Tijd is een rekbaar begrip in de mode. Dat voel je wanneer je als verslaggever van defilé naar defilé trekt, kriskras door Milaan en Parijs, van hot naar her en terug, op de metro, in shuttlebusjes of te voet, dat laatste met uitschieters tot twintig kilometer per dag.
...

Tijd is een rekbaar begrip in de mode. Dat voel je wanneer je als verslaggever van defilé naar defilé trekt, kriskras door Milaan en Parijs, van hot naar her en terug, op de metro, in shuttlebusjes of te voet, dat laatste met uitschieters tot twintig kilometer per dag. Soms lijkt het tijdens de modeweken of je in een uur tijd een wereldreis hebt gemaakt. Soms lijkt een show van tien minuten eindeloos. Dat er op de catwalks voortdurend naar vroeger wordt verwezen, en soms naar een ingebeelde toekomst, helpt niet. 12u42: hoepelrokken uit het tijdperk van de een of andere Lodewijk. 13u25: microrokjes van circa Y2K. Dit seizoen sloeg onze interne klok soms helemaal op hol. Parijs en Milaan, en in mindere mate New York en Londen, waren terug, heette het, al waren ze nooit helemaal weggeweest. Het voorbije anderhalf jaar emigreerden ze grotendeels naar het internet, in de vorm van live broadcasts, zoomsessies en ouderwetse filmpjes. Een klein aantal merken bleef showen, zij het voor een gereduceerd publiek van locals. Nu was de vraag: ging de industrie voor business as usual of hadden de labels iets geleerd van de pandemie? Werd de draad gewoon weer opgepikt? Het antwoord lag ergens tussenin. Een aantal grote namen ontbrak nog op de kalender: Gucci en Bottega Veneta in Milaan; Dries Van Noten, Celine, Sacai en Comme des Garçons in Parijs. Dries Van Noten hield het zoals de voorbije twee seizoenen bij een online video, geregisseerd door Albert Moya, en een fotoshoot, van Rafael Pavarotti. De felgekleurde collectie was geïnspireerd door het Holi-festival in India. "De collectieve energie en vreugde van een rumoerig publiek, vuurwerk, pop- en rockconcerten, Burning Man", mijmerde hij in zijn collectienotities. " Bring the passion and joy! Let the party begin!" Maar een party in absentio blijft moeilijk. Van Noten is doorgaans een vaste waarde tijdens de modeweek. Zijn shows werden altijd druk bijgewoond, zeker voor een merk dat nooit adverteert en tot voor kort volledig onafhankelijk was. Vorig jaar was hij een van de initiatiefnemers van een beweging van ontwerpers en andere modeprofessionals die streefden naar een minder opgefokt systeem. Nu de 'echte' shows terug van weggeweest zijn en alles weer net zo opgefokt lijkt als vroeger, rest de vraag of er nog veel enthousiasme overblijft voor films en andere digitale projecten, en voor 'slower fashion' in het algemeen. Het is wachten op definitief cijfermateriaal van YouTube, Instagram en de Chinese sociale media om te zien of de afwezigen al dan niet gelijk hadden. Want het bleef natuurlijk wel een modeweek met mankementen. Er waren amper Aziatische toeschouwers, tenzij Europese correspondenten. Soms leek het of de tijd gewoon had stilgestaan. Meer in Parijs dan in Milaan, waar nog strikt aan social distancing werd gedaan en het aantal zitjes vaak zo sterk was gereduceerd dat er voor magie nog weinig plaats was. Bij Balmain vierde ontwerper Olivier Rousteing zijn tiende verjaardag als artistiek directeur met een groots opgezet muziekfestival op een eiland in de Seine, net buiten de stadsgrens. Franz Ferdinand en Doja Cat speelden voor zesduizend toeschouwers en een paar honderd journalisten en andere modeprofessionals. Beyoncé las een vooraf opgenomen brief aan Rousteing voor en in de catwalkshow liepen onder anderen Naomi Campbell en Carla Bruni mee. We zagen hen in close-up, op schermen als wolkenkrabbers zo groot. Het is opmerkelijk dat een ontwerper die astronomisch geprijsde prinsessenjurken ontwerpt tegelijk zo dicht bij 'het volk' staat. In Milaan organiseerde Boss een gelijkaardig populair event, voor een collab met sportswearfabrikant Russell Athletic: een simulatie van een baseballwedstrijd op een sportterrein in een buitenwijk, met cheerleaders, een fanfare, hamburgers en popcorn, mascottes en tribunes vol supporters. Het ging tijdens deze modeweken vaak meer over lichamen dan over kleren. Bij Vivienne Westwood liepen vooral de mannelijke modellen met minstens één bil bloot. De linkerbil, met name ("Waarschijnlijk omdat ik rechtshandig ben", grapte ontwerper Andreas Kronthaler achteraf backstage). De rokjes waren héél kort. Heel opvallend bij Miu Miu, waar Miuccia Prada de 'low rise' minirok van circa Y2K heropviste, maar ook bij Prada zelf. Daar werden de mini's gecombineerd met nog kortere shorts, korsetten en baleinen. Versace schakelde een groepje halfnaakte mannelijke modellen in en liet Dua Lipa's Physical door de luidsprekers schallen. Dolce & Gabbana hadden nog een keer naar Oops... I Did It Again geluisterd: glitter, oversized denim, microrokjes en zelfs een campy J.Lo-T-shirt. Lycra was populair bij labels van Saint Laurent tot Xüly Bet. Het Belgische duo Ester Manas, dat debuteerde op de catwalk, bewees nog eens dat meisjes van alle maten sexy kunnen zijn. Waarom bandeaus en beha's zo'n aftrek hebben? Misschien hoopt de textielindustrie dat we in 2022 dan toch de 'hot girl summer' krijgen die eigenlijk voor 2021 was aangekondigd, maar die in Europa letterlijk en elders op zijn minst figuurlijk in het water is gevallen. Maar het zou ook weleens gewoon een bedrijfskundige tactiek kunnen zijn: met al die petieterige stukjes textiel moet er minder in stoffen worden geïnvesteerd. Sexy is mooi meegenomen. Balenciaga leverde de sterkste prestatie van het seizoen: een simulatie van een rodeloperevent, waarbij de toeschouwers een onderdeel vormden van de show - we passeerden allemaal voor de camera's - en de modellen tegelijk ook toeschouwers waren. Toen iedereen eindelijk had plaatsgenomen in de zetels van het klassieke Théâtre du Châtelet, werd een speciale aflevering van The Simpsons geprojecteerd: Marge, Homer en Bart op de catwalk van Balenciaga in Parijs, met glansrollen voor artistiek directeur Demna Gvasalia en Anna Wintour, de laatste zelf present in een jurk van Balenciaga. De laatste show van het seizoen, een eerbetoon aan Alber Elbaz door meer dan veertig voorname ontwerpers, was tegelijk een feest en een begrafenis. Het was een mooi moment. De champagne vloeide, op het einde was er confetti en dansten de modellen. Maar het was ook een wrang moment: Elbaz overleed in april aan de gevolgen van Covid-19, amper 59. De tijd staat nooit stil. Gisteren is een vage herinnering, morgen een mysterie.