Groepsdruk kan ons enorm veel stress, angst en onrust bezorgen. Niet alleen tieners lijden onder peer pressure, volwassenen krijgen er evenzeer mee te kampen. Ook tijdens de coronacrisis voelen mensen de druk van anderen om bepaald gedrag te vertonen, zoals de maatregelen aan hun laars lappen omdat familieleden of vrienden dat van hen verwachten.

Dat een groep geweldige dingen kan bereiken staat niet ter discussie, maar er is ook een keerzijde. Van onnozele reclamecampagnes en oliedomme bedrijfsbeslissingen tot dodelijke studentendopen en genocides in concentratiekampen, de geschiedenis leert ons dat het van een beetje tot afschuwelijk mis kan gaan wanneer groepsdruk iedereen de mond snoert.

Tijd om te leren hoe het werkt en wat we ertegen kunnen doen.

Frank Van Overwalle, professor sociale psychologie aan de VUB, licht toe: 'Als de meerderheid in een groep een bepaalde mening heeft of bepaald gedrag vertoont, dan ervaar je als lid van die groep druk om hetzelfde te denken of doen. Het is normatief, de leden van de groep hebben het gevoel dat ze 'moeten' meedoen om uitsluiting te voorkomen. Het is dan ook verwant aan sociale controle, de manier waarop we elkaar onderling op het rechte pad houden.'

Kill it with kindness

Enkelingen voelen geen groepsdruk, maar de meesten trekken zich aan wat een groep van hen denkt. Toch kun je tegen groepsdruk ingaan, legt Van Overwalle uit, als je het goed aanpakt. De voorwaarde is wel dat je krediet hebt opgebouwd. 'Heb je beslist dat iets belangrijk genoeg is om eventueel negatieve reacties te oogsten, dan is de beste strategie een vriendelijke, respectvolle benadering. Rookt iemand waar dat niet mag, doet iemand uitspraken waar je het niet mee eens bent of verwacht iemand iets van je wat je niet wilt, reageer dan met een glimlach en leg uit dat het niet beleefd is, dat je het niet met die uitspraak eens bent of dat je dat niet ziet zitten.'

'Appelleren aan solidariteit en elementaire beleefdheid, en laten merken dat je vindt dat de ander zich niet goed gedraagt, werken beter dan eindeloos zeuren. Als je binnen een groep op de een of andere manier veel krediet hebt opgebouwd, zul je met minder gevaar voor uitsluiting aan groepsdruk kunnen ontkomen, en het helpt uiteraard ook als je bondgenoten hebt.'

Lees alles over groepsdruk in het artikel: Peer pressure van peuter tot senior: hoe zwaar weegt groepsdruk?

Voel je dat je mentale weerbaarheid enorm gekelderd is? Dan zou het kunnen dat deze tips niet voldoende zijn voor jou. Probeer erover te praten

Groepsdruk kan ons enorm veel stress, angst en onrust bezorgen. Niet alleen tieners lijden onder peer pressure, volwassenen krijgen er evenzeer mee te kampen. Ook tijdens de coronacrisis voelen mensen de druk van anderen om bepaald gedrag te vertonen, zoals de maatregelen aan hun laars lappen omdat familieleden of vrienden dat van hen verwachten.Dat een groep geweldige dingen kan bereiken staat niet ter discussie, maar er is ook een keerzijde. Van onnozele reclamecampagnes en oliedomme bedrijfsbeslissingen tot dodelijke studentendopen en genocides in concentratiekampen, de geschiedenis leert ons dat het van een beetje tot afschuwelijk mis kan gaan wanneer groepsdruk iedereen de mond snoert. Tijd om te leren hoe het werkt en wat we ertegen kunnen doen. Frank Van Overwalle, professor sociale psychologie aan de VUB, licht toe: 'Als de meerderheid in een groep een bepaalde mening heeft of bepaald gedrag vertoont, dan ervaar je als lid van die groep druk om hetzelfde te denken of doen. Het is normatief, de leden van de groep hebben het gevoel dat ze 'moeten' meedoen om uitsluiting te voorkomen. Het is dan ook verwant aan sociale controle, de manier waarop we elkaar onderling op het rechte pad houden.'Enkelingen voelen geen groepsdruk, maar de meesten trekken zich aan wat een groep van hen denkt. Toch kun je tegen groepsdruk ingaan, legt Van Overwalle uit, als je het goed aanpakt. De voorwaarde is wel dat je krediet hebt opgebouwd. 'Heb je beslist dat iets belangrijk genoeg is om eventueel negatieve reacties te oogsten, dan is de beste strategie een vriendelijke, respectvolle benadering. Rookt iemand waar dat niet mag, doet iemand uitspraken waar je het niet mee eens bent of verwacht iemand iets van je wat je niet wilt, reageer dan met een glimlach en leg uit dat het niet beleefd is, dat je het niet met die uitspraak eens bent of dat je dat niet ziet zitten.''Appelleren aan solidariteit en elementaire beleefdheid, en laten merken dat je vindt dat de ander zich niet goed gedraagt, werken beter dan eindeloos zeuren. Als je binnen een groep op de een of andere manier veel krediet hebt opgebouwd, zul je met minder gevaar voor uitsluiting aan groepsdruk kunnen ontkomen, en het helpt uiteraard ook als je bondgenoten hebt.'