Sint-Jakobs : een bonte mengelmoes

Het is nauwelijks te geloven dat men zo dicht bij de drukke Anspachlaan kan kuieren door de ogenschijnlijk kalme, smalle straatjes van de Sint-Jakobswijk. Of een verkwikkend hete koffie drinken op één van de terrasjes ( Le Plattesteen, Le Lombard, Le Fontainas, Au Soleil, Le Cercle des Voyageurs). Het heterogene volkje dat er woont, het netwerk van straatjes en steegjes en de onmiskenbare stempel van het verleden staan borg voor de discrete charme van deze buurt rond de Kolenmarkt. Maar ook de dagelijkse strijd van Yvan Vandenbergh, die hier een tiental jaar geleden een pand kocht en het ombouwde tot het café Au Soleil, zit er voor iets tussen. Het is dankzij zijn uitstraling - soleil betekent niet voor niets zon - dat in deze godvergeten uithoek van het paradijs nieuw leven ontstond. Wat later nam een wijkcomité, bestaande uit bewoners en winkeliers, in samenwerking met de eigenaars de stedenbouwkundige vernieuwing van de wijk onder handen. In talrijke oude huizen - sommige dateren uit 1669 - is tegenwoordig op de gelijkvloerse verdieping een winkel ondergebracht. Je kunt er zowat alles kopen : sportswear, vintage, hippe schoenen of doordeweekse pantoffels.
...

Het is nauwelijks te geloven dat men zo dicht bij de drukke Anspachlaan kan kuieren door de ogenschijnlijk kalme, smalle straatjes van de Sint-Jakobswijk. Of een verkwikkend hete koffie drinken op één van de terrasjes ( Le Plattesteen, Le Lombard, Le Fontainas, Au Soleil, Le Cercle des Voyageurs). Het heterogene volkje dat er woont, het netwerk van straatjes en steegjes en de onmiskenbare stempel van het verleden staan borg voor de discrete charme van deze buurt rond de Kolenmarkt. Maar ook de dagelijkse strijd van Yvan Vandenbergh, die hier een tiental jaar geleden een pand kocht en het ombouwde tot het café Au Soleil, zit er voor iets tussen. Het is dankzij zijn uitstraling - soleil betekent niet voor niets zon - dat in deze godvergeten uithoek van het paradijs nieuw leven ontstond. Wat later nam een wijkcomité, bestaande uit bewoners en winkeliers, in samenwerking met de eigenaars de stedenbouwkundige vernieuwing van de wijk onder handen. In talrijke oude huizen - sommige dateren uit 1669 - is tegenwoordig op de gelijkvloerse verdieping een winkel ondergebracht. Je kunt er zowat alles kopen : sportswear, vintage, hippe schoenen of doordeweekse pantoffels. "De belangrijkste aantrekkingspool van de wijk is precies het naast elkaar bestaan van speciaalzaken, kunstambachten en buurtwinkels", verklaart Philippe Landroux, voorzitter van de onafhankelijke Sint-Jakobsgemeente. De wijk neemt zelfs een Parijs' airtje aan. In de loop van dit jaar staat trouwens een jumelage op het programma met drie wijken uit de Lichtstad. Bij valavond gonst het leven in de wijk op het ritme van de muziek in restaurants ( Cantina Cubana, Katja's Kitchen, Asia Grill, Tapas Locas, Mirante) en cafés ( DNA,...). Dan verschijnen de jongeren in het straatbeeld. Overdag is het shoppen geblazen. Wandel mee door elke straat. De adressen zijn per nummer gerangschikt. n° 35 Eaucontreair Kapsalon voor dames en heren waar een prettig gestoord duo uw gekste haargrillen in overweging neemt. n° 62 Tara Tata Verwennerij voor uw voeten ! Bij Tara Tata vindt u hippe merknamen als Camper, Vic Matié, enzovoorts. n° 64 L'Écrivain De boekenwinkel van Philippe Landroux. Een uitgebreid gamma boeken (literatuur, kinderboeken, prachtige prentboeken over verre streken,...). n° 69 Wakko Knettergek kapsalon. Ook hier kunt u de meest gewaagde variaties en experimenten laten uitvoeren. Op eigen risico welteverstaan. n° 74 What ? Zeer kleurrijke zaak. Bij What ? kunt u allerlei gadgets vinden : lampen, sleutelhangers, handtassen, hologrammen, enzovoorts. n° 76 Privé Joke Ontmoetingsplaats van het trendy volkje. Bij Privé Joke vindt u merknamen als Nolita, Epure, Paul Frank, Emily en dergelijke. Fel gekleurd en hel verlicht disco-interieur voor haar, zeer cosy met referenties aan het buitenleven (merken als Geda, Homecore, Fred Perry) voor hem. n° 82 Galery 0 Eigentijdse juwelen, meestal unieke exemplaren, in edele metalen of originele materialen (rubber, papier,...) schitteren in de zaak van juwelenontwerpster Mei Lei. Vier keer per jaar wordt in de kelderverdieping, waar zich het atelier bevindt, een tentoonstelling georganiseerd van juwelen en kunstsmeedwerk. n° 102 I Love In de boetiek en galerie I Love vinden we een ruime keuze aan boeken over eigentijdse kunstenaars, naast een hele rist buitenlandse modetijdschriften. Doel ? Het 'spinnen' van een netwerk voor 'creatievelingen'. Er worden ook minitentoonstellingen georganiseerd, gewijd aan één kunstenaar. Elke tentoonstelling duurt vijf weken en wordt voorafgegaan door een vernissage. n°11 Icon Diesel, Replay, Cacharel, Isabel Marrant, Etoile, l'Altra Moda, Twin-Set, Les Prairies de Paris, Seven For All Mankind, Bikkembergs Sport... Een greep uit de topmerknamen die onder één dak te vinden zijn. n°15 Cimarron Een nieuwe flagship store waar de kleurrijke en speelse creaties van stylist Piero Turk de aandacht trekken in een glimmend en kitscherig interieur. U vindt er ook een gamma badpakken. n°17 Joe Tex Het Franse merk Joe Tex zoekt inspiratie in de vintagesnitten uit de jaren zestig en zeventig voor T-shirts, pantalons en jasjes met het goed herkenbare logo. n° 19 R&V Helemaal in het groen, aangename en trendy sfeer. R&V is incontournable voor al wie op zoek is naar de zeldzame parel in het topgamma van vintage chic. n° 14 People Shoes Het paradijs van hippe baskets en dito kleding : G-Star, Diesel, Fornarina of Adidas. People Shoes is wel degelijk the place to be voor keitoffe streetwear. n° 39 Utopia Voor wie op zoek is naar comics of naar beeldjes uit de James Bond-saga... of naar iets dat je nergens anders vindt ! n° 64 Burelesque Wie durft het aan zich te laten kappen in een interieur vol pop en kitsch dat Barbarella zou doen blozen ? Steek het hoofd eens binnen bij Burelesque. n° 90 Caloggero Fiori Zeg het met bloemen... en laat u bijstaan in de charmante bloemenwinkel van Caloggero Fiori, waar originele verse boeketten samengesteld worden. n° 27 Bernard Gavilan Bernard Gavilan is zowat het boegbeeld van de wijk. Bij hem kan men terecht voor allerlei accessoires, originele creaties, bijgewerkte tweedehandskleding of... meubilair en voorwerpen in retro-popstijl. n° 29 Under Elvis Een nieuwkomer in de wijk : Under Elvis. Meer dan honderd vierkante meter boordevol streetwear met dj-muziek op de achtergrond. Nog vóór de Antoine Dansaertwijk het symbool werd van de heropleving van de Brusselse stadskern, onderging de buurt grondige vernieuwingen onder impuls van een aantal pioniers. Eén van hen is ongetwijfeld Sonja Noël, onvervalste 'modepredikante', die in 1984 in de Dansaertstraat de boetiek Stijl opende. Ze kreeg navolging en stimuleerde ontwerpers om zich eveneens in de buurt te komen vestigen. In 1985 kwam er een nieuwe impuls dankzij L'Archiduc, een gezellige art-decobar. De handelaarsvereniging is bovendien zeer actief. Maar zonder de designers, de steun van de overheid, het openen van het Dansaert Centrum en de oprichting van Modo Bruxellae zou deze wijk nooit uit zijn as herrezen zijn. Vandaag is dit een bruisend stukje stad met restaurantjes, tearooms, superbegaafde ontwerpers ( Christophe Coppens, Nicolas Woit, Mieke Cosyn, Johanne Riss, Azniv Afsar, Jean-Paul Knott,...), befaamde merken ( Rue Blanche, Olivier Strelli, Marithé & François Girbaud,...), naast trendy cafés rond het Sint-Goriksplein. Maar de faam van de wijk is een mes dat aan twee kanten snijdt. Volgens Sonja Noël en Linda Van Waesberge van de vzw Modo Bruxellae hebben de media en de toeristische gidsen roet in het eten gestrooid door de wijk te beschrijven als 'trekpleister voor hippe vogels'. Men zou erbij vergeten dat het in de eerste plaats een wijk is waar mensen graag wonen. De mythe heeft ook een verhoging van de huurprijzen met zich meegebracht, met als logisch gevolg dat nog weinig jonge ontwerpers er kunnen komen wonen. Die wijken uit naar het tweede deel van de Antoine Dansaertstraat, dichter bij het kanaal. Ook daar schieten galeries als paddestoelen uit de grond ( Les Filles du Calvaire, Archétype,... ). Aleksandra Paszkowska heeft er de toon gezet met haar boetiek Y-dress ? 20-28. Beursschouwburg Dit cultuurtrefpunt werd onlangs helemaal in het nieuw gestoken en programmeert weer (zoals vanouds) boeiende culturele en artistieke events. Het imposante gebouw biedt onderdak aan artistieke performances maar ook aan allerlei tentoonstellingen. En er is een sympathiek café-restaurant. n° 14 Gabriele In haar kleine maar bewonderenswaardige boetiek leeft de Duitse Gabriele, vroeger decorontwerpster en rekwisiteur in het theater, haar passie voor kostuums uit. Hoedjes, schoenen, accessoires, jurken, lingerie... uit de jaren twintig tot nu. Vintage-effect van hoge kwaliteit. n° 25 Ethic Wear Marie Cabanac stelt haar creaties voor in haar boetiek met de veelzeggende naam. Kleding, schoenen en accessoires worden stuk voor stuk vervaardigd uit 'ecologisch' materiaal en gefabriceerd volgens ethische arbeidsprincipes. n° 46. Usage Externe Drie keer per jaar organiseert de galerie Usage Externe een tentoonstelling met werk van jonge Belgische kunstenaars uit vrijwel elk domein : mode, beeldhouwen, fotografie, schilderwerk, design, architectuur. In de kleine boetiek naast de galerie vindt u originele snuisterijen. n° 9 Natan / Treize Het befaamde modehuis Natan en stylist Thierry Struvay staken de koppen bij elkaar en openden deze kleine boetiek gespecialiseerd in chique accessoires. Het aanbod van Natan / Treize is een selecte keuze aan juwelen, parfums en andere voorwerpen, getekend Frédéric Malle, Lucien Pellat-Finet, Marko Matyzik e.a. n°29 Christa Reniers Juwelenontwerpster Christa Reniers vestigde hier haar boetiek annex atelier. In een spierwit, minimalistisch interieur stelt zij haar creaties tentoon : juwelen waarvoor zij inspiratie zocht in de natuur en, uiteraard, haar hypervrouwelijke ringen. n° 34 Kat and Muis Sinds 1986 is deze winkel een referentie voor kinderkleding. De meeste merken die er verkocht worden, zijn van Belgische signatuur : Mas&Lola, Anne Kuris en dergelijke. n° 42 Lodge In deze multimerkenboetiek, die opende in september jongstleden, vindt u het neusje van de zalm : Armani-jeans, Essentiel, Filippa K, Gigue, Hampton Bays, Just In Case, Mer Du Nord, Sportmax, Strenesse, Velvet en Xandres. n° 47 Underwear Zoals de naam laat raden, is dit een intieme plek waar u de fijnste lingerie kunt aanschaffen. Stuk voor stuk in zachte, sensuele materialen : C. Gilson, Fifi Chachnil, Yael Landman, Eres, Own, Nurse +, Paul Smith, Hanro,... n° 64 Annemie Verbeke Comfortabele kleding van de Belgische ontwerpster Annemie Verbeke, die aandacht heeft voor de kleinste details. Een ode aan de vrouwelijkheid. n° 74 Stijl Demeulemeester, Van Noten, Margiela, het zijn stuk voor stuk grote namen die Stijl maken wat het is : een tempel van eigentijdse mode. U vindt er eveneens Helmut Lang, Costume National, Xavier Delcour, Olivier Theyskens, Sofie D'Hoore. De filosofie: voorrang geven aan creativiteit en avant-garde, boven het commerciële. n° 76 Idiz Bogam Deze buitengewone boetiek geeft gedragen kleding een tweede leven door jonge stylisten er iets persoonlijks aan toe te laten voegen. De tempel van de chique vintage. n° 80 Nicolas Woit Charmante boetiek met retrolook waar u creaties van Nicolas Woit uit de jaren dertig, veertig en vijftig kunt bewonderen. n° 83 Les Précieuses De creaties van de Belgische Pili Collado, specialiste in accessoires, gepresenteerd in een art-decoruimte. Zij verkoopt haar eigen juwelen, maar ook geparfumeerde artikelen van Dyptique en prachtige, handgemaakte tassen van Jarmin Puech... n° 89 Hatshoe Het rijk der accessoires. Een chique keuze uit schoenen van Dries Van Noten, Vero- nique Branquinho, Robert Clergerie, Espace, Muxart, Costume National. Naast hoeden en tassen van Cécile Bertrand. n° 102 Y-Dress ? Styliste Aleksandra Paszkowska heeft eindelijk een passend decor gevonden voor haar originele en functionele creaties. n° 6 Yohji Yamamoto Drie talentvolle Japanse ontwerpers, Yohji Yamamoto, Comme des Garçons en Junya Watanabe, onder één dak. Incontournable. n° 35 Johanne Riss De uitgepuurde creaties van Johanne Riss brengen poëzie in haar boetiek. Comfortabele kledingstukken voor de vrije tijd, tijdloze creaties voor overdag, zeer vrouwelijke ontwerpen voor 's avonds en fluweelzachte bruidskleding. n° 2 Christophe Coppens In deze piekfijne boetiek komen de hoeden en accessoires in subtiele en kleurrijke materialen van Coppens zeer goed tot hun recht. Ze worden met de hand gemaakt in zijn atelier op de Nieuwe Graanmarkt. n° 5 Jean-Paul Knott Boetiek van het luxueuze prêt-à-porterlabel Jean-Paul Knott. Het spelen met snitten en uitsnijdingen en gedestructureerde constructies verraadt de hand van de vroegere assistent van Yves Saint Laurent. n° 11 Mieke Cosyn Nog een prachtige boetiek met de romantische creaties van Mieke Cosyn. Zowel trouwjurken als kleurrijke prêt-à-porter. n° 28 Azniv Afsar De originele snitten van ontwerpster Azniv Afsar met hun geometrische elegantie domineren in deze sober ingerichte boetiek. n° 114 Martin Margiela In samenwerking met Stijl, waar zijn creaties al sinds 1988 werden verkocht, heeft Martin Margiela in 2002 een eigen boetiek geopend. U vindt er de verscheidene collecties van deze Antwerpse ontwerper. n° 3 M.Y. Workshop Marina Yee behoorde tot de befaamde Zes van Antwerpen en was laureate van de prijs Modo Bruxellae 2003. Heel wat nieuwsgierige bezoekers maar ook kenners (!) ontdekken haar charmante boetiek, die ook dienstdoet als atelier. n Tekst Aude Gribomont Foto's Renaud Callebaut