Neen, een object ontstaat niet per definitie in het hoofd van een professioneel geschoolde westerse ontwerper. En neen, een object heeft niet per se Europese roots. En neen, er zijn niet altijd hightech machines nodig. Dit najaar is er opvallend veel aandacht voor homemade en lowtech design uit alle werelddelen.
...

Neen, een object ontstaat niet per definitie in het hoofd van een professioneel geschoolde westerse ontwerper. En neen, een object heeft niet per se Europese roots. En neen, er zijn niet altijd hightech machines nodig. Dit najaar is er opvallend veel aandacht voor homemade en lowtech design uit alle werelddelen. Zo loopt in de Triennale, het Milanese designmuseum, de expo Made in Slums (26 september tot 8 december) met objecten uit de sloppenwijk Mathare in Nairobi, Kenia. "Die komen niet uit een industriële productielijn," legt directrice Silvana Annicchiarico uit, "maar zijn het werk van individuele ambachtslui die altijd hetzelfde object maken." Concreet staan er op de expo praktische spullen, nodig om te overleven, die volledig gemaakt zijn uit het afval dat de sloppenwijk omringt. Nog zo'n onwaarschijnlijk staaltje van menselijke creativiteit ontstaan uit pure noodzaak, is het Recycled Orchestra uit Paraguay. In een kort maar ontroerend filmpje dat afgelopen maanden de wereld rondging, ziet u hoe uit afval muziekinstrumenten gemaakt worden, zodat kinderen uit de sloppenwijken muziek kunnen studeren en optreden. Dankzij financiering via Kickstarter verschijnt in 2014 een uitgebreide documentaire en gaat het orkest op tour in Noord-Amerika. Dat design de wereld kan verbeteren, vindt ook de Deense overheid. Om de twee jaar reikt die de Design Index Awards uit, in totaal goed voor 500.000 euro ! Een vijfde daarvan ging eind augustus naar een idee uit India : de jonge ontwerpster Kavita Shukla herinnerde zich een kruidendrankje van haar grootmoeder, dat ze ooit kreeg toen ze per ongeluk vervuild kraanwater gedronken had. Door het drankje werd ze niet ziek. Ze begon te onderzoeken welke kruiden haar oma gebruikt had, en drenkte er een papiertje in. Dat vormde het begin van FreshPaper, dat u gewoon bij groenten of fruit legt, waardoor die twee tot vier keer zo lang bewaren. "Met negen miljard monden te voeden tegen 2050 is voedselafval tegengaan een dringende uitdaging", aldus de Indexjury. Nog inspiratie uit India vindt u vanaf volgende maand in Grand-Hornu. Daar loopt Living Objects, Made for India (van 13 oktober tot 16 februari). Nipa Doshi, zelf Indiase, en haar Britse echtgenoot Jonathan Levien selecteerden doodgewone voorwerpen uit India en presenteren ze aan de hand van dagelijkse rituelen als baden, poetsen en optutten. Ook hier ligt de nadruk op vakmanschap. "India is een van de weinige landen ter wereld waar uitmuntend vakmanschap nog steeds een economisch haalbare productiewijze is", klinkt het. Info : www.triennale.it, www.landfillharmonicmovie.com, www.fenugreen.com, www.grand-hornu-images.be. LEEN CREVE