We bevinden ons op een domein van enkele tientallen hectaren rond het kasteel Smith Haut-Lafitte, sinds 1990 eigendom van Mathildes ouders, Daniel en Florence Cathiard. Het pas opgerichte centrum voor vinotherapie past perfect in het groene, golvende landschap. Het werd opgetrokken in rode Amerikaanse ceder en heeft de vorm van een traditionele droogkamer voor tabak. De sobere architectuur vormt een mooi tegengewicht voor het schitterende hotel dat gebouwd werd in de geest van de Bordelese wijnopslagplaatsen. Een oase van rust voor de kuurgasten van Les Sources de Caudalie, en voor de talrijke zakenlui op doorreis of mensen die voor hun plezier het wijndomein bezoeken.
...

We bevinden ons op een domein van enkele tientallen hectaren rond het kasteel Smith Haut-Lafitte, sinds 1990 eigendom van Mathildes ouders, Daniel en Florence Cathiard. Het pas opgerichte centrum voor vinotherapie past perfect in het groene, golvende landschap. Het werd opgetrokken in rode Amerikaanse ceder en heeft de vorm van een traditionele droogkamer voor tabak. De sobere architectuur vormt een mooi tegengewicht voor het schitterende hotel dat gebouwd werd in de geest van de Bordelese wijnopslagplaatsen. Een oase van rust voor de kuurgasten van Les Sources de Caudalie, en voor de talrijke zakenlui op doorreis of mensen die voor hun plezier het wijndomein bezoeken. In het centrum voor vinotherapie word je als kuurgast in witte badjas gestoken en kan je genieten van de weldaden van een bad in rode wingerd en in druivendroesem, of van een massage met druivenpitolie. Wie zijn huid dan nog niet zacht genoeg vindt, kan opteren voor een honing-en-wijnwikkel, waarbij warme honing en wijngist op de huid worden aangebracht. Al deze behandelingen worden gecombineerd met vluchtige oliën, getrokken uit planten van biologische teelt. Het kuurwater, dat rijk is aan ijzer en fluor, komt uit een warme bron die meer dan 500 meter onder de grond zit. Tussen de behandelingen door kan de kuurgast kiezen voor een duik in het zwembad, een beurt in de hamam of gewoon luieren op een rustbed. Op de verdieping kan je terecht bij schoonheidsspecialisten voor droge gezichts- en lichaamsverzorging: soft peeling op basis van druiven, schoonheidsbehandeling op basis van polyfenolen...Het verhaal van Caudalie begon op het Château Smith Haut-Lafitte tijdens de druivenoogst in 1993. Al enkele jaren werd veel gesproken en geschreven over de geneeskrachtige eigenschappen van wijn, vooral inzake hart- en vaatziekten. De nadruk werd niet langer gelegd op de alcohol, maar op de heilzame bestanddelen die wijn bevat. Daniel en Florence Cathiard waren uitermate in die materie geïnteresseerd en ze nodigden professor Joseph Vercauteren uit, hoofd van het laboratorium farmacognosie aan de farmaceutische faculteit van Bordeaux. De man maakte naam met zijn kennis van de polyfenolen, complexe bestanddelen die in heel wat planten terug te vinden zijn, onder meer ook in druiven. Polyfenolen bevatten anti-oxidantia die de beruchte vrije radicalen bestrijden, waarvan de productie door onze levensstijl alleen maar toeneemt. Vrije radicalen zijn zeer onstabiele moleculen die één ongepaard elektron bevatten. Wanneer zo'n vrij radicaal dat elektron verliest, treedt oxidatie op. Op andere domeinen dan de menselijke gezondheid doen vrije radicalen bijvoorbeeld een wagen roesten of boter ranzig worden. Bij de mens verstoren ze de werking van het lichaam door het toedienen van te veel zuurstof aan moleculen die onmisbaar zijn voor onze gezondheid. Ze tasten de meervoudig onverzadigde vetzuren aan, maken onschadelijke moleculen kankerverwekkend... Schoonzoon Bertrand en Mathilde Cathiard waren erbij toen professor Vercauteren op bezoek was, en het gesprek ging ook over Mathildes stokpaardje, namelijk schoonheids- en verzorgingsproducten. Terwijl haar jonge echtgenoot zijn studies economie afmaakte in Parijs, volgde zij een gelijkaardige opleiding in Nice om dichtbij de parfumstad Grasse te kunnen wonen. Telkens als haar opleiding het toeliet, liep ze stage in een labo in de streek. Zij kende dus ook de verzorgingsproducten die de veroudering van de huid tegengaan. Die bevatten allemaal vitamine E, waarvan bekend is dat het de vrije radicalen bestrijdt. Het succes van deze producten neemt trouwens almaar toe omdat stress, vermoeidheid, overdadig alcoholgebruik, milieuvervuiling en langdurige blootstelling aan de zon de aanmaak van vrije radicalen bevorderen. Professor Vercauteren vertelde Mathilde dat polyfenolen in druivenpitten (die men na het persen van witte wijn gewoon weggooit) als anti-oxidans 10.000 keer actiever en doeltreffender zijn dan vitamine E. Het laboratorium van Vercauteren staat aan de spits van het onderzoek naar de stabilisatie van polyfenolen. Hij is er zelfs in geslaagd een belangrijk obstakel uit de weg te ruimen: hun oxidatie in crèmes bij contact met de lucht. Deze scheikundige reactie is erg hinderlijk omdat de crèmes verkleuren en sterk gaan ruiken naar slechte wijn, iets wat je nu niet bepaald verwacht van schoonheidsproducten.Met al die kennis leek het bijna vanzelfsprekend dat Mathilde een gamma schoonheidsproducten op basis van polyfenolen wilde creëren. In 1994 was het zover. Er kwamen drie gezichtscrèmes op de markt: een vochtinbrengende, een rimpelwerende en een verstevigende. Het merk Caudalie was geboren. De naam gaat terug op het Latijnse woord cauda, dat staart betekent. In de taal van de wijnproevers staat het voor de tijdseenheid waarmee de smaaklengte van wijn gemeten wordt (in seconden) - een zeer subjectieve meting overigens. Mathilde Cathiard en Bertrand Thomas begonnen niet onvoorbereid aan het avontuur. Beide economen namen de tijd voor een marktanalyse en voor stages bij de grote namen uit de sector. "Zo wisten we dat er naast de grote multinationals ook plaats was voor kleinere bedrijven die specifieke niches invullen. Toch was het begin erg moeilijk. Bertrand bezocht apotheken en ik ging de producten demonstreren in de verkooppunten. Ik herinner me nog de eerste Parijse apotheker die een bestelling plaatste, puur uit medelijden. Nu telt Caudalie 50 medewerkers. Er is een hele weg afgelegd." Mathilde en Bertand omschrijven zichzelf als "ondernemers van de 21ste eeuw met respect voor de ethische principes." "Onze producten worden niet getest op dieren. Onze crèmes bevatten geen bestanddelen van dierlijke oorsprong en geen kleurstoffen. Bewaarstoffen worden zoveel mogelijk geweerd. De resultaten die wij kunnen voorleggen zijn afkomstig van klinische proeven die uitgevoerd werden op vrijwilligers en alles wordt in het werk gesteld om de risico's op allergieën zo laag mogelijk te houden. Om maar één voorbeeld te geven: de melisse in onze Eau de Beauté is van biologische teelt. Dat kost meer, maar het is zuiverder, eerlijker." Het laboratorium van professor Vercauteren was van bij de start bij de zaak betrokken. Maar ook andere wetenschappers dragen hun steentje bij. Aan dokter Bernard Hertzog is het te danken dat de Eau de Beauté van koningin Isabella van Hongarije op de markt is. Deze vorstin werd door haar tijdgenoten geprezen om haar frisse huid. Dokter Hertzog vond de originele formule in oude teksten, maakte het product na en probeerde het uit op patiënten. Nu is het onder het merk Caudalie beschikbaar voor het grote publiek. Het hele gamma omvat momenteel 13 producten die in talrijke landen in apotheken te koop zijn, tot in Brazilië toe. "Onlangs nog kregen we telefoon uit Londen met het bericht dat Madonna onze producten had gekocht. Maar Isabelle Adjani is onze grootste steun. We mogen haar naam vernoemen zonder dat daar iets tegenover staat. Zij was trouwens een van onze allereerste cliënten in het centrum voor vinotherapie, enkele dagen voor de definitieve opening, half september jongstleden." De uitvinders omschrijven hun vinotherapie als een middel "om het afslanken te bevorderden en veroudering tegen te gaan door middel van druivenpitten". De therapie is een logisch uitvloeisel van de kennis die werd opgebouwd bij het uitwerken van het productengamma Caudalie, maar betekent ook een nieuwe stap in de geschiedenis van gezondheidskuren op basis van druiven. Die begonnen op te duiken rond 1840, ongeveer gelijktijdig met de 'moderne' badkuren.In het begin van deze eeuw volgden ongeveer 200.000 mensen zo'n kuur. Die bestond in het drinken van water en het eten van druiven. Dergelijke kuren waren erg in trek in Zwitserland, Duitsland en Italië. In Frankrijk werd in 1927 in Moissac, hoofdstad van de Chasselas, een station uvale opgericht, bestemd voor patiënten die leden aan obesitas, jicht, verstopping, leveraandoeningen... De kuurgasten moesten er dagelijks 2 kg druiven verorberen! Dit type van kuren werd door het Caudalie-team aan onze hedendaagse levensstijl aangepast. Ze zijn ook alleen mogelijk tussen september en november, de periode van de druivenoogst, en als aanvulling op de dieetmaaltijden die geserveerd worden in de restaurants op het domein. Les Sources de Caudalie wordt vooral bezocht door mensen die begaan zijn met de conditie van hun lichaam en hun huid. De helende en verzachtende werking van de polyfenolen is klinisch getest. De verstevigende crème - C80 genoemd - behaalt uitstekende resultaten in het bestrijden van vrije radicalen: 85 procent tegenover 11 procent voor een klassieke crème met vitamine E. Het centrum voor vinotherapie in Martillac zal niet lang het enige blijven. Mathilde Cathiard en Bertrand Thomas werden al gecontacteerd om een tweede centrum op te richten in een andere befaamde wijnstreek: Nappa Valley in Californië. Tekst en foto's Jean-Pierre Gabriel