 's lands ongekroonde koningen, de Kennedy's. Maar onder het uiterlijk van een godin, vereeuwigd door Norman Mailer en Andy Warhol, school een angstig, verlaten kind dat de roem en het leven in het algemeen niet aankon. Haar tragische dood versterkte nog het imago van de bimbo als slachtoffer, een droomcreatuur met als voornaamste functie het masseren van het mannelijk ego en het benadrukken van zijn superioriteit tegenover het zwakke geslacht. Marilyn was ook de verpersoonlijking van de ongelukkige vrouw tout court. Zelfs in de tweede helft van vorige eeuw was dat bij veel mannelijke 'denkers' nog een heel populair beeld. François Mauriac, niet meteen de vrouwvriendelijkste onder de Franse schrijvers, drukte het zo uit : "Vrouwen zijn hoe dan ook ongelukkig. Dat is hun roeping." Kijk, daar waren Simone de Beauvoir en Françoise Giroud en hun Amerikaanse zusters Germaine Greer,Gloria Steinem, Betty Friedan en co het niet mee eens. De naoorlogse feministen eisten niet alleen gelijke rechten op, maar ook het recht op geluk an sich. Nogal wiedes, zou je zeggen, maar het was wel voor het eerst in de geschiedenis dat het zo uitdrukkelijk geformuleerd werd. Weg met de zwijgende lijdzaamheid, leve de bevrijde, opgebloeide, blije, humoristische vrouwen. Allemaal goed en wel, maar : geluk met of zonder mannen ? En kon fantastische seks wel op het verlanglijstje van de vrouwenbeweging staan ? Daar waren lang niet alle zusters het over eens. Goed, er was de pil, een duidelijke verklaring van seksuele onafhankelijkheid. Maar kon je eigenlijk wel met de vijand naar bed gaan ? Net zoals Emma Goldman, een van de moeders van de vrouwenbeweging, vonden nogal wat boegbeelden van de tweede feministische golf het verschrikkelijk dat ze in de liefde zo verslaafd konden zijn. En laat de hevigste feministen nu vaak precies voor seksistische macho's vallen... Allemaal de schuld van de repressie die vrouwen toen nog meer dan nu ondervonden, natuurlijk. Want als je een krachtige seksualiteit ontwikkeld hebt, maar die voortdurend moet onderdrukken omdat je anders als een slet beschouwd wordt, moet je je wildheid wel projecteren op een zogenaamde demon lover. Of misschien is een Russell Banks domweg veel opwindender gezelschap dan een Tom Hanks. In The Feminine Mystique probeerde Betty Friedan een en ander te lijmen door te stellen dat mannen net zo goed als vrouwen het slachtoffer zijn van een systeem dat beheerst wordt door big business. Maar tussen Germaine Greer en de mannen kwam het nooit meer goed. De hogepriesteres van de tweede feministische golf ontwikkelde zich tot een soort Überbitch die in haar boeken tegen alles en nog wat fulmineert en tegenwoordig een eng soort preutsheid predikt. Best mogelijk dat zij zich het gelukkigst voelt als ze in haar eentje in haar tuin radijsjes plant, maar de doorsnee vrouw heeft toch ook graag een man met wie het leuk radijsjes eten is. In Schoonheid en begeerte, een turf van bijna 600 dichtbedrukte bladzijden, betreurt Nancy Friday de scheuring tussen de vrouwenbeweging en de seksuele revolutie, die ze 'onze achilleshiel' noemt. "We zullen nooit te weten komen hoeveel terrein we de afgelopen 25 jaar hadden kunnen winnen als vrouwen onderling niet zo verdeeld zouden geweest zijn", schrijft ze in 1996. "Pas als we aanvaarden dat passie een essentieel onderdeel van ons feminisme is, zullen we zijn waar we moeten zijn." Nu, dat doel heeft Madonna intussen ruimschoots bereikt. Op haar 44ste is ze al meer dan twintig jaar de onbetwiste Queen of Pop. Zonder haar geen Britney Spearsen of Posh Spicen. Terwijl alles haar leek voor te bestemmen tot een wat morsige carrière als derde chorus girl van links. Want, laten we eerlijk zijn, Louise Veronica Ciccone is niet de beste zangeres ter wereld en volgens mensen die daar verstand van hebben ook maar een middelmatige danseres. Haar carrière als filmactrice is op z'n zachtst uitgedrukt nogal ongelijk en haar West End-debuut Up for Grabs in mei 2002 figureerde in veel eindejaarlijstjes als dé flop van het jaar. Niet dat het ook maar iets afdoet aan haar status als Supericoon van haar Tijd. Filosofen wijdden ernstige studies aan haar elfendertig gedaantes : punkbonbon uit de uitdragerij, geisha- girl, cabaretdanseres met torpedo-bh, reïncarnatie van Evita Peron, cyberpunk cowgirl, toegewijde echtgenote en moeder... Volgens sommigen is ze niets anders dan een inhalige controlefreak, gedreven door blinde (blonde ?) ambitie. Anderen roemen haar als het rolmodel van de nieuwe vrouw : een overtuigde feministe, heteroseksueel en passioneel, die het aandurft politiek incorrect te zijn. Lees : die seks heeft met de foute mannen (en vrouwen) als het haar uitkomt. "Madonna legt de dreinerige en puriteinse kantjes van het Amerikaanse feminisme bloot", schreef Camille Paglia in Sex, Art and American Culture. "Ze toont jonge vrouwen dat je vrouwelijk en sexy kunt zijn, zonder de controle over je eigen leven te verliezen, zonder een slachtoffer van de mannenwereld te zijn." Als de perfecte anti-Marilyn had Madonna ook een korte romance met John Kennedy jr. Hij breidde voor haar zijn garderobe uit met tweedehands leren jasjes en jeans met scheuren en liet zelfs een postmodern sikje staan, 'dat hem iets zorgelijks gaf'. Nog volgens biograaf J. Randy Taraborelli, overigens niet de meest betrouwbare bron, maakte zíj het uit. Madonna heeft dan ook geen man nodig om zich te manifesteren. Haar manier om aan haar zelfexpressie te werken, doet denken aan wat Flaubert ooit de dubbele aanspraak van vrouwen noemde : hun fantasierijke en gepassioneerde kant enerzijds en anderzijds de gave om nooit de kluts kwijt te raken. De droomster versus de goede kassajuffrouw, zeg maar. Een andere goede kassajuffrouw die ze allemaal op een rij heeft, is Naomi Wolf. Schreef op haar 28ste de bestseller The Beauty Myth ( De zoete leugen) waarmee ze in één klap wereldberoemd en de officieuze woordvoerster van een generatie jonge, ambitieuze vrouwen werd. De frontale aanval op het schoonheidsideaal, dat vrouwen volgens haar kapotmaakte, had des te meer impact doordat Wolf zelf niet zou misstaan als Playboy centerfold. "Mocht ik het geld nodig hebben om mijn dochtertje eten te geven, ik zou het doen ook", verklaarde ze ooit. Het zou al gek moeten lopen wil het ooit zover komen. In 1999 werd ze adviseur van presidentskandidaat Al Gore, die volgens haar zijn poëtische persoonlijkheid meer tot zijn recht moest laten komen en dus meer aardetinten moest dragen. In Washington kwamen ze niet meer bij, maar wie het hardst lachte was Naomi Wolf zelf, die aan haar rol als adviseur naar verluidt zo'n 14.875 euro per maand overhield, meer dan wat Gore als vice-president verdiende. In haar tweede boek, Fire with Fire, misschien iets te militant vertaald als Aan de slag, geeft ze jonge vrouwen een soort survival kit mee om vuur met vuur te bestrijden en zich te handhaven in de mannenwereld. Aan vier stelregels moesten ze zich te allen tijde houden. Eén : altijd vrouw blijven. Twee : nooit koken voor of vrijen met iemand die je vernedert. Drie : ongehoorzaam zijn. Vier : geld vragen voor wat je doet. Geld is macht en de enige taal die mannen verstaan. Vooral die laatste regel hebben meisjes als Britney Spears, Christina Aguilera en Geri Halliwell alvast uitstekend begrepen. En als onze eigen polderseksbom Betty aankondigt dat ze in Cover voor het laatst naakt poseert, bewijst ze dat ze de wetten van de markt kent : schaarste stimuleert de vraag. Ach, laten we het vooral gezellig houden en er voor het gemak van uitgaan dat haar wat ranzige giecheligheid ook echt een uiting van gelukkige sensualiteit is. Want het valt natuurlijk niet te ontkennen dat het vrouwenlichaam meer dan ooit een fetisj is. Reclamejongens zijn er blijkbaar van overtuigd dat je geen pak koffie of een grasmaaier kunt slijten zonder er een foto van een blote vrouw in extase op te plakken. Vooral grote borsten zijn weer helemaal in. Dertig jaar nadat Germaine Greer een weelderige boezem 'een molensteen rond de nek van een vrouw' noemde, kreeg de Wonderbra in Amerika een speciale prijs 'voor haar contributie tot de mode'. En vorige lente was de nationale pers en televisie wekenlang in de ban van de 'joekels' van Veronique De Cock en de vraag in hoeverre röntgenopnamen deugen als echtheidscertificaat. Belachelijk zei u ? Coco Chanel, toch bepaald geen dom blondje, wond er geen doekjes om : "Schoonheid hebben wij vrouwen nodig opdat mannen van ons houden, domheid hebben we nodig opdat wij van mannen kunnen houden." Klinkt cru, maar ik wed dat Hillary Clinton begrijpt wat Coco bedoelde. En intussen heeft het er elke schijn van dat in deze showsamenleving waarin iedereen wanhopig naar zijn vijftien minuten roem dingt, waarin vrouwenbladen hun lezeressen een dildo cadeau doen en mensen hun eigen dood regisseren, lelijkheid het laatste echte taboe is. "De anatomie bepaalt iemands lot", wist zelfs opa Freud al. Dat die onrechtvaardigheid voor vrouwen misschien nog groter is dan voor mannen, denken we er gewoon bij. We temmen en trimmen ons lijf, plukken en smeren en hongeren net zolang tot we aan de geldende normen voldoen. Want zelfs de lelijkste donder vindt dat hij recht heeft op een mooie vrouw. En intellectuelen die hoog oplopen met zogenaamde geestelijke waarden, zijn vaak de grootste snoepers van allemaal. Er is trouwens niets intellectueels aan een man die in de ban is van een stel welgevormde benen of een pronte boezem. De dochter van een vriendin, een prille zestienjarige die nog moet wennen aan de verbijsterende impact van haar schoonheid op mannen, drukte het zo uit : "Ze zijn zo simpel en zo verschrikkelijk voorspelbaar, als een hond voor zijn etensbakje." Ja kijk, is het dan verwonderlijk dat zogenaamde bimbo's hun aantrekkelijkheid als onderhandelingswaar gebruiken ? Geef toe dat zo'n meisje als Tanja Dexters toch tamelijk onweerstaanbaar is : maakt er geen geheim van dat ze in het weekend liever basejumpt dan het verzameld werk van Wittgenstein te lezen, flapt er alles uit dat in haar frisse kopje opkomt en geeft immer de indruk dat ze zich uitstekend amuseert. Is het anderzijds verwonderlijk dat ook intellectuele vrouwen hoe langer hoe verleidelijker voor de dag komen ? Marie von Ebner-Eschenbach, een Oostenrijkse schrijfster en feministe van eind negentiende eeuw, beweerde dat elke schrandere vrouw een miljoen natuurlijke vijanden heeft : alle domme mannen namelijk. Naar de foto in de Grote Nederlandse Larousse te oordelen, had Marie wel enige reden tot bitterheid. Dat voor een mooie schrandere vrouw vele deuren opengaan, heeft ze waarschijnlijk niet aan den lijve ondervonden. Is het trouwens puur toeval dat de jongste generatie politica ( Freya Van den Bossche, Kathleen Van Brempt, Nahima Lanjri, Fauzaya Talhoui, Meryem Kaçar en een resem anderen) zo'n hoog glamourgehalte heeft ? Of kom je niet op een verkiesbare plaats als je eruitziet als het vrouwelijk equivalent van Vande Lanotte ? "In elke vrouw schuilt ergens een Emanuelle", meent Bernard-Henri Lévy, een pretentieuze Franse filosoof met een hoge Don Juan-factor. In dit geval ben ik geneigd hem gelijk te geven. Meer nog : volgens mij schuilt er in ieder mens een bimbo. Alsof De Croo en Mark Eyskens altijd zo snedig uit de hoek komen als ze in Delaatste show opdraven. Bovendien valt er volgens mij iets te zeggen voor selectieve domheid. Geen enkel mens wil voortdurend verstandig zijn of intellectuele hoogstandjes leveren, dat is gewoon niet vol te houden. En wat is er heerlijker dan in momenten van grote intimiteit met zijn tweeën samen absoluut verstandelijk incorrect te zijn ? Linda Asselbergs / Tekening Jan BosschaertWe temmen en trimmen ons lijf, plukken en smeren en hongeren net zolang tot we aan de geldende normen voldoen. Want zelfs de lelijkste donder vindt dat hij recht heeft op een mooie vrouw. "Schoonheid hebben wij vrouwen nodig opdat mannen van ons houden, domheid hebben we nodig opdat wij van mannen kunnen houden."