Een vergeten deel van ons lichaam, zo omschrijft bekkenbodemspecialist Hedwig Neels van de Universiteit Antwerpen en het UZA onze bekkenbodem. 'We weten dat het bestaat, maar wat het is, wat er allemaal zit en waarom het belangrijk is, dat beseffen we vaak helemaal niet. Ook in anatomieboeken en medische opleidingen wordt er weinig aandacht aan besteed, terwijl het nochtans een - letterlijk - centraal deel van ons lichaam is. Niet alleen bij vrouwen, maar ook bij mannen en kinderen. Als mensen er al iets over weten, is het vaak dat de bekkenbodem uit spieren bestaat, maar dat daar ook lichaamsuitgangen voor belangrijke organen zoals de blaas, de darmen, en de baarmoeder door lopen, is minder goed geweten. Die bekkenbodem bestaat ook uit ook ophangweefsel zoals pezen, ligamenten en fascia, en alles wordt bestuurd door zenuwen, zowel perifeer als in de hersenen. Het is een complex deel van ons lichaam, en er kan in onze bekkenbodem dus op veel verschillende niveaus iets misgaan.'
...

Een vergeten deel van ons lichaam, zo omschrijft bekkenbodemspecialist Hedwig Neels van de Universiteit Antwerpen en het UZA onze bekkenbodem. 'We weten dat het bestaat, maar wat het is, wat er allemaal zit en waarom het belangrijk is, dat beseffen we vaak helemaal niet. Ook in anatomieboeken en medische opleidingen wordt er weinig aandacht aan besteed, terwijl het nochtans een - letterlijk - centraal deel van ons lichaam is. Niet alleen bij vrouwen, maar ook bij mannen en kinderen. Als mensen er al iets over weten, is het vaak dat de bekkenbodem uit spieren bestaat, maar dat daar ook lichaamsuitgangen voor belangrijke organen zoals de blaas, de darmen, en de baarmoeder door lopen, is minder goed geweten. Die bekkenbodem bestaat ook uit ook ophangweefsel zoals pezen, ligamenten en fascia, en alles wordt bestuurd door zenuwen, zowel perifeer als in de hersenen. Het is een complex deel van ons lichaam, en er kan in onze bekkenbodem dus op veel verschillende niveaus iets misgaan.'En dat doet het ook. Een op twee zwangere vrouwen verliest wel eens urine, een op drie vrouwen heeft na de bevalling urineverlies en een op acht stoelgangverlies. Jonge moeders stellen zich dan ook vaak de vraag of ze nog zonder ongerust te zijn op een trampoline zullen kunnen springen, weet Neels. 50 tot 70 procent van de vrouwen in de menopauze kampt met bekkenbodemproblemen, van plas-en stoelgang tot pijn bij seks. Op zich is dat normaal, gezien de fysieke stress die een zwangerschap en bevalling met zich meebrengt, en het effect van veranderende hormonen bij de menopauze. Maar het probleem is dat we vaak helemaal niet weten wat normaal is en wat niet. 'Het is nog een taboe om erover te praten of vragen te stellen,' vertelt Neels, 'omdat het te maken heeft met een intieme zone, met onze blaas, stoelgang, winden en seks. Ik begrijp dat we dat niet allemaal op tafel gooien, maar als we er onwetend over blijven, zien we vaak een schuldgevoel als er iets mis gaat. Vrouwen denken al snel dat ze iets fout doen, of onvoldoende hun best hebben gedaan om die spieren bijvoorbeeld te versterken. En dan is er nog de schaamte. Een probleem als urineverlies betekent dat mensen bijvoorbeeld niet meer gaan sporten, of hun sociale leven beperken, ze gaan anders eten of te weinig drinken om minder te moeten plassen, maken zich zorgen over urineverlies tijdens seks, en uiteraard heeft pijn bij het vrijen ook effect op je seksualiteit. Die dingen hebben een stevig effect op onze levenskwaliteit, en daarom is het belangrijk dat we de problemen erkennen en oplossingen zoeken.'Misschien hebben we dus wel degelijk een bekkenbodemrevolutie nodig, en misschien is Neels daar wel een beetje mee bezig. Ze is bekkenbodemkinesiste, deed doctoraatsonderzoek naar het onderwerp, is een van de grondleggers van thepelvicfloor.be, een informatieve website over het onderwerp onder de vleugels van de Universiteit Antwerpen, en auteur van Het Bekkenbodemboek dat half september bij Lannoo uitkomt. 'Als het in de pers dan al eens over de bekkenbodem gaat, zijn het vaak een paar eenvoudige oefeningen. Daar is niets mis mee, maar omdat het zo'n complex deel van ons lichaam is, zijn er ook geen kant- en klare oplossingen. Preventie is belangrijk, en soms zijn een paar eenvoudige tips de oplossing, maar vaak ook niet. Een bumpy road, zo omschrijf ik het wel eens, maar het goede nieuws is dat er wel degelijk oplossingen zijn. Om te voorkomen dat je levenskwaliteit eronder gaat leiden, moeten mensen die problemen ondervinden er met hun omgeving of huisarts over praten. Want minder sporten, minder buitenkomen, seksuele problemen, die dingen kunnen namelijk een waterval aan andere fysieke en mentale problemen veroorzaken. Omdat we vandaag ook langer leven, en dat graag actief willen doen, worden problemen zichtbaarder. Wat opvalt is dat bekkenbodemproblemen er voor kunnen zorgen dat die hele zone van iemands lichaam heel beladen wordt, en soms lijkt het of mensen die willen uitschakelen.'Hoe goed naar het toilet gaan, dat is een ietwat oneerbiedige omschrijving van heel wat van de tips die met onze bekkenbodem te maken hebben. Maar het is belangrijk, want het is niet omdat we het al van voor onze geboorte doen, dat we het altijd juist doen. 'Goed blaasgedrag is cruciaal. Ontspannen, jezelf goed ontkleden, leegplassen, het zijn een aantal eenvoudige tips die goed zijn voor onze bekkenbodem. Ook onze drank- en eetgewoontes helpen bij preventie én het oplossen van problemen, en ook stress heeft effect.''Oefeningen kunnen al heel wat zaken oplossen, en kinesitherapie kan daarbij helpen. Iets wat veel mensen niet weten. In België wordt postnatale kinesitherapie en die fameuze bekkenbodemreëducatie, waarbij je leert om de bekkenbodem te begrijpen zelfs terugbetaald, en toch wordt er veel te weinig gebruik van gemaakt. Vandaar dus al onze initiatieven. Om informatie te verspreiden en te zorgen dat mensen hulp vragen als het nodig is.' Leve de revolutie, dus.Het Bekkenbodemboek van Hedwig Neels, Uitg. Lannoo, uit op 14 september.Theplevicfloor.be (ook op Instagram en Facebook)